एकदा, ऋषी आणि यज्ञकर्ते अग्नीला अत्यंत श्रद्धेने आळवत होते. “हे जातवेदस्, आमचे शत्रू दूर कर,” असे ते सांगतात. “हे अग्नी, अधर्मी शत्रूंच्या वैरभावना तू परावृत्त कर.” अग्नी जवळ असतानाही तो कधीच दुष्ट माणसाच्या यज्ञाला स्वीकारत नाही, असे ऋषी म्हणतात. अग्नीचे अनेक नावांनी, अमरत्वाने युक्त असलेले रूप, ज्ञानी लोक पूजतात. ज्ञानी लोक मदतीसाठी ज्ञानी अग्नीला पुकारतात; आम्हीही गाण्यांनी अग्नीला आमंत्रित करतो. माझे मन, जणू काही वासरासारखे, अग्नीच्या उच्चतम स्थानावरून त्याच्याकडे धावत आले आहे; माझ्या वाणीने मी त्याला इच्छितो. अग्नी अनेक ठिकाणी खऱ्या अर्थाने मित्रत्वाने वावरतो, सर्व लोकांवर राज्य करतो; युद्धाच्या वेळी आम्ही त्याला पुकारतो. युद्धात मदतीसाठी, बलदायक आणि समृद्धी देणारा अग्नी आम्हाला लाभावा म्हणून आम्ही त्याला पुकारतो. अग्नी, तू प्राचीन आणि स्तुत्य आहेस, यज्ञात जुना आणि नेहमी नवा होतार आहेस; तू तुझे स्वरूप पूर्णत्वास ने आणि आम्हाला कल्याण दे. यज्ञाच्या या क्षणी, इंद्राला समर्पित असलेला सोमरस त्याला प्रचंड शक्ती देतो; त्याच्या या शक्तीने तो अडथळा आणणाऱ्यांना पराभूत करतो, म्हणून आम्ही त्याला शोधतो. ह्या सोमरसाच्या प्रभावानेच इंद्राने दहा डोके असणाऱ्या, भयभीत आणि मधुर गाणारे अशा अध्रिगूला हलवले; तो समुद्रापर्यंत पोहोचला, म्हणून आम्ही त्याला पुन्हा पुन्हा आळवतो. इंद्राने मोठ्या नद्यांना, जणू रथासारख्या, प्रवाहित केले, सत्याच्या मार्गावर नेले; म्हणून आम्ही त्याला पुकारतो. आमचे हे स्तोत्र, शुद्ध तुपासारखे, इंद्राच्या कृपेसाठी समर्पित आहे; त्याच्यामुळेच त्याची शक्ती वाढली आहे. हे स्तोत्र, समुद्रासारखे प्रवाहित, इंद्रा, तू स्वीकार; सर्व सहाय्यकांसह तू अधिक बलवान झाला आहेस. आम्ही दूरवरून मैत्रीसाठी ज्या दैवताला आळवले, त्याने आकाशातून पाऊस पाडला; त्याने आपली शक्ती वाढवली. त्याच्या किरणांनी, हातातील वज्राने, जणू सूर्याप्रमाणे त्याने दोन जग विस्तारली. जेव्हा हजारो महिषे बळकट झाल्या, तेव्हा इंद्राची महान शक्ती खरीच वाढली. इंद्राने सूर्याच्या किरणांनी शत्रूंना नष्ट केले; अग्नीने, जणू अरण्यातील ज्वाळेसारखा, आपली शक्ती वाढवली. ऋतूंसह येणारे हे स्तोत्र नेहमी नवे आहे; उपासना आणि प्रेमाने ते स्तुती मोजते. यज्ञरूप बीज, दैवी, सतत इच्छाशक्ती शुद्ध करते; स्तोत्रांनी इंद्राची स्तुती केली जाते. इंद्राने, मित्रांशिवाय, सोमपानासाठी जागा