यज्ञाच्या शुभ क्षणी, ऋषी अग्नीला स्तुती करतात. ते अग्नीला प्रज्वलित करताना, त्याच्या शुद्ध, तेजस्वी आणि स्थिर रूपाचे गुणगान करतात. अग्नी हा ज्ञानी, अनेक दानांनी युक्त, कपटमुक्त आणि सर्व जन्मांचा जाणकार आहे. यज्ञाच्या प्रारंभापासूनच, अग्नी हा अमर दूत म्हणून, युगानुयुगे अर्पणांची वाहक आणि स्तुत्य रक्षक म्हणून प्रतिष्ठित झाला आहे. देव आणि मानव, नेहमीच सतर्क आणि श्रद्धेने, अग्नीला सर्व लोकांचा अधिपती म्हणून स्थान देतात. अग्नी, सज्ज झालेला, देवांचा दूत म्हणून दोन्ही नियमांचे पालन करतो आणि विविध लोकांमध्ये प्रवास करतो. त्याची बुद्धी आणि सद्भाव आम्ही निवडतो, आणि त्याने आम्हाला त्रिस्वरूप रक्षण द्यावे, अशी प्रार्थना करतो. त्याचा सुंदर चेहरा, मोहक रूप आणि ज्ञान आम्ही मित्र म्हणून शोधतो. अग्नी, सर्व कर्मांचा जाणकार, अमर देवांना अर्पण सांगतो. अग्नी, जो ज्ञान आणणाऱ्याला संरक्षण आणि पालन करतो, त्याने ऋषीला, यज्ञातील भाग किंवा प्रकाश, शक्ती आणि संपत्तीने परिपूर्ण करावे. तो आम्हाला शत्रूंपासून आणि निंदा किंवा दोषांपासून संरक्षण देतो; त्याचा प्रवाह आमच्यासोबत मिळून जावो आणि इच्छित संपत्ती विपुलतेने मिळो. अग्नी हा होतार, गृहस्वामी, सर्व जन्मांचा जाणकार, जातवेदस् आहे; तो देव आणि मानवांमध्ये यज्ञासाठी सर्वात योग्य आहे. अर्पणांनी संपन्न अग्नी उपासकांना मार्गदर्शन करो. आज, अग्नी, होतार म्हणून, तेजस्वी ज्वाळांनी लोकांच्या यज्ञाचे नेतृत्व करतो; तो यज्ञकर्ता आहे आणि सत्य आणि महानतेने पूजा करतो. त्याने आजचे अर्पण, सर्वात तरुण म्हणून, स्वीकारावे. अग्नीच्या उपासनेसाठी, सुंदर मार्ग तयार केले जावोत; पृथ्वी आणि आकाश त्याला यज्ञासाठी स्थान देतात. दानशूर आणि शक्तिजेता अग्नीच्या मदतीने आम्ही सर्व संकटे पार करावीत. अग्नी, आपल्या जातीच्या सर्व देवांसह, प्रथम ऊनावर बसतो; तो तुपाने यज्ञाला, सावितारसाठी योग्य निवास म्हणून, यज्ञकर्त्याला मार्गदर्शन करतो. अथर्वणासारखे ज्ञानी अग्नीला प्रज्वलित करतात; काळ्या लाकडातून, अग्नी-चक्राने, जागृत करतात. तो देवांच्या कृपेसाठी, पूर्ण कल्याणासाठी जन्म घेतो; अमर, सत्यधारी देवांना जवळ जातो आणि देवांमध्ये यज्ञाला स्पर्श करतो. गृहस्वामी म्हणून, आम्ही अग्नीला महान म्हणून प्रतिष्ठित करतो; आमचे गृहाग्नी दृढ राहो आणि त्याच्या तीक्ष्ण शक्तीने आम्हाला पूर्णपणे रक्षण मिळो. अग्नी हा सर्व यज्ञांचा होतार आहे, देव आणि मानवांमध्ये नियुक्त केलेला. त्याच्या आनंददायी जिव्हांनी, यज्ञात महानतेने पूजा करतो; देवांना आणतो आणि त्यांना सन्मान देतो. अग्नी, ज्ञानी, यज्ञाचे मार्ग आणि देवांकडे