पर्जन्याच्या गर्जनेने आणि कडकडाटाने, जेव्हा तो वाईटांचा संहार करतो, तेव्हा पृथ्वीवरील सर्व प्राणी, वनस्पती आणि जीव आनंदित होतात. पर्जन्याने पाऊस पाडला, वज्रधारण केली, शेतांना जागृत केले आणि त्यांच्या पलीकडेही गेला; त्याने अन्नासाठी वनस्पती उत्पन्न केल्या—तो लोकांना कोणती बुद्धी देतो, असा प्रश्न उपस्थित होतो. पर्वतांमध्ये पृथ्वी बलवान झाली आहे; ती लहान-मोठ्या सर्वांना धारण करते. तिच्या महानतेने ती विशालतेवर विजय मिळवते, आणि स्वतःच्या सामर्थ्याने ती विजयी होते. पृथ्वीच्या स्तुतीसाठी स्तोत्रे गुंजतात; जसे घोडे बक्षीसासाठी हंबरतात, तसे भक्त तिच्या कृपेची आस धरतात. पृथ्वीवरील कठीण वृक्षही तिच्या सामर्थ्याने मोडतात, जेव्हा ढगातून विजेच्या चमकांसह पावसाचा वर्षाव होतो. मग एक महान स्तोत्र प्रसिद्ध वरुण या सार्वभौम, गूढ आणि प्रिय देवतेसाठी अर्पण केले जाते; ज्या प्रकारे चामडी ताणली जाते, तसे वरुणाने पृथ्वी सूर्याच्या मार्गासाठी ताणली. त्याने अरण्यात मध्यप्रदेश पसरवला, वेगवानांना बल दिले, गायींना दूध दिले; हृदयात वरुणाने प्रज्ञा ठेवली, पाण्यात अग्नी, आकाशात सूर्य, आणि सोमामध्ये वज्र ठेवला. वरुणाने पृथ्वी आणि आकाशाच्या मध्ये असलेला ढग, गुहा, पाठवली; त्या ढगाने, तो जगाचा राजा म्हणून, पावसाचा वर्षाव धान्यासारखा पृथ्वीवर करतो. वरुण जेव्हा दुधाचा प्रवाह सुरू करतो, तेव्हा तो पृथ्वी, रुंद भूमी आणि आकाश उंचावतो; ढगासोबत पर्वतेही सामर्थ्याने, वीर्याने, ताठ उभे राहतात. आता मी या प्रसिद्ध असुर वरुणाचा अद्भुत मायावी प्रभाव घोषित करतो; तो मध्यप्रदेशात मोजमापासारखा उभा राहून, सूर्याच्या साहाय्याने पृथ्वीला वेढतो. या विद्वान देवतेचे हे गूढ कोणीही पार करू शकले नाही; कारण सर्व नद्या एकत्र वहात जाऊन एकाच समुद्रात विलीन होतात. आर्यमन्, वरुण, मित्र, मित्र किंवा भाऊ, किंवा सततचा सोबती, किंवा वरुणाचे आश्रय—यांच्यापैकी कोणावर आपण चुकीचे वागलो असेल, ते आम्ही कबूल करतो. फसवणूक, वैर, अज्ञान, सत्य, किंवा अंधार—कशातही असो, त्या सर्व दोषांना, देवहो, आम्ही आपल्याला प्रिय होऊ दे, वरुणा. इंद्र आणि अग्नी, तुम्ही दोघेही मनुष्याला संघर्षात मदत करता; तुमच्या तेजाने अगदी कठीण गोष्टीही पार करता येतात, जसे त्रिताने आपल्या आवाजाने केले. जे युद्धात अजिंक्य आहेत, स्पर्धेत प्रसिद्ध आहेत, पाच जातींचे रक्षण करणारे आहेत—इंद्र आणि अग्नी, आम्ही त्यांना पुकारतो. या दोघांचे तेज विजेसारखे तीव्र आहे; दानशूर वीरांचे सामर्थ्य आहे; वृत्रहंता आपल्या हातांनी गायींकडे येतो. मी इंद्र आणि अग्नीचे रथ शोधतो, त्यांना पुकारतो; हे महान संपत्तीचे स्वामी, ज्ञानी, गायकांमध्ये सर्वाधिक स्तुत्य. हे दोघे वाढत वाढत, मनुष्याच्या दिवसांचे रक्षण करतात; ते किल्ले देवांसाठी वाटप करतात, जणू काही देवांसाठी भागच आहे. म्हणून आम्ही इंद्र आणि अग्नीला शुद्ध तुपासारखी मोठी आहुती अर्पण करतो; त्यांना, श्रेष्ठांना, कीर्ती, संपत्ती आणि पोषण देणे लाभो. तुमचे विचार महान विष्णूकडे जाऊ द्या, पर्वतातून जन्मलेले, सदैव गतिमान मरुतगणांकडