संपत्तीची इच्छा धरून, मी बलाढ्य आणि कुशल इंद्राला हाक मारतो, जसा पुत्र आपल्या पित्याला साद घालतो. या यज्ञात इंद्रासाठी सोमरस तयार केला आहे, दुधासोबत मिसळलेला, त्याच्या मद्यपानासाठी. वज्रधारी इंद्रा, आपल्या दोन सुंदर अश्वांवर आरूढ होऊन, आमच्या घरी या. इंद्राच्या कानावर स्तुती पोहोचली की त्याची कीर्ती वाढते; म्हणून आमच्या स्तुती दुर्लक्षित होऊ नयेत. जो एकावेळी हजारो आणि शेकडो दान देतो, त्याच्या उदारतेला कोणीही अडथळा आणू नये. अपराजित असा तो वीर, इंद्रासोबत मानवांत तेजाने झळकतो, ज्याच्या खोल सोमार्पणांना, वृत्स्रनाशक इंद्रा, तू वेगाने येऊन पितोस. युद्धात उदारांचा तू आधार हो, त्यांच्यासोबत लढताना त्यांना आश्रय दे. ज्याला तू पराभूत केलेस, त्याच्या ज्ञानात आम्हालाही भाग मिळू दे, आणि दूरच्या विजयाचे फळ आम्ही घरी घेऊन जाऊ दे. सोमरस इंद्रासाठी पुन्हा पुन्हा पिळा, वज्रधारी त्याला मद्यपान प्रिय आहे; त्याच्या सहाय्यासाठी यज्ञसामग्री शिजवा, कारण तो आनंदाने सर्वांना तृप्त करतो. सोमपिळणाऱ्यांनो, कधीही थांबू नका, कुशलतेने कर्म करा, कारण मोठी संपत्ती हेच फळ आहे. जो वेगवान आहे, तोच जिंकतो आणि समृद्ध होतो; देव कधीही आळशी माणसाचा पक्ष घेत नाहीत. सुदासाच्या रथाला कोणीही वळवू शकले नाही, ना त्याला रोखता आले; इंद्र त्याचा रक्षक आहे, मरुतगण त्याचे सहकारी आहेत—तो गायींनी समृद्ध असलेल्या कळपापर्यंत पोहोचो. जो मनुष्य विजयासाठी प्रयत्न करतो, त्याला इंद्राच्या रक्षणाने यश मिळो; वीर इंद्रा, आमच्या रथांचा तू रक्षक हो, आणि मानवांमध्ये आमचा आधार हो. जो प्रयत्नशील असतो, त्याचा भाग नेहमी उंचावतो, जणू अजेय संपत्तीप्रमाणे; ज्या व्यक्तीचे रक्षण तांबड्या अश्वांवर आरूढ इंद्र करतो, त्याला शत्रू काहीही करू शकत नाहीत—सोमपिळणाऱ्याला कुशलता मिळते. यज्ञात अखंड, सुंदर आणि सुव्यवस्थित स्तोत्र अर्पण करा; पूर्वजांनाही मागे टाकणारा तोच आहे, ज्याला इंद्र आपल्या कृतीने समर्थ करतो. इंद्रा, संपत्तीमध्ये बलाढ्य असलेल्या तुला कोण पराभूत करू शकतो? विश्वासाने, दानशूर योद्धा आकाशातील दूरच्या विजयासाठी प्रयत्न करतो. वृत्स्रनाशनात उदारांना प्रोत्साहित कर, जे प्रिय संपत्ती देतात; तांबड्या घोड्यांवर आरूढ इंद्रा, तुझ्या मार्गदर्शनाने आम्ही सर्व संकटे पार करू. इंद्रा, तुझी संपत्ती तळाशी आहे, तू मधल्या भागाला वाढवतोस, आणि सर्वात उच्चावरही तुझे राज्य असते—गायी कोणीही तुझ्यापासून रोखू शकत नाही. तू सर्व संपत्तीचा प्रसिद्ध दाता आहेस, ज्या विजयशाली लोकांनी तुझ्याकडे धाव घेतली; हे बहुप्रार्थित इंद्रा, सर्व मानवजाती तुझ्या सहाय्यासाठी येतात. इंद्रा, जितकी संपत्ती तुझ्याकडे आहे, तितकीच मला मिळू दे; मी तुझा स्तोत्रकर्ता, तुझ्या कृपेची इच्छा करतो—दुष्टांना तुझी कृपा देऊ नकोस. हे महात्म्या, मी रोज शिकू इच्छितो की संपत्ती कुठे आहे; कारण तुझ्याशिवाय, दानशूरा, दुसरा कोणीही संपत्तीचा स्त्रोत नाही, अगदी वडीलसुद्धा नाहीत. वेगवान पुरंधीसह विजयासाठी प्रयत्न करतो; मी इंद्राला, बहुप्रार्थिताला, माझ्या स्तोत्राने वंदन करतो, जसा एखादा उत्तम चाक तयार करतो. चुकीच्या स्तुत्याने कोणीही संपत्ती मिळवत नाही, ना आळशी माणसाला भाग्य मिळते; सामर्थ्यवान दानशूर इंद्रा, आम्हाला योग्य अशी निश्चित संपत्ती दे, जशी ती सर्वोच्च स्वर्गात योग्य आहे. आम्ही तुझ्या जवळ येतो, जसे अजून न दुहेलेल्या गायी आपल्या मालकाजवळ येतात; हे इंद्रा, या गतिशील आणि स्थिर जगाचा अधिपती, सूर्यलोकाचा