अग्नीची कथा अशी सुरू होते: अग्नी, हा बुद्धिमान, तरुण असतानाही, कुठूनही जन्म घेतला असो, तो आपल्या आईच्या उदरातून जन्माला आलेला, शुद्ध आणि वेगाने अनेक यज्ञ प्रज्वलित करतो, आणि भरपूर अन्न एका क्षणात भस्मसात करतो. या देवाच्या सभेत, ज्याच्या आसनावर मर्त्य लोक बसले आहेत, अग्नीने मानवांचा बीज घोषित केले आहे, आणि दूरवरच्या शोधकासाठी तो तेजाने प्रज्वलित झाला आहे. ज्ञानी अग्नी, ज्ञानी लोकांत, अमरत्वाने मर्त्यांमध्ये स्थिर झाला आहे; हे बलाढ्य अग्नी, आम्ही नेहमी तुझ्याशी उत्तम मनाने राहू, आणि आम्हाला त्रास होऊ नये. देवांनी तयार केलेल्या गर्भात अग्नी बसला आहे; त्याच्या सामर्थ्याने अग्नीने अमरत्व ओलांडले आहे; अंधार, वनस्पती, जंगलातील संतती आणि सर्वांना वाहणारी पृथ्वी त्याला आधार देते. अग्नी अमर संपत्तीचा स्वामी आहे, धनाचा स्वामी, वीरशक्ती देणारा; हे बलाढ्य अग्नी, आम्ही पुत्र किंवा सामर्थ्य नसताना तुझ्यापासून किंवा तुझ्या कृपेपासून दूर जाऊ नये. आम्ही सदैव नूतन, अक्षय वनसंपत्तीचे स्वामी होऊ दे, हे अग्नी; विसराळूंसाठी दुसरा जन्म नाही—तुझ्या मार्गापासून आम्ही दूर जाऊ नये. वनातील अग्नी सहज पकडता येत नाही, आणि दुसऱ्याच्या पोट किंवा मनाने तो दयाळू पकडता येत नाही; तरीही, तो पुन्हा घरात परततो—नूतन, बलाढ्य अग्नी आम्हाला अहित न करता येऊ दे. हे अग्नी, तू आम्हाला शत्रूंपासून, निंदेपासून वाचव; तुझ्यासाठी मार्ग आणि संपत्ती, धूराप्रमाणे, एकत्र येऊ दे. हे अग्नी, आमच्यासाठी या आशीर्वादांना उजळव; आम्ही बुद्धिमान, जागरूक संकल्प साधू. सर्व दान गायकांना, स्तुती करणाऱ्यांना मिळू दे; तू सदैव आमचे कल्याण राख. आता, अग्नी, शक्तिशाली, स्वर्ग आणि पृथ्वीच्या मदतीसाठी, तुझ्या स्तुतीने आम्ही आह्वान करतो. वैश्वानर, जो अमरांच्या मध्ये वाढला आहे, तो सतर्कांसह जागा आहे. अग्नी स्वर्गात स्थिर आहे, पृथ्वीवर मार्गदर्शक, नद्यांमध्ये वृषभ, सैन्यात बलाढ्य; वैश्वानर मानव वंशात उजळतो, उत्कृष्टतेने वाढतो. तुझ्या भीतीमुळे, हे अग्नी, वंश भोजन सोडून, एकत्र येतात; वैश्वानर, तू पूरूच्या उजळतेसाठी, किल्ले नष्ट करताना, स्तुतीस पात्र ठरतोस. पृथ्वी आणि आकाश, त्यांच्या त्रैतीय रूपात, तुझ्या नियमांचे पालन करतात, वैश्वानर अग्नी; तुझ्या तेजाने तू दोन जगांत पसरतोस, अखंड ज्वाळेने उजळतोस. हे अग्नी, सोन्याचा रंग असलेल्या स्तुती तुला एकत्र येतात, तूपाने घुसळल्या जातात; तू लोकांचा स्वामी, संपत्तीचा सारथी, वैश्वानर, पहाट व महान कार्यांचा दीपस्तंभ आहेस. तुझ्यात, वसूंनी