हे ऐका—इंद्राची महती, ऋग्वेदातील या पवित्र ऋचांमध्ये कशी उजळते ते. इंद्राच्या सामर्थ्यानंतरच स्वर्ग आणि पृथ्वी चालतात; अमर देवताही त्याच्या पाठोपाठ धाव घेतात. इंद्र ज्या गोष्टी कराव्या असे ठरवतो, त्या तो करतो, यज्ञांनी तो नवे स्तोत्र निर्माण करतो. इंद्र मोठा आहे, मानवांना देणारा, लोकांचा स्वामी, दुहेरी उंचीचा, त्याच्या शक्ती कधीही कमी होत नाहीत. आमच्यासाठी त्याने वीरतेची कृत्ये वाढवली आहेत—विशाल आणि व्यापक—सदाचारी लोकांनी ती साध्य केली आहेत. धिषणा, ही दिव्य शक्ति, इंद्राला आमच्या कल्याणासाठी, एकट्यालाच, उंच, थोर, वृद्धत्वरहित, सदैव तरुण, तेजस्वी आणि प्रचंड सामर्थ्यवान अशा स्वरूपात स्थापित करो; जो या युद्धांत क्षणातच वाढला आहे. इंद्रा, तुझ्या विशाल, सर्वव्यापी हातांनी आम्हाला येथे कीर्ती मिळू दे. जसा मेंढपाळ आपल्या जनावरांची वाढ करतो, तसेच, हे इंद्रा आणि अग्नी, आमचे युद्धातील बल वाढव. आता आपण त्या इंद्राला, चातिनामाच्या स्तोत्रांनी, विजयाच्या इच्छेने, पूर्वीच्या गायकांनी जसे आवाहन केले तसे, दोषरहित आणि सुरक्षित अशा भावनेने, येथे बोलावू. तो व्रतशील, संपत्ती देणारा, सोमाच्या सेवनाने बलवान झालेला, मोठ्या सौभाग्याचा स्वामी आहे. संपत्तीचे मार्ग येथे एकत्र येतात, जणू नद्या समुद्राकडे येतात तसे. हे पराक्रमी इंद्रा, तुझ्या प्रबळ, भयंकर सामर्थ्याने आम्हाला आनंद मिळू दे; हे हरिव, आम्हाला सर्व कीर्ती आणि पुरुषार्थ दे, जेणेकरून आम्ही आनंदाने जगू. तुझी ती उत्साही अवस्था, इंद्रा, जी युद्धांत विजय मिळवते, ती आम्हाला मिळू दे; त्याने आम्ही तुझ्या मदतीने संततीचे रक्षण करू, आणि दीर्घायुष्य मिळवू. हे इंद्रा, आम्हाला पुरुषार्थ, संपत्ती देणारे, तेजस्वी, कुशल सामर्थ्य दे, ज्यायोगे आम्ही युद्धात शत्रूंवर विजय मिळवू; तुझ्या सहाय्याने आप्त आणि परक्यांनाही जिंकू. तुझे सामर्थ्य, हे वृषभ, मागून, वरून, खाली, समोरून—सर्व दिशांनी आमच्याकडे येवो; हे इंद्रा, आम्हाला तेजस्वी कीर्ती दे. तुझ्या वीर सहाय्याने, हे इंद्रा, आम्ही तुझे अनुग्रह गाण्यांनी मिळवू; तू दोन्ही बाजूंची संपत्ती पाहतोस; आम्हाला महान, विपुल धन दे. आम्ही इंद्राचा, वृषभाचा, मरुतांसह, सदैव वाढणाऱ्या, अजिंक्य, दैवी राजाचा, सर्व मदतीसाठी आवाहन करतो. हे वज्रधारी, या लोकांसाठी जे स्वतःला मोठे समजतात त्यांना नमव; म्हणूनच हे वीर, आम्ही तुला पृथ्वीवर, संततीत, पशूंमध्ये आणि जलात विजयासाठी बोलावतो. या सहकाऱ्यांसह, हे