ज्ञाता. तुझ्यासारखा दुसरा कोणीही नाही—ना दैवी, ना भौतिक, ना जन्मलेला, ना अजून जन्मायचा; हे दानशूर इंद्रा, आम्ही तुझ्या जवळ घोड्यांसाठी, सामर्थ्यासाठी आणि गायींसाठी प्रार्थना करतो. इंद्रा, मोठ्यांचे सामर्थ्य लहानांवर आण; कारण तूच अनेकांचा प्राचीन उपकारकर्ता आहेस, प्रत्येक संघर्षात नेहमीच आह्वान करण्यास पात्र. आमचे शत्रू दूर कर, खरे संपत्ती आम्हाला दे; मोठ्या संपत्तीमध्ये आमचा रक्षक हो, आणि आमच्या मित्रांचा तू बळ बन. इंद्रा, आम्हाला ठाम संकल्प दे, जसा पिता आपल्या पुत्रांना देतो; बहुप्रार्थित, आम्हाला हा मार्ग शिकव, म्हणजे आम्ही जीवनदायी प्रकाश प्राप्त करू. अनोळखी किंवा वैर्य करणारे लोक आम्हावर कधीही जिंकू नये, वाईट आमच्यात नांदू नये; तुझ्यासोबत, हे वीर इंद्रा, आम्ही नेहमी खोल पाण्यांवरून सुरक्षित जाऊ. पांढऱ्या टोकाच्या, उजव्या वेण्या घातलेल्या केशांनी, प्रेरणा देणारी ती दिव्य विचारधारा प्रकट झाली आहे; मी उगवून, पवित्र कुशावरून लोकांना सांगतो—वसिष्ठांनो, दूर असलात तरी माझे रक्षण करा. दूरवरून त्यांनी सोमरसासह इंद्राला आणले, शत्रूंना मागे टाकून, तो कठोर रक्षक; पशद्युम्नाच्या वंशजाच्या सोमरसातून, इंद्राने वसिष्ठांना निवडले. या वसिष्ठांसोबतच त्याने नदी ओलांडली, या वसिष्ठांसोबतच त्याने अडथळा दूर केला; आणि दिवोदासपुत्र सुदासासाठी, वसिष्ठांनो, तुमच्या प्रार्थनेने इंद्र पुढे सरसावला. तुम्ही प्रियजन, पितरांची अमर आणि अचूक शक्ती मंत्राने प्राप्त केली आहे; तुम्ही कधीही चुकत नाही, कारण महान स्तोत्रांत, इंद्राने वसिष्ठांमध्ये गर्जनेने सामर्थ्य ठेवले. जसे तहानलेले पाणी शोधतात, तसे निवडलेले वसिष्ठ सुदासासाठी तेजाने प्रकट झाले; इंद्राने वसिष्ठांची स्तुती ऐकली आणि त्रित्सुंना मोकळी जागा निर्माण करून दिली. लोक जणू काठ्यांसारखे होते, भरत तरुण आणि मर्यादित; वसिष्ठ त्यांचा नेता झाला आणि त्रित्सुंच्या जमाती पसरल्या. तीनजण जगात बीज निर्माण करतात, तीन श्रेष्ठ वंश, प्रकाशाचे नेते; तीन आहुती उषेच्या वेळी एकत्र येतात, आणि हे सर्व वसिष्ठ पूर्णपणे जाणतात. त्यांचे तेज सूर्याच्या तेजासारखे, त्यांचे महानत्व समुद्रासारखे खोल; त्यांची शक्ती वाऱ्याच्या पुत्रासारखी—वसिष्ठांची स्तुती सोडून दुसरी कुठलीही स्तुती अनुकरणीय नाही. अंतःकरणातील ज्ञानाने ते सर्वजण एकत्र चालतात, हजार प्रवाहांसारखे; यमाने आखलेल्या सीमेला विणत, वसिष्ठ अप्सरांसमोर आले. मित्र आणि वरुण यांनी तुम्हाला विजेसारखा चमकणारा, प्रकाशरुपात पाहिले, आणि तेव्हाच तुमचा जन्म झाला; वसिष्ठ ऋषी लोकांमध्ये प्रकट झाला. तू खरोखरच वसिष्ठ आहेस, मित्र आणि वरुणाचा पुत्र, उर्वशीपासून मनाच्या सामर्थ्याने जन्मलेला; सर्व देवांनी तुला, कमळात पडलेला दिव्य बिंदू, आपल्या सामर्थ्याने स्वीकारले. तो, दोन्ही ज्ञानात निपुण, सर्वज्ञ, हजारो दान देणारा व नेहमी उदार, वसिष्ठ अप्सरांमध्ये जन्मला, यमाने आखलेली सीमा ओलांडून. खरेच, सभेत त्या दोन सामर्थ्यशाली देवांनी एकाच श्रद्धेने बीज पात्रात ठेवले; त्यातून मी प्रकट झालो, आणि त्या जन्मामुळे मला वसिष्ठ ऋषी म्हणतात. तो ऋषी उख्थ व साम मंत्र घेऊन, यज्ञशिला वाहून, प्रथम बोलतो; त्याच्याजवळ सद्भावनेने या, कारण उदार वसिष्ठ तुमच्याजवळ येतो. तेजस्वी, दिव्य विचारधारा आमच्यावर प्रसन्न होऊन, वायुवेगाने पुढे जाऊ दे. --- (ही कथा ऋग्वेदातील वरील ऋचांवर आधारित आहे; प्रत्येक घटना, पात्र, आणि स्तोत्रांची क्रमवारी व अर्थ जतन करण्यात आले आहेत.