स्वामित्व ठेवले आहे; त्यांनी तुझी बुद्धिमान सल्ला स्वीकारला आहे, मित्राचा मित्र; तू अग्नी, दस्यू व अंधार दूर करतोस, आर्यांसाठी विस्तृत प्रकाश निर्माण करतोस. सर्वोच्च स्वर्गात जन्मलेला, तू वाऱ्यासारखा मार्ग जपतोस; जातवेदस, तू जग निर्माण करतोस, संततीसाठी समृद्धी आणतोस, कृपा देतोस. हे अग्नी, वैश्वानर, जातवेदस, आम्हाला तेजस्वी, इच्छित संपत्ती दे; तू उदारांना पोसतोस, भक्त मर्त्यांना व्यापक कीर्ती देतोस. हे अग्नी, आम्हाला उदार, प्रसिद्ध संपत्ती दे, बल व कीर्ती दे; वैश्वानर, रुद्र व वसूंनी एकत्र करून, आम्हाला महान संरक्षण दे. आता मी अग्नीच्या तेजाची स्तुती करतो, लोकांचा नेत्रुत्व करणारा असुर, ज्ञानी; इंद्राप्रमाणे, मी शक्तीच्या कार्यांची स्तुती करतो; स्तुती करणारा म्हणून, पवित्र लाकडाचा उल्लेख करतो. मी ऋषी, दीपस्तंभ, पर्वतावरून प्रकाश वाहणारा, उजळणारा, आह्वान करतो; दोन जग राजकीय कृपा देतात; मी गीतांनी अग्नीच्या प्राचीन, महान व्रतांना बोलावतो, किल्ले नष्ट करणारा. अग्नीने दुर्बल संकल्प असणारे, गर्विष्ठ, कठोर भाषिक, विश्वासघाती, अशुभ, यज्ञ न करणारे दूर केले; दस्यूंना दूर केले, पूर्वीचे व नंतरचे यज्ञ न करणारे नष्ट केले. तो प्रभु, अंधारात आनंद मानणाऱ्यांना पूर्वेकडे वळवतो, सर्वात वीर शक्तीने; मी अग्नीची स्तुती करतो, संपत्तीचा शासक, अजिंक्य, शत्रू ताम करणारा. त्याने शत्रूंना त्यांच्या घरातून बाहेर काढले; आर्यांच्या स्त्रियांना पहाटप्रमाणे उजळवले; शक्तिशाली, तरुण अग्नीने विरोधकांना रोखले, वंशांना सामर्थ्याने बळकट केले. सर्व लोक त्याच्या संरक्षणात आश्रय शोधतात, कृपा मागतात; वैश्वानर, दोन जगांतील श्रेष्ठ, अग्नी, आपल्या पालकांच्या कुशीत बसतो. वैश्वानर देवाने खोल खजिने दिले, सूर्याबरोबर उगवतो; अग्नीने समुद्रातून, दूरवरून, खालीवरून, स्वर्ग आणि पृथ्वीवरून दिले. मी अग्नी, शक्तीचा देव, वेगवान घोड्यासारखा, श्रद्धेने बोलावतो; तो आमचा दूत असो, यज्ञ जाणणारा, देवांमध्ये समजणारा, बुद्धिमान, उद्देशाला खरा. अग्नी, योग्य मार्गाने ये, देवांच्या संगतीत आनंद मान, त्यांची मैत्री स्वीकार; तुझ्या शक्तीने, पृथ्वीच्या शिखरावर, तुझ्या प्रहारांनी सर्व वनस्पती व जीव कंपन करतात. यज्ञ पूर्वेकडे आहे; पवित्र कुश व्यवस्थित ठेवली आहे; अग्नी, आह्वान झाल्यावर, होतराप्रमाणे प्रसन्न होतो; सर्व मातांना बोलावतो, तरुण, शुभ जन्म घेतो. यज्ञात, ज्ञानी पुरुष ताबडतोब सारथी निर्माण करतात, विवेकी व्यक्ती; अग्नी, लोकांचा प्रभु, घरात