मारुतगण आणि अग्नी यांची महिमा प्राचीन काळी, दिव्य शक्तींच्या जन्माने आणि त्यांच्या अद्भुत सामर्थ्याने संपूर्ण विश्व भारले होते. या महान शक्तींपैकी एक म्हणजे मारुतगण—ते जे जन्मतःच महान होते आणि जे आपल्या स्वतःच्या सामर्थ्याने तेजस्वी झाले. हे मारुतगण, जे समजून उमजून बोलतात, त्यांची इच्छाशक्ती अपरिमित आहे. त्यांच्या देणग्या अतुलनीय आणि महान आहेत; त्यांच्या निर्भय वीरांना कुणीही पराभूत करू शकत नाही. स्वर्गातून त्यांच्या वाणीचा आवाज ऐकू येतो—ते तेजस्वी आणि सुंदर आहेत. त्यांच्यातील कुणीही सभेत स्थान मिळविण्याची इच्छा करत नाही, जणू काही ते स्वतःच्या वीजेसारखे आहेत. त्यांच्या गर्जना आणि प्रवाह सर्वत्र पसरतात. त्यातील एकाने विशाल आणि दूरवर पाऊल टाकले, सर्वसामान्य आसन सोडून, आणि स्वतःच्या स्वभावाने वेगवान घोड्यांना जोडलं. तो आपल्या वीरांसह, जे समृद्धी आणतात, स्पर्धकांना मागे टाकतो. मारुतांची गडगडाटी गर्जना, शक्तिशाली आणि उन्नत, सर्वांनाच हलवून टाकते. त्यांच्या या गर्जनेने ते विजय मिळवतात, तेजाने झळकतात आणि त्यांच्या शस्त्रास्त्रांनी, जे सोन्यासारखे तेजस्वी आणि धारदार आहेत, ते स्थिर असतात. त्यांच्या महानतेला सीमा नाही—त्यांची वाढती शक्ती भयंकर आहे, आणि ती आम्हाला नेहमीच रक्षण करो. ते अग्रभागी उभे राहतात, सभेत स्पष्टपणे दिसतात, त्यांच्या निवासस्थानांना मर्यादा नाही; ते अग्नीप्रमाणे झळकतात. हे रुद्रस्वरूप मारुतगण—शस्त्रधारी, अग्निसारखे, प्रचंड सामर्थ्याचे—ते आम्हाला नेहमीच रक्षण करो. त्यांनी पृथ्वीवर आपली वस्ती दूरदूर पसरवली आहे; त्यांच्या घोड्यांमध्ये अद्भुत कार्य करणारे वीर आहेत. हे मारुतगण, द्वेषरहितपणे आमच्या मार्गावर या, आणि आमच्या उपासकाचा आवाज ऐका. विष्णूच्या महात्म्याशी एकरूप होऊन, रथचालकाप्रमाणे आमचे रक्षण करा आणि सर्व द्वेष दूर करा. हे मारुतगण, आमच्या यज्ञात या, कारण तुम्ही यज्ञास पात्र आहात; आमच्या आह्वानाला उत्तर द्या, हे रक्षण करणारे. आकाशातील महान पर्वतांसारखे, तुम्ही ज्याला जाणता त्याच्यासाठी अभेद्य रक्षक व्हा. यानंतर, अग्नीची महिमा गातात. अग्नी—जो प्रथम विचारात पुजला जातो, यज्ञाचा ज्ञानी होतार बनतो—त्याने आम्हाला कठीण संकटे पार करण्याचे सामर्थ्य दिले, जेणेकरून सर्व शक्ती एकत्र येतील. यज्ञात होतार म्हणून बसताना, तो स्तुत्य आसनाची इच्छा करतो; आणि देवांची प्रथम उपासना करणारे, महान धनाच्या शोधात असणारे मनुष्य त्याचे अनुसरण करतात. तो गवळ्याप्रमाणे, अनेक संपत्ती घेऊन, सतत जागरूक राहतो. तेजस्वी, स्पष्ट, महान आणि प्रकाशमान, असा हा अग्नी सर्व काही प्रकाशात आणतो. भक्तिभावाने, कीर्तीच्या शोधात, लोक देवाचा मार्ग शोधतात आणि कलंकहीन कीर्ती प्राप्त करतात; त्याच्या कृपेने, यज्ञात सुख मिळवण्याचा प्रयत्न करतात. पृथ्वीवरील सर्व लोक त्याची स्तुती करतात; तो मानवाच्या संपत्तीचा रक्षक, मार्गदर्शक, वडील, आई आणि आधार आहे. अग्नी, होतार म्हणून, सर्व समाजात प्रिय आहे; तो यज्ञासाठी सर्वात योग्य आहे. आम्ही त्याच्याकडे भक्तीपूर्वक येतो, घरात झळकणाऱ्या त्या अग्नीला वंदन करतो. अग्नी, सतत नवा असणारा, आम्ही ज्ञानी आणि भक्त, त्याच्या कृपेची याचना करतो. तो समाजात तेजाने झळकतो, स्वर्गाच्या महान प्रकाशाने. तो समाजांचा ऋषी, कुलांचा स्वामी, नेहमी तरुण, पुरुषांचा वृषभ आहे; तो राजासारखा, तेजस्वी, यशस्वी, धनाचा