वसिष्ठ ऋषी आपल्या भक्तिपूर्ण अंतःकरणाने अग्नीदेवताचे स्तवन करतात. ते म्हणतात, “हे तेजस्वी, उजळ आणि शुद्ध अग्नी, आम्ही तुझ्यासाठी या स्तोत्रांनी तुला इथे बोलावतो. आमच्या या स्तुत्य गाण्यांनी तू आमच्यासोबत राहो.” पूर्वजांच्या वंशजांनी विविध ठिकाणी अग्नीचे मुख विभागले आहे, अशा त्या मर्त्यांच्या द्वारे, अग्नी आमच्यावर कृपादृष्टी ठेवो. वृत्राचा संहार करणारे हे वीर, जे माझ्या प्रेरित आणि स्तुत्य विचारांचे समर्थन करतात, त्यांनी सर्व अमानवी कपटावर विजय मिळवावा. अग्नी, आम्हाला लोकांमध्ये दीनतेत बसावे लागू नये, संतती आणि सामर्थ्याविना कधीही राहावे लागू नये—दुर्दैवी कुटुंबातही नाही. जो अग्नी, घोड्यासारखा, नेहमी यज्ञात येतो, संतती व समृद्धीने भरलेल्या आमच्या घरात वावरतो, तो आपल्या बंधु-बांधवांसह आमच्यात भरभराट वाढवतो. अग्नी, तू आम्हाला दुष्ट, अपायकारक व कपटी लोकांपासून वाचव; युद्धात तू आमचा सहकारी असू दे, आम्ही विजय मिळवू. सर्व अग्नींमध्ये अग्नी श्रेष्ठ आहे, तो वेगवान अश्वासारखा, बलवान पुत्रासारखा आहे, आणि तो हजारो मार्गांनी संचार करतो. जो विरोध करतो त्याच्यावर अग्नी कोसळतो, आणि प्रज्वलित होऊन संकट दूर करतो; सन्माननीय पुरुष त्याच्या सभोवती वावरतात. हा अग्नी अनेक ठिकाणी आह्वान केला जातो, तो स्वामी, यज्ञात समिधांनी प्रज्वलित होतो, आणि तो यज्ञात पुरोहितासारखा फिरतो. अग्नी, आम्ही नेहमी तुला विपुल आहुती अर्पण करतो; सभेत आमच्या दोन्ही आहुती स्वीकार. हे अग्नी, या आहुती सर्वत्र पसरलेल्या आहेत; त्या अखंडपणे देवांपर्यंत पोहोचव, त्यांच्या सुगंधी आशीर्वादांनी आम्हाला लाभ होऊ दे. आम्हाला सामर्थ्य, सद्भावना, योग्य विचारांपासून दूर लोटू नकोस; उपास, असुर, आणि अन्यायी लोकांकडे आम्हाला सोपवू नकोस—घरात किंवा वनातही नाही. आता, अग्नी, माझ्या प्रार्थना स्थिर कर; तू दानशूरांना कृपावंत आहेस. आम्ही देण्यात व घेण्यात यशस्वी होऊ दे; तू सदैव आमचे कल्याण करीत रक्षण कर. अग्नी, तू सुलभतेने आह्वान होतोस, तेजस्वी आहेस, समृद्धी आणतोस; हे सामर्थ्याच्या पुत्रा, तुझ्या तेजाने उजळ हो. सन्माननीय वीर नेहमी आमच्यासोबत राहो, आणि कधीही आम्हाला सोडू नकोस. अग्नी, आम्हाला अशुभ भाग्य असणाऱ्यांसोबत जोडू नकोस; देवांमध्ये आणि अग्नींमध्ये आमची प्रशंसा कर. वाईट विचार आमचा नाश करू नयेत—even if they arise—हे बलाढ्य देवपुत्रा. जो माणूस श्रद्धेने, भक्तीने आहुती अर्पण करतो, तो अमरांमध्ये संपत्ती प्राप्त करतो; देवांचे वर त्याला मिळतात, ज्यासाठी ज्ञानी याचक मागणी करतो. हे अग्नी, समृद्धीकडे जाणारा मार्ग तुला माहित आहे; आम्हा सन्माननीयांसाठी विपुल वैभव आण. या वैभवाने आम्ही सामर्थ्याने आनंद मानू, दीर्घायुषी आणि विजयी होऊ. आता, अग्नी, माझ्या प्रार्थना स्थिर कर; तू दानशूरांना कृपावंत आहेस. आम्ही देण्यात व घेण्यात यशस्वी होऊ दे; तू सदैव आमचे कल्याण करीत रक्षण कर. आज, अग्नी, आमच्या समिधा स्वीकार; तेजाने प्रज्वलित हो, पवित्र धूर सोड. तुझ्या ज्वाळांनी स्वर्गाच्या शिखराला स्पर्श कर, सूर्याच्या किरणांसारखा सर्वत्र प्रकाश पसरव. आता आम्ही नराशंसीच्या महानत्वाचे स्तवन करतो, यज्ञात आहुती अर्पण करतो. हे ज्ञानी, शुद्ध आणि विचारशील देवता दोन्ही प्रकारच्या आहुतींमध्ये आनंद मानतात. हे प्रभो, आम्ही तुझी उपासना करतो—तू कुशल, ज्ञानी, पृथ्वी व आकाश यांच्यात दूत आहेस, सत्यवक्ता आहेस. मनु प्रमाणे आम्ही यज्ञासाठी अग्नी प्रज्वलित करतो, नेहमी पवित्र विधीसाठी प्रयत्न करतो. उपासक, आहुती