स्थिर होतो, मधुर भाषी, सत्य बोलणारा, धर्माचा आधार. निवडलेली अग्नी आसन घेतो, अग्नी आलेला आहे; अग्नी, पुरोहित, लोकांच्या सभेत आधार; स्वर्ग व पृथ्वीने त्याला बळ दिले, आणि होतर त्याची पूजा करतो, सर्वव्यापी. हे, त्यांच्या तेजाने, सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ; जे उत्कृष्ट स्तुती रचतात, कुशल पुरुष; जे, जागरूक, लोकांपेक्षा श्रेष्ठ, जे माझ्यासाठी सत्याची ज्वाळा प्रज्वलित करतात. आता, हे अग्नी, आम्ही वसिष्ठ, तुला आह्वान करतो, शक्तीचा प्रभु, सामर्थ्याचा पुत्र, खजिन्यांमध्ये; स्तुती करणाऱ्यांना, उदारांना, अखंड पोषण दे; सदैव आशीर्वादाने आमचे रक्षण कर. राजा, अद्वितीय, श्रद्धेने प्रज्वलित होतो, ज्याचे मुख तूपाने आह्वान केले जाते; पुरुष अग्नीची पूजा करतात, तो पहाटेप्रमाणे उजळतो, तेजस्वी. हा बलाढ्य, अग्नी, खरोखरच होतर म्हणून ओळखला जातो, आनंददायी, पुरुषांमध्ये बलाढ्य; प्रकाश पसरवतो, पृथ्वीवर फिरतो, काळ्या टोकाच्या वनस्पतींनी सजलेला. हे अग्नी, कोणत्या उपायाने तू आम्हाला भरपूर, उत्कृष्ट स्तुती देशील, आमच्या इच्छांची पूर्तता करशील, जसा तू स्तुतीस पात्र आहेस? केव्हा आम्ही उत्तम सल्ल्याचे स्वामी, संपत्तीचे विजेते, कठीण मार्गावर विजय मिळवू? भरतांचा अग्नीची कीर्ती ऐकली जाते, जेव्हा तो सूर्याप्रमाणे उजळतो; तो पूरूच्या युद्धात उभा राहतो, प्रज्वलित, दिव्य पाहुणा, तेजाने चमकतो. तुझ्या आह्वानावर अनेक यज्ञ आहेत, हे अग्नी, सर्व दयाळू रूपांनी; स्तुती केल्यावरही तू ऐकतोस, आम्ही गायन करतो; स्वतःच्या शक्तीने वाढ, उत्तम जन्म घेतलेला. हे अग्नी, हे शब्द शंभरपट, हजारपट तुझ्यासाठी रचले जावेत, दोन बार्हिष असणारा; स्तुती करणाऱ्यांना आनंद देणारे, मदतीसाठी, तेजाने भरलेले, गरिबी दूर करणारे, अहित नष्ट करणारे असो. आता, हे अग्नी, आम्ही वसिष्ठ, तुला आह्वान करतो, शक्तीचा प्रभु, सामर्थ्याचा पुत्र, खजिन्यांमध्ये; स्तुती करणाऱ्यांना, उदारांना, अखंड पोषण दे; सदैव आशीर्वादाने आमचे रक्षण कर. प्रेमी, पहाटेच्या कुशीत जागा झाला आहे, होतर, आनंददायी, अत्यंत ज्ञानी, शुद्ध; तो दोन्ही प्रकारच्या जीवांना चिन्ह देतो, देवांना अर्पण वाहतो, सत्कर्म करणाऱ्यांना संपत्ती देतो. अशा प्रकारे अग्नीची कथा अखंड उजळते—तो यज्ञाचा केंद्रबिंदू, देवांचा दूत, लोकांचा संरक्षक, तेजाचा स्तंभ, आणि सत्कर्माचा आधार आहे. त्याच्या कृपेने, भक्तांना संपत्ती, कीर्ती, पोषण आणि कल्याण मिळते; अग्नीचे तेज, स्तुती आणि श्रद्धेने, सर्व जगात उजळते आणि रक्षण करते.