गायींच्या स्तुतीने ही कथा आरंभ होते. या पवित्र गायी, त्या अगदी कृशालाही पुष्ट करतात, आणि जे अप्रिय दिसतात त्यांनाही सुंदर बनवतात. घरात त्यांची उपस्थिती मंगलमय वातावरण निर्माण करते, त्यांच्या हाका शुभ असतात, आणि सभा-समारंभांत त्यांची कीर्ती गातली जाते. या गायी भरपूर वासरांनी युक्त आहेत, समृद्ध कुरणांमध्ये चरण करतात, शुद्ध जल पितात आणि त्यांच्या तोंडातून शुभ ध्वनी उमटतात. त्यांच्या रक्षणासाठी प्रार्थना केली जाते—कोणताही चोर किंवा द्वेष्टा त्यांच्यावर राज्य करू नये, आणि त्यांनी रुद्राच्या शस्त्रापासून सुरक्षित राहावे. यज्ञाची आहुती गायींमध्ये अर्पण व्हावी, त्यांच्या मध्ये विचारणा व्हावी, आणि वृषभाच्या बीजात, त्यांच्या सामर्थ्यात, हे इंद्रा, तुझ्या शक्तीत ती प्रकट व्हावी, अशी इच्छा व्यक्त केली जाते. यानंतर, मनुष्य इंद्राशी मैत्रीसाठी त्याची निवड करतात. इंद्र महान आहे, तो आमच्या कल्याणासाठी येतो, आम्हाला प्रिय आहे, कारण तो महान दाता आहे, वज्रधारी आहे—त्याला सहाय्य मिळावे म्हणून बलवान इंद्राची उपासना केली जाते. त्याच्या हातात, वीरत्वाच्या कृत्यांसाठी, सुवर्ण रथ असतो; त्याच्या हातात मजबूत लगाम असतात आणि बलशाली घोडे त्याच्या रथाला जुंपलेले असतात. इंद्राच्या तेजासाठी त्याचे पाय सदैव उत्सुक असतात; तो धाडसी, वज्रधारी, प्रबळ आणि कुशल आहे; सुवासिक वस्त्र परिधान केलेला, सुंदर दिसणारा सुवर्णमय इंद्र मानवांचा अग्रणी झाला आहे. सोमरस उत्तम प्रकारे मिश्रित करून पिळला जातो; त्यात अन्न शिजवले जाते, धान्य असते; इंद्राची स्तुती करणारे ऋषी, भक्त, देवप्रेरित स्तोत्रे गातात. इंद्राच्या सामर्थ्याला सीमा नाही; त्याची महानता आकाश आणि पृथ्वीनेही मर्यादित केलेली नाही. सूर्य त्यांना भरून टाकतो, वेगाने फिरतो, जणू जलांमध्ये सैन्य जमवणारा सेनापती आहे. इंद्र सहज आवाह्य आहे, तो स्तुतीत आणि न-स्तुतीतही उंचावलेला आहे, त्याची केशरी दाढी, महाबळ आणि अद्वितीय शक्ती आहे; तो अनेक शत्रूंचा वध करतो आणि दस्यूंना पराभूत करतो. इंद्राचे सामर्थ्य दिवसेंदिवस वाढत गेले; तो एकटा, अविनाशी, खजिन्यांचा विभाग करणारा आहे. त्याने आकाश आणि पृथ्वी व्यापली, आणि दोन्ही जगांचा अर्धा भाग स्वतःसाठी घेतला. त्याच्या प्रभुत्वाचा विचार केला असता, त्याने जे काही स्थापन केले आहे, त्याला कोणीही कमी करू शकत नाही. सूर्य दररोज दिसतो, निवासस्थाने विस्तृत आहेत, आणि त्या बुद्धिमानाने स्थापन केलेली आहेत. आजही, इंद्र, तू जलांसाठी मार्ग निर्माण केला आहेस, त्यांना पुढे नेले आहेस; पर्वत, जणू भोजनावर बसलेले, स्थिर राहिले नाहीत; तुझ्यामुळे, हे ज्ञानी, स्थिर प्रदेश खुले झाले. खरोखरच, तुझ्यासारखा दुसरा देव नाही, इंद्रा, ना कोणताही मर्त्य तुझ्यापेक्षा मोठा आहे; तू जलांमध्ये पडलेल्या सर्पाचा