जाण्याचे मार्ग थेट जाणतो. भारताने आपल्या घोड्यांसह यशाची कामना करत अग्नीची पूजा केली, यज्ञात अर्पण करण्यायोग्य म्हणून. अग्नी दिवोदासाला, जो सोमापान करतो, आणि भरद्वाजाला, जो सेवा करतो, अनेक मौल्यवान वस्तू प्रदान करतो. अमर दूत म्हणून, अग्नी गायकाच्या चांगल्या स्तुती ऐकून देवांना आणतो. मानव अग्नीला देवांच्या कृपेसाठी, स्वतःचे अधिपत्य ठेवणारा म्हणून आवाहन करतात; यज्ञात त्याची पूजा देवासारखी करतात. अग्नीचे दृश्य रूप आणि इच्छेला सर्व इच्छित देव आनंदाने स्वीकारतात. अग्नी, मनूने नियुक्त केलेला होतार, ज्ञानात सर्वाधिक कौशल्यपूर्ण आहे; स्वर्गातील कुलांची पूजा करतो. अग्नी, स्तुतीने, अर्पण स्वीकारण्यासाठी, पवित्र कुशावर होतार म्हणून बसतो. आम्ही अग्नीला लाकडाने आणि तुपाने पोषण करतो; अंगेरीस म्हणून, तो सर्वात तरुण म्हणून तेजस्वी होतो. देव अग्नी आम्हाला व्यापक कीर्ती आणि महान शक्ती प्रदान करतो. अथर्वणाने अग्नीला कमळातून, सर्व सृष्टीच्या शिरोभागातून प्रज्वलित केले. ऋषी दध्यंच, अथर्वणाचा पुत्र, अग्नीला प्रज्वलित करतो—तो वृत्राचा संहारक आणि दुर्गांचा भेदक आहे. पथ्यानेही अग्नीला प्रज्वलित केले—तो शत्रूंचा संहारक आणि युद्धात संपत्ती मिळवणारा आहे. अग्नी, या विविध शब्दांनी मी तुझ्याशी बोलतो; अर्पणांनी आम्ही तुला बळकट करू. जिथे तुझा मन आणि कौशल्य आहे, तिथे तू तुझे निवास स्थापित करतो. अग्नी, तुझ्या कोणत्याही कर्मात अपयश नाही; म्हणून आम्ही तुझी कृपा जिंकू. अग्नी आला आहे, भारत, वृत्राचा संहारक, अनेक मार्गांनी ज्ञानी, दिवोदासाचा खरा अधिपती. तो आपल्या महानतेने सर्व पृथ्वीवरील संपत्तीला मागे टाकतो, विजयी होतो आणि नवीनाने अजिंक्य राहतो. अग्नी, प्राचीन असूनही सदैव नवा, एकत्रित तेजाने आणि महान प्रकाशाने पसरतो. मित्रांनो, अग्नीला, धाडसी आणि ज्ञानी, स्तुती आणि यज्ञ अर्पण करा; त्याला गा, त्याची स्तुती करा. मानवांच्या पिढ्यांमध्ये अग्नी, ज्ञानात पारंगत, होतार म्हणून बसतो; तो दूत आणि अर्पणाचा वाहक आहे. शुद्धमनाचे आदित्य आणि मरुतांचा समूह, अग्नी, येथे दोन लोकांचा आवाहन करतो. अग्नीचे तेजस्वी दृष्टिकोन, मानवांसाठी समृद्धी शोधतो; तो शक्ती आणि अमरत्वाचा पुत्र आहे. अग्नीच्या इच्छेने, श्रेष्ठ स्तुतीने प्रयत्न करणारा मानव आज दानात सर्वश्रेष्ठ होवो; अग्नी, देवांनी सज्ज केलेला, त्याची कृपा मिळो. अग्नीच्या मदतीने, समृद्धी शोधणारे सर्व संकटे पार करतात, शत्रूंना आणि विरोधकांना मात करतात. अशा प्रकारे, यज्ञाच्या दिव्य क्षणी, अग्नीचे गुण, त्याची भूमिका, आणि त्याच्या कृपेची प्रार्थना, ऋषी श्रद्धेने आणि प्रेमाने व्यक्त करतात.