अगदी प्राचीन काळी, या विश्वात पृथ्वी आणि आकाश हे अतिशय विशाल, रुंद आणि सुंदर स्वरूपात होते. त्या दोन्ही घृताने, मधुरतेने सुशोभित होत्या, कधीही वृद्ध न होणाऱ्या, सदैव सुपीक आणि सर्व जीवांचे पालन करणाऱ्या. वरुणाच्या ऋताने त्या स्थिर होत्या. पृथ्वी आणि आकाश यांच्या कुशीतून अमृतासारखे दूध सतत वाहत असे; धर्मनिष्ठांसाठी त्या घृताचा वर्षाव करत, स्वच्छ व्रतधारक असत. त्या दोन्ही या जगावर राज्य करत आणि मानवाच्या इच्छेप्रमाणे बीजांचा वर्षाव करत. जो कोणी पृथ्वी आणि आकाश यांची कृपा मिळवण्यासाठी भक्तिभावाने प्रयत्न करतो, तो नक्कीच यशस्वी होतो. त्यांच्या नियमाप्रमाणे त्याचा जन्म होतो, संततीने वेढलेला असतो आणि त्यांच्या इच्छेने विविध स्वरूपातील आशीर्वाद त्याला लाभतात. पृथ्वी आणि आकाश घृताने अलंकृत होऊन, तेजस्वी आणि वाढणाऱ्या, ऋषी आणि नेत्यांसारख्या, सदैव कृपेसाठी आवाहन केल्या जातात. मधुरतेने ओथंबणाऱ्या, मध उत्पन्न करणाऱ्या, व्रतधारक अशा या पृथ्वी आणि आकाश आम्हाला मधुरता, समृद्धी, महान कीर्ती, बळ आणि शौर्य देवोत. या दोन्ही देवांचा, जणू पिता व माता, सर्वज्ञ, हितकर सल्लागार, आम्हाला पोषणाचा वर्षाव करोत. एकत्र येऊन, आम्हाला समृद्धी, बल आणि धन देवोत. या वेळी, सविता देवाने आपल्या सुवर्ण भुजा विधीसाठी पसरल्या. तो कुशल, तरुण, उदार आणि जगाच्या ऋताचा पालनकर्ता, घृताने आपल्या हातांचा अभिषेक करतो. त्याच्या उत्तम दानात आणि संपत्तीत आम्ही सदैव असू दे. दोन किंवा चार पायांच्या सर्व सृष्टीचा तो अधिपती आहे; जन्म आणि निवास अशा सर्व गोष्टींचा तो स्वामी आहे. सविता, आपल्या रक्षणकर्त्यांसह, आज आमच्या घराचे शुभरित्या रक्षण कर. सुवर्ण जिभेने, नवीन समृद्धीसाठी आम्हाला वाईट इच्छुकांपासून वाचव. सविता, गृहस्वामी, सुवर्णहस्त, प्रत्येक प्रातःकाळी उदयतो; त्याच्या कठोर पण कोमल भुजांनी तो भक्तांसाठी विपुल दान आणतो. तेजस्वी आणि सुंदर सविता, जणू दूतासारखा सुवर्ण भुजा उंचावतो; आकाश आणि पृथ्वीच्या शिखरावर जाऊन, तो जग हलवतो आणि सर्वांना गती देतो. हे सविता, आज, उद्या आणि प्रत्येक दिवशी आम्हाला तुझी कृपा लाभो; तुझ्या उदार निवासात आम्ही तुझ्या दयेला पात्र होऊ दे. यानंतर, इंद्र आणि सोम यांच्या महान कार्यांची आठवण येते. त्यांनी प्राचीन काळापासूनच पराक्रम केले; सूर्य प्रकट केला, प्रकाश दिला आणि अंधार व रात्र दूर केली. इंद्र आणि सोम उषःकाल जागृत करतात, सूर्याला तेजासह पुढे नेतात; आपल्या शक्तीने आकाशाला आधार देतात आणि पृथ्वीला पसरवतात. त्यांनी पाण्यांना मार्ग दिला, वृत्राचा वध केला आणि आकाश आपले केले; नद्यांना वाहते केले, समुद्र विस्तारले. गायींच्या स्तनांत दूध ठेवले, आणि जे अजून बांधले नव्हते ते त्यांनी पकडले. इंद्र आणि सोम हे खरे रक्षक आहेत; त्यांनी प्रसिद्ध संतती दिली, लोकांना वीर्य आणि युद्धशक्ती दिली. यानंतर, बृहस्पती, जो प्रथमजन्मा, ऋतधारी, अङ्गिरस, यज्ञाने समृद्ध, तो वज्रासारखा गजर करतो, आकाश आणि पृथ्वीच्या मध्ये. बृहस्पतीने लोकांसाठीही दिव्य सभेत स्थान निर्माण केले; तो अडथळे दूर करतो, किल्ले फोडतो, शत्रूंवर विजय मिळवतो. त्याने संपत्ती, गायींची मोठी कळप जिंकली; तो जलाच्या शोधात, प्रकाशाच्या इच्छेने, शत्रूंचा पराभव करतो. सोम आणि रुद्र, हे दोघेही महान शक्तीचे पोषक आहेत; त्यांच्या आशीर्वादाने आम्हाला कल्याण लाभो. त्यांनी सात रत्ने धरली आहेत; दोन पायांचे आणि चार पायांचे सर्वांचे कल्याण ते करो. सोम आणि रुद्र, आमच्या घरात आलेल्या रोगांना दूर लावा; आपत्ती दूर करा आणि आम्हाला शुभ कीर्ती मिळू द्या. सर्व उपचार आमच्या अंगात भरा, शरीरातील दोष दूर करा, पाप नष्ट करा. धारदार शस्त्रधारी, कृपावंत सोम-रुद्र, आम्हांवर दया करा, वरुणाच्या बंधनातून मुक्त करा आणि प्रेमपूर्ण मनाने रक्षण करा. युद्धाच्या वेळी, ढगाच्या मुखासारखी ढाल दिसते, जेव्हा योद्धा कवच घालून रणभूमीत प्रवेश करतो. न जखमी होऊन विजय मिळवा, आणि ढालीचे सामर्थ्य तुम्हाला जपू दे. धनुष्याने आम्ही गायी जिंकू, युद्ध जिंकू; धनुष्याने शत्रूचा पराभव होतो, सर्व दिशांना विजय मिळवता येतो. धनुष्याची दोरी कानाशी येते, जणू प्रिय सखीला आलिंगन करते; स्त्रीसारखी ती ताणलेल्या धनुष्यावर उमटते, बाणाला पल्याड नेत जाते. ज्या धनुष्याच्या दोऱ्या एकत्र हलतात, जणू माता आपल्या पुत्राला कुशीत धरते, त्या शत्रूंच्या सभेत त्यांना पराभूत करतात. बाणांचे भांडार हे अनेकांचे पिता, धनुष्य हे पुत्र; रणभूमीत एकत्र आल्यावर, भांडार, बाण आणि सर्व सैन्य विजय मिळवतात. रथावर उभा असलेला कुशल सारथी घोड्यांना हवे तिथे नेत असतो; लगामाचे सामर्थ्य मोठे आहे, मन मागे मागे येते. शक्तिशाली हातांनी घोडे आणि रथ मोठा आवाज करतात; पावलांनी शत्रूंवर चाल करत, ते कधीही मागे फिरत नाहीत. रथ ही यज्ञाची वाहक आहे, जिथे शस्त्र आणि कवच ठेवलेले असतात; आम्ही नेहमी आनंदाने त्या बळकट रथावर चढू. पूर्वज, ज्यांची कीर्ती गोड, ज्येष्ठ, कष्टसहनशील, शक्तिमान, विविध ध्वजधारी, बाणांनी संपन्न, खरे वीर, विस्तृत, आणि विजयी—त्यांना वंदन. ब्राह्मण, आमचे पितर, सोमयुक्त, हे पृथ्वी-आकाश आमच्यावर कृपा करो; पूषाण वाईटापासून रक्षण करो, धर्मशील, आम्हांवर वाईट इच्छुक राज्य करू नये. बाणावर पिसे असतात, टोक प्राण्याच्या दातासारखे, कातडीने बांधलेले, ते दूर उडतात; जिथे लोक एकत्र आणि वेगळे धावतात, तिथे आमचे बाण आम्हाला रक्षण देवोत. सरळ उडणारा बाण, आम्हांला रक्षण कर; आमचे शरीर दगडासारखे मजबूत होवो; सोम आमच्यासाठी बोलेल, अदिती रक्षण करील. घोड्यांच्या मांड्या, कंबरेवर प्रहार होतात; शहाणे घोडे जन्मतात, युद्धात घोड्यांना प्रेरणा मिळते. धनुष्याची दोरी सर्पासारखी हाताभोवती गुंडाळते, बाण आवरते; जाणकार हात सर्व बाजूंनी प्रत्येकाचे रक्षण करतो. लाल रंगाची, हरणाच्या डोक्याची, लोखंडाच्या तोंडाची—ही दिव्य बाण, पर्जन्याच्या बीजाची संतती, तुला आम्ही मोठा मान देतो. मुक्त झालेला, प्रार्थनेने धारदार झालेला बाण, शत्रूंवर जा, कोणताही शत्रू उरू नको. अशा प्रकारे, ऋग्वेदातील या स्तोत्रांमध्ये पृथ्वी-आकाश, सविता, इंद्र-सोम, बृहस्पती, सोम-रुद्र, आणि युद्धातील आयुधांचे महत्त्व, त्यांचे कार्य, आणि त्यांचे आशीर्वाद यांचे सुंदर वर्णन होते. या सर्वांचे स्मरण करत, आपण त्यांच्या कृपेने जीवनात विजय, समृद्धी आणि कल्याण प्राप्त करू.