वध केला, आणि जलांना समुद्राकडे वाहू दिले. इंद्रा, तू जलांचे विभागणी केलीस, अडथळे दूर केलेस, पर्वतांची कठोरता भेदलीस; तू चलनशील लोकांचा राजा झालास, सूर्य, आकाश आणि उषा यांच्या निर्मितीत सहभागी झालास. तूच, इंद्रा, संपत्तीचा स्वामी, खजिन्यांचा अधिपती झाला आहेस; सर्व लोकांना तू तुझ्या दोन हातांत ठेवले आहेस. संततीत, जलात, पुत्रांत, सूर्यांत, लोक विविध शब्द बोलतात. तुझ्या सामर्थ्यामुळे, इंद्रा, पृथ्वीवरील सर्व गोष्टी, अगदी स्थिरही, थरथरतात; क्षेत्रे, आकाश आणि पृथ्वी, पर्वत व अरण्य—सर्व स्थिर गोष्टी तुझ्या जन्माने भयभीत होतात. कुत्सासह, इंद्रा, तू शुष्ण आणि कुयवाशी गायींसाठी स्पर्धा केलीस; दहा पिढ्यांसाठी, तू सूर्याच्या संपत्तीचे विभागणी केलीस आणि चोरांच्या किल्ल्यांचा नाश केला. शंबराच्या शेकडो दुर्जय किल्ल्यांचा तू नाश केला आहेस; तुझ्या सामर्थ्याने, दिवोदासाला, सोम पिळणाऱ्याला, आणि भरद्वाजाला, तुझी स्तुती करणाऱ्याला, संपत्ती दिली आहेस. हे सत्य सामर्थ्याचे इंद्रा, तुझ्या भीषण शक्तीसह, महान युद्धासाठी तुझ्या रथावर आरूढ हो; नव्या संपत्तीच्या मार्गाने आमच्या सहाय्यास ये, आणि आमची स्तुती लोकांमध्ये ऐकू येऊ दे. महाबली, पराक्रमी, वीर, वज्रधारी, वीरप्शिन इंद्रासाठी मी नवीन, अतिशय प्रिय शब्द रचतो, त्या प्राचीनासाठी. त्याने, स्तुतीसह, सूर्य आणि ज्ञानींची माता यांच्या बरोबर पर्वत फोडला; आपल्या गाण्यांनी, आनंदाने, गायींचे निवासस्थान मुक्त केले. तो, नेहमी जिंकणारा, अग्न्यांसह आणि गाण्यांसह, माप जाणणाऱ्यांसह, अनेक कार्ये पूर्ण करतो; मित्रांसह दुर्ग भेदणारा, ज्ञानी, ज्ञानींसह दुर्गांचा नाश करतो. वीरांच्या समूहांसह, मनुष्यांमध्ये श्रेष्ठ, गायकाजवळ मोठ्या पारितोषिकांसह आणि महान सामर्थ्यासह ये; गाण्यांवर प्रेम करणारा, शुभतेसाठी ये. आपल्या वेगवान आणि प्रबळ धडकेतून, सामर्थ्याने चिन्हित इंद्राने दक्षिणेकडील शत्रूंना पिटाळून लावले; अशा प्रकारे, सतत पाठवत, ते दुर्जय संपत्ती शोधतात, दिवसेंदिवस, थकता थकता नाही. इंद्रा, बलवान, आम्हाला तीच शक्ती दे, हे वृषभ, इच्छित दान देणारा, उदार; जो घोड्यांनी संपन्न आहे, स्वतःच्या घोड्यांनी जिंकणारा, तो शत्रूंना आणि विरोधकांना युद्धात पराभूत करो. तुझ्यासाठी, इंद्रा, लोक मदतीसाठी स्पर्धेत तुला हाक मारतात; तू ज्ञानींसह पणींना पांगवतोस, आणि तुझ्या सहाय्याने, तू स्पर्धा जिंकतोस. इंद्रा, तू दोन्ही शत्रूंना—दस्यूंना आणि वृत्रांना—मारले आहेस, आणि श्रेष्ठ वीरांनाही; तू धारदार शस्त्रांनी शत्रूंचा नाश करतोस, आणि युद्धात सर्वोत्तम लोकांना पाहतोस. म्हणून, इंद्रा, तुझ्या अखंड सहाय्याने, आमचा मित्र, सर्व जीवनाचा रक्षक हो, वृद्धीसाठी; जेव्हा आम्ही तुझ्या सूर्यप्रकाशासाठी हाक मारतो, हे वीर, युद्धात आम्ही कधीच