विस्तृत केली; जणू काही कारागीराने सोमपेषकासाठी पूर्वेकडील जागा मोजली. ज्यांना प्रेरित, स्तोत्र वाहणारे, प्रसन्न करतात, ते वेगवान, तुपासारखे प्रवाहित होतात जिथे सत्य आहे. आदिती, सूर्याची स्वामिनी, इंद्रासाठी स्तोत्र निर्माण करते; सत्याच्या ठिकाणी असंख्य स्तुत्य सहाय्ये आहेत. मदतीसाठी, स्तुतीसाठी अग्नीला आळवले; सत्याचे दिव्य घोडे कधीच वळवता येत नाहीत. इंद्रा, तू विष्णूसोबत सोमपानाचा आनंद घेतला असो, किंवा त्रित आप्त्य किंवा मरुतांसह आनंद लुटला असो – त्या सोमरसाच्या थेंबांसह तू आमचा युद्धातील मित्र हो. शक्तिमान इंद्रा, जेव्हा तू यज्ञकर्त्याची शक्ती असतोस, किंवा त्याच्या स्तोत्रात आनंद घेतोस, तेव्हा आम्ही तुला पुन्हा पुकारतो. प्रत्येक देवतेसाठी, मदतीसाठी इंद्रासाठी मी गाईन; मग त्यांनी तुर्वणासाठी यज्ञ सिद्ध केला. यज्ञांसह यज्ञ वाहून, सोमांनी सोमपान करणाऱ्यासाठी, त्यांनी इंद्राची महिमा वाढवली. त्याच्या मार्गदर्शना महान आहेत, त्याच्या स्तुत्या असंख्य आहेत; सर्व संपत्ती भक्ताला दिल्या आहेत. वृत्रवधासाठी देवांनी इंद्राला अग्रस्थानी ठेवले; स्तोत्रकारांनी इंद्राला शक्तीसाठी आळवले. आम्ही, स्तोत्रांनी, त्या महात्म्याची, कीर्तीमंताची, स्तुती करतो जो आह्वान ऐकतो. वज्रधारी इंद्राच्या प्रचंड शक्तीला आकाश आणि पृथ्वी, अथवा अंतराळही मर्यादा घालू शकत नाहीत. युद्धात, इंद्रा, देवांनी तुला अग्रस्थानी ठेवले, तेव्हा तुझे दोन श्यामक घोडे तुला पुढे घेऊन गेले. वज्रधारी, तू जेव्हा वृत्राचा नाश केला, तेव्हाही तुझे घोडे तुला पुढे नेत होते. विष्णूने आपल्या सामर्थ्याने तुझ्यासाठी तीन पावले टाकली, तेव्हाही तुझे घोडे तुला पुढे नेत होते. जेव्हा तुझे घोडे दिवसेंदिवस बळकट झाले, तेव्हा सर्व जग तुझ्या अधीन झाले. जेव्हा मरुतांची सेना तुझ्यासाठी जुंपली गेली, तेव्हाही सर्व जग तुझ्या अधीन झाले. जेव्हा तू आकाशात तेजस्वी सूर्य स्थापन केला, तेव्हा सर्व जग तुझ्या अधीन झाले. हे इंद्रा, उत्तम स्तोत्र, प्रेरित ऋषी आपल्या विचारांनी तुझ्यासाठी उभारतो, जणू प्रियजन यज्ञात कृपा मिळवण्यासाठी. त्याच्या प्रिय निवासस्थानी, यज्ञनाभीवर, गायकांनी एकसुरात तुझ्यासाठी गाणे गायले, जणू दुग्धवती गायींच्या स्तनाप्रमाणे. अशा प्रकारे, ऋषी आणि यज्ञकर्ते अग्नी आणि इंद्राची भक्तिपूर्वक स्तुती करतात, त्यांची कृपा, शक्ती आणि संरक्षण मागतात, आणि त्यांच्या स्तोत्रांनी यज्ञभूमी पावन होते.