बहुप्रार्थित, आम्ही शत्रूच्या शत्रूपेक्षा श्रेष्ठ होऊ; हे वीर, सर्व विरोधकांना पराभूत करून, तुझ्या सहाय्याने आम्ही महान धनात आनंद मानू. हे इंद्रा, जसे आकाश पृथ्वीवर उभे आहे, तसेच तुझ्या सामर्थ्याने युद्धांत लोकांत संपत्ती स्थिर राहते; हे बलपुत्रा, आम्हाला हजारपट, विस्तीर्ण, वृत्रावर विजय मिळवणारे धन दे. फक्त तुझ्यासाठी, इंद्रा, सर्व स्वर्गातील सामर्थ्य देवांमध्ये स्थापित झाले; जेव्हा तू विष्णूच्या साथीने, जलांना वेढून ठेवणाऱ्या वृत्राचा वध केला. इंद्र, नेहमी महान, ऋचांच्या प्रभावाने शक्तिमानांपेक्षा अधिक बलवान झाला; गोड सोमाचा तो राजा झाला, जेव्हा त्याने सर्व प्राचीन किल्ले उद्ध्वस्त केले. इथे, हे इंद्रा, बुद्धिमान दासोनीसाठी, तू पाणींच्या शंभर बंदिस्त जागा तुटविल्या; शुष्क, जलरहित शुष्णाच्या कपटांचा शस्त्रांनी नाश केला, आणि शत्रूंचे काहीच उरले नाही. सर्व मोठ्या वैरभावना तू दूर केल्या, हे इंद्रा, जेव्हा शुष्ण तुझ्या वज्राघाताने पडला; तू रथिकासाठी, कुत्सासाठी, सूर्याच्या स्पर्धेत मार्ग मोकळा केला. गरुडासारखा, सोमाने उत्साही, तू दास नामुचिचे डोके उडवले; तू नम्र, शरण आलेल्यांचे कल्याण केले. पिप्रु या मायावीचे किल्ले, हे वज्रधारी, तू आपल्या सामर्थ्याने फोडले; ऋजिश्वान या उदार भक्ताला अजिंक्य दान दिले. तो इंद्र, सदा कृपावंत, वेतसू, दशमय, दासोनी, तुतुजिन यांची सुटका करतो; तुग्राला, नेहमी तरुण असणाऱ्याला, तेजस्वी होण्यासाठी मुक्त करतो, जणू आई आपले मूल वाढावे म्हणून सोडते. तो, वज्रधारी, वृत्रासारख्या शत्रूंचा सहज पराभव करतो; त्याचे घोडे नेहमी तयार असतात, जणू खड्ड्यात उभे, मंत्रांनी जुंपलेले, उंच इंद्राला वाहून नेणारे. हे इंद्रा, आम्ही तुझा नेहमी नवा अनुग्रह मिळवू; पुरु लोकांनी या यज्ञांनी तुझे स्तवन करावे; जेव्हा तू दास शंबराचे सात किल्ले पुरुकुत्सासाठी फोडलेस, आणि शरद ऋतूचे निवास दिलेस. तू, इंद्रा, प्राचीन काळापासून बलवान आहेस, उशना कवीला विस्तीर्ण जागा दिलीस; तू महान पित्याला त्याचा स्वतःचा वंशज दिलास, जो कुणीही मागे टाकू शकणार नाही. तू, इंद्रा, जलांना मुक्त केलेस, जणू प्रवाही नद्या; हे वीर, जेव्हा तू समुद्र ओलांडतोस, टुर्वश आणि यादूंची सुरक्षित पार ने. खरेच, इंद्रा, प्रत्येक युद्धात तू विजयी ठरलास; झोपलेल्या कुमुरी आणि धुनी यांना तू पांगवलेस; चमकता, तुझ्यासाठी सोम अर्पण केला जातो, आणि भीतीने यज्ञ करणारा तुझे स्तवन करतो. हे सर्वश्रेष्ठ, दानशूर