डगमगत नाही. आता, इंद्रा, तू आम्हा आणि आमच्या संततीसाठी, अनुग्रहशील आणि सहाय्यकारी हो; अशा प्रकारे, स्तुती करीत, आम्ही तुझ्या महानतेच्या आश्रयात, गायींनी समृद्ध असणाऱ्या उच्च आकाशात वास करू. इंद्रा, तुझ्याकडे असंख्य स्तोत्रे एकत्र आली आहेत, आणि असंख्य विचार तुझ्याकडे येतात, हे महाबली; प्राचीन आणि आत्ताचे, ऋषींच्या स्तुतिस्पर्धेत इंद्रासाठी गाण्यात एकमेकांशी स्पर्धा करतात. तोच, अनेकदा आवाह्य, बहुस्तुत्य, अनेक यज्ञांनी एकटाच स्तुत्य, महान सामर्थ्यासाठी जुंपलेल्या रथासारखा आहे; इंद्र आमच्याकडून स्तुतीस पात्र आहे. स्तोत्रे त्याला त्रास देत नाहीत, ना शब्द; उलट ती इंद्राची वाढ करतात; शंभर किंवा हजार गायकांनी गाण्याची आवड असलेल्या इंद्राची स्तुती केली, तरी सारे त्याच्यासाठीच असते. त्याच्यासाठी, इंद्रासाठी, मी हा सोम तेजस्वी स्तोत्रासह अर्पण करतो, जणू महिन्यांचे मोजमाप करत आहे; जसे एखादा वाळवंटात पाणी शोधतो, तसे, जेव्हा आहुती आणि यज्ञ एकत्र बळकट होतात. त्याच्यासाठी, बलवान इंद्रासाठी, मी हा स्तोत्रविधान केले आहे, माझ्या विचारांनी, हे स्तोत्र त्याच्यासाठी; जसा तो, विघ्नांचा महान संहारक, उपस्थित असतो, तसा इंद्र सर्व जीवनाचा रक्षक आणि सदैव वाढणारा आहे. हे दानशूर, कधी तू आम्हाला चिरकाल टिकणारे रथांचे वैभव देणार? कधी तू आमच्या स्तोत्राला प्रतिसाद देऊन हजारो पटीने समृद्धी देणार? कधी तू तुझ्या संपत्तीने आमची स्तुती फलदायी करशील, आणि कधी विचारांमध्ये पारितोषिके देणार? कधी, इंद्रा, तू मनुष्यांमध्ये, वीरांमध्ये, विजय घेऊन येणार? या त्रैलोक्य पृथ्वीवर, गायींमध्ये तू कीर्ती मिळव; इंद्रा, आम्हाला तेजस्वी कीर्ती आणि प्रकाश प्रदान कर. कधी, इंद्रा, तू उपासकासाठी सर्वव्यापी सामर्थ्याचे कार्य करशील? कधी तू आमचे विचार आणि सहाय्यक स्विकारशील, आणि कधी गायींनी समृद्ध आहुतींमध्ये येशील? उपासकाला गायी, घोडे आणि कीर्तीने समृद्ध संपत्ती दे, इंद्रा, आणि भरद्वाजांकडे पोषक खजिने ठेव; तेजस्वी, सदैव दूध देणारी गाय त्यांच्यात फुलू दे. तो महाबली, विरोध झाला तरी, आम्हाला कधीच सोडू नये, जेव्हा तू, हे वीर, तुझे शस्त्र सिद्ध केले आहेस; अंगिरसांना उज्ज्वल दुधाळ गायीचे दूध वंचित करू नकोस—हे प्रेरित, प्रार्थनेने जिंक. तुझे आनंद, इंद्रा, सर्वकाही निर्माण करणारे आहेत, तुझी संपत्ती सर्व पृथ्वीवर पसरलेली आहे; तूच सर्व पारितोषिकांचा सार्वत्रिक विभाग करणारा आहेस, जेव्हा तू, हे स्वामी, देवांमध्ये तुझे दैवी सामर्थ्य प्रस्थापित करतोस. अशा प्रकारे, गायींच्या मंगलतेपासून प्रारंभ झालेली ही कथा, इंद्राच्या अद्भुत सामर्थ्य, विजय आणि कृपेच्या स्तुतीने संपन्न होते. सर्व जीवांचे रक्षण, संपत्तीचे वितरण, आणि भक्तांच्या कल्याणासाठी इंद्राचे कार्य यामध्ये उजळून दिसते.