घेऊन, अग्नीच्या सन्मानार्थ कुशाची जागा सजवतात. पुरोहितांनो, तुपाची मागणी करा आणि आपल्या हातांनी आहुती शुद्ध करा. देवताभक्त, विधी-कुशल लोक, यज्ञस्थळी एकत्र आले आहेत, दिव्यतेची इच्छा बाळगतात. जणू आईच्या कुशीत असलेले बालक, तसे ते सभेत एकत्र येतात. आणि त्या दिव्य कन्या—उषा व रात्र—स्वर्गासारख्या महान आहेत, समृद्ध दूध देणाऱ्या गायीसारख्या आहेत. त्या उदार देवता, यज्ञाच्या कुशावर बसून, समृद्धीसाठी यज्ञात याव्यात. हे प्रेरित जनांनो, मी तुम्हाला मानवी यज्ञातील पुरोहित मानतो, आहुतींनी पूजनीय. आमच्या यज्ञाला वरच्या दिशेने उंचवा; मग देवांमध्ये आम्हाला इच्छित फळे द्या. भारती आपल्या भगिनींसह, इळा देव-मानवांसह आणि अग्नी, सरस्वती आपल्या संगिनींसह—या तिघी देवी या पवित्र कुशावर येवोत. त्वष्टा, पोषण करणारा देव, आमच्यावर कृपा करो, वृद्धी व समृद्धी देवो. त्याच्याकडून वीर, कुशल, आणि देवांची इच्छा असणारा, कर्मासाठी सज्ज असा जन्म घेतो. हे वनराजा, देवांसाठी आहुती सोड; अग्नी, शुद्ध करणारा, आहुती वितरीत करतो. खरा पुरोहित यज्ञ पार पाडो, कारण तो देवांचा उगम जाणतो. हे अग्नी, प्रज्वलित होऊन, इंद्र व देवांसह, वेगवानांसह येथे ये. अदिती आपल्या शुभ पुत्रांसह कुशावर बसो; अमर देवता आहुतीत आनंद मानोत. सर्व अग्नींना एकत्र करून, अग्नीला यज्ञातील श्रेष्ठ पुरोहित आणि दूत बनवा. तो मर्त्यांमध्ये स्थिर, रक्षक, तेजस्वी, शुद्ध, तुपाने पोसला गेलेला आहे. घोड्यासारखा, जेव्हा तो ताज्या गवतावर सोडला जातो, तसे तुझ्या ज्वाळा, अग्नी, वाऱ्याच्या मागे धावतात; मग तुझा काळा मार्ग दिसू लागतो. जेव्हा तू, नव्याने जन्मलेला, बलवान अग्नी, प्रज्वलित होतोस, अमर ज्वाळा सर्वत्र फिरतात; तुझा लाल धूर आकाशात पोहोचतो, आणि तू दूतासारखा देवांकडे जातोस. तुझी शक्ती पृथ्वीवर पसरते, जेव्हा तू भक्षण करणाऱ्या जबड्यांनी आहुतींचे सेवन करतोस; सैन्यासारखा तू पुढे जातोस, आणि तुझ्या जिभेने ज्वारी निवडतोस. संध्याकाळी आणि पहाटे, लोक सर्वात तरुण, उत्साही अग्नीला स्वच्छ करतात, जणू घोड्याला सजवतात; अतिथीसारखा तो नेहमी घरात उजळतो, बलाढ्याचा ज्वाला आहुतीने तेजस्वी होते. सुवासिक चेहरा आणि तेजस्वी रूप घेऊन, तू सोन्यासारखा वेदिकेवर उजळतोस; तुझी शक्ती आकाशातील गडगडाटासारखी आहे, आणि सूर्याप्रमाणे तू आपले तेज दाखवतोस. आम्ही तुला आहुती आणि स्तुतींनी, तुपयुक्त अर्पणांनी सेवा करतो; तुझ्या अमर्याद महानतेने, अग्नी, आम्हाला शंभर लोखंडी किल्ल्यांनी रक्षण कर. तुझ्याकडे असलेल्या सर्व अजेय स्तोत्रांनी, किंवा ज्यांनी तू, पुरुषसमृद्ध, तृप्त होतोस, त्या स्तोत्रांनी—हे सामर्थ्यपुत्रा—अग्नी जातवेद, आम्हा, आमच्या स्वामींना आणि गायकांना रक्षण कर. लाकडातून चमकणाऱ्या कुर्हाडीप्रमाणे, तू, स्वयंप्रकाशित, आपल्या मूळ स्वरूपात प्रकट होतोस; जो विशाल मातृगर्भातून जन्मला, शुद्ध, ज्ञानी, आणि दैवी पूजेस योग्य आहे. हे अग्नी, आम्हाला हे वरदान दे; आम्ही प्रज्ञावान, विवेकी होऊ; स्तोत्रकार आणि गायकाला सर्व शुभ गोष्टी प्राप्त होऊ देत. सर्वजण, नेहमी आमचे कल्याण करीत रक्षण करो. तुझ्यासाठी उजळ, तेजस्वी आहुती आणि शुद्ध विचार अर्पण करतो, हे अग्नी, जो सर्व दैवी आणि मानवी वंशावर आपल्या ज्ञानाने विजय मिळवतो. अशा प्रकारे ऋषी अग्नीचे स्तवन करतात, त्याला यज्ञात आमंत्रित करतात, त्याच्या कृपेसाठी प्रार्थना करतात आणि त्याच्याद्वारे सर्व देवतांना प्रसन्न करतात. त्यांच्या यज्ञातून, भक्ती, समृद्धी आणि कल्याणाची प्राप्ती व्हावी, अशी मंगल कामना करतात.