स्वामी आहे. जो मनुष्य अग्नीची उपासना करतो आणि समिधा अर्पण करतो, त्याला सर्व सुखप्राप्ती होते. आम्ही त्याच्यासाठी मोठ्या भक्तीने यज्ञ करतो, समिधा आणि आहुती देतो; बलवान अग्नी, तुझ्या कृपेसाठी आम्ही गाणी आणि स्तोत्रे गातो. अग्नी, तू आपल्या तेजाने दोन जग व्यापलेस आणि प्रसिद्धी मिळवलीस. आम्हाला मोठ्या आणि टिकाऊ संपत्तीचे वितरण कर. तू नेहमी मित्रासारखा आमच्यावर दयाळू रहा; आम्हाला संतती, पशुधन आणि उत्तम कीर्ती मिळू दे. तुझ्याकडे अनेक प्रकारच्या संपत्ती आहेत; आम्ही तुझे धन प्राप्त करू दे. तूच दाता, तूच राजा. अग्नी, तुझी कीर्ती राजासारखी आहे, मित्रासारखा तू स्वामी आहेस; तुझ्या उदारतेने तू समृद्धी वाढवतोस. लोक तुला यज्ञ आणि स्तोत्रांनी शोधतात; बलवान, अचूक, सर्वत्र संचार करणारा, तू विश्वाचा नेता आहेस. लोक एकचित्ताने तुला प्रज्वलित करतात, तुला स्वर्गातून यज्ञाचा चिन्ह मानतात; मानवजात तुझ्या कृपेच्या शोधात भक्तीने अर्पण करतात. जो मनुष्य विचारपूर्वक तुझी कृपा मागतो, तो समृद्ध होतो; स्वर्गाच्या मदतीने तो द्वेष आणि संकटे पार करतो. जो समिधा अर्पण करतो, त्याला नाश होत नाही; त्याचे घर समृद्ध आणि दीर्घायुषी होते. अग्नी, तुझा धूर आकाशात जोराने जातो, सूर्याच्या प्रकाशासारखा तू झळकतोस. त्यामुळे तू कुलात स्तुत्य आहेस; आमच्यासाठी प्रिय पाहुणा, घरातील आनंददायक गृहस्थ, रक्षणासाठी जपणारा पुत्र आहेस. तुझ्या इच्छेने तू पात्रात जन्म घेतोस, विजेत्यासारखा घडवला जातोस; वासरासारखा मांडीवर, घोड्यासारखा जुंपला जातोस, आणि बालकासारखा हाक मारला जातोस. अग्नी, तुझ्या ज्वाळा स्थिर गोष्टींनाही चरतात आणि भक्षण करतात. तू यज्ञासाठी योग्य होतार आहेस; आम्हाला समृद्धी दे, यज्ञ स्वीकार, हे अंगिरस. मित्राचा मित्र, देवा, आमच्याकडे ये, देवांना आमच्या वतीने बोल, आम्हाला कल्याण, उत्तम निवास दे, द्वेष, संकटे आणि विपत्ती पार करू दे. अग्नी, जो देवभक्त, विशाल प्रकाशाचा शोध घेतो, त्याचे तू रक्षण कर; त्याला मित्र आणि वरुणासह वाईटापासून वाचव. जो यज्ञ करतो, आनंदाने अर्पण देतो, त्यास प्रसिद्धी मिळते आणि संकट येत नाही. तुझ्या तीव्र ज्वाळा जशी पसरतात, तशी तुझी विचारशक्ती प्रबळ असते. तू सूर्याप्रमाणे तेजस्वी, तुझ्या आग्रही ज्वाळा जिकडे जातात तिथे हालचाल होते, उत्साहींसाठी निवास मिळतो. तुझा तीक्ष्ण स्वरूप महान आहे; तू शर्यतीसाठी जुंपलेल्या घोड्यासारखा जळतोस, कुऱ्हाडीच्या धारासारखा लाळतोस, वितळत्या धातूसारखा लाकूड वितळवतोस आणि जाळतोस. तुझ्या स्तुतीसाठी एकानेच पुढाकार घेतला, तुझ्या तेजाला धार दिली, तुझा प्रवास अद्भुत आहे, तू थकता नाहीस, शत्रूवर मात करणारा कारागिरासारखा आहेस. तो गर्जणारा वृषभ आहे, ज्याला कुणीही आवरू शकत नाही; तो तेजस्वी, उषःकाळ घेऊन येतो, दिवस-रात्र लाल रंगाचा, अमर आहे. स्वर्गाच्या ताज्या तेजासारखा, नव्या शक्तीने तो वनस्पतींमध्ये झळकतो; सूर्याच्या स्थिर मार्गासारखा, दोन्ही जग समृद्धीने भरतो. कधी वेगवान घोड्यांसह, कधी स्तोत्रांसह, विजेसारखा चमकतो; किंवा जेव्हा त्याने मारुतांचा समुदाय घडवला, तेव्हा तो कारागिरासारखा, बलवान आणि वेगवान, तेजाने झळकतो. अशा प्रकारे, मारुतगण आणि अग्नी यांच्या दिव्य लीलांनी संपूर्ण विश्व उजळून निघाले. त्यांच्या कृपेने भक्तांना संरक्षण, समृद्धी आणि आनंद मिळो, हीच प्रार्थना.