इंद्रा, कवींच्या या प्रार्थना, तुझ्या स्तुतीने ओतप्रोत आहेत; रथावर ठेवलेली विचारधारा, सदैव तरुण, कधीही न संपणारी, वाणीने संपत्ती आणि समृद्धी आणते. मी त्या इंद्राचे स्तवन करतो, जो जाणणारा, वाणीचा कुशल, स्तोत्रांनी बलवान झालेला आहे; ज्याची महानता, अनेक रूपांनी समृद्ध, आकाश आणि पृथ्वीवर पसरली आहे. तोच श्रेष्ठ, कौशल्य विस्तारतो, सूर्याप्रमाणे ते प्रकट करतो; जेव्हा अमरतेच्या इच्छेने मर्त्य तुझे नियम ओलांडणार नाहीत, हे स्वतःवर आधार ठेवणाऱ्या. तोच, ज्याने ही कृत्ये केली—तो इंद्र कुठे आहे? तो कोणत्या लोकांत संचार करतो? तुझ्या मनाला कोणता यज्ञ प्रिय आहे? कोणती ऋचा, आणि कोण तो पुरोहित? आता, ते तुझे प्राचीन मित्र, सदा विजयी, जे पूर्वी जन्मले, तुझ्यासाठी उत्कंठित झाले आहेत; ते मध्यकालीन असोत वा नवे, किंवा अगदी तरुण, त्यांना तू स्मर, हे बहुप्रार्थित. जे नंतरचे जिज्ञासू लोक आहेत, त्यांनी तुझ्या प्राचीन कीर्तीचे अनुसरण केले; आम्ही तुला, हे वीर, प्रार्थना वाहणाऱ्या, आम्हाला जितके माहित आहे तितके स्तवन करतो. तुझ्याविरुद्ध राक्षसांचे सामर्थ्य उभे राहते; त्या महान जन्मात तू ठाम उभा राहा; तुझ्या प्राचीन, योग्य मैत्रीने आणि वज्राने, हे धाडसी, त्यांना दूर लोट. म्हणून, इंद्रा, नव्या कवीची प्रार्थना ऐक; कारण तू आमच्या पितरांचा सदा सहाय्यकर्ता होतास, उच्च स्वर्गात, यज्ञात नेहमीच आवाहन केला जातोस. आज, वरुण, मित्र, इंद्र, मरुत यांना आमच्या मदतीसाठी बोलवा; तसेच, पूषण, विष्णु, अग्नी, पुरंधी, सविता, वनस्पती आणि पर्वत यांनाही. हे इंद्रा, या अनेक स्तोत्रगायकांनी, यज्ञासाठी पात्र असणाऱ्यांनी, तुला स्तोत्रांनी सन्मानित केले आहे; तुला आवाहन करणाऱ्याचा स्वर ऐक, कारण तुझ्यासारखा दुसरा अमर नाही. आता, हे ज्ञानी, माझ्या वाणीला जवळ ये, सर्व बलपुत्रांसह, यज्ञास पात्र असणाऱ्यांसह; ज्यांची जीभ अग्नी आहे, सत्याचे पालन करणारे, ज्यांनी मनुंना लोकांचा प्रमुख बनवले. आमचा मार्गदर्शक हो, चांगले व अवघड मार्ग जाणणारा, वाट दाखवणारा; त्या श्रमशील, दूरपर्यंत मदत करणाऱ्यांसह, आम्हाला बक्षिसापर्यंत पोहोचव, हे इंद्रा. तोच एक, सर्व लोकांनी आवाहन करण्यास योग्य—इंद्र—त्याचे आपण सर्वांनी स्तोत्रांनी सन्मान करावा; वृषभ, सामर्थ्यशाली, सत्यस्वरूप, अनेक रूपांनी समृद्ध, प्रबळ. अशी आहे इंद्राची महती—त्याच्या सामर्थ्याची, दानशूरतेची, रक्षणाची आणि विजयाची ही अखंड गाथा, जी ऋषींनी स्तोत्रांनी गात, यज्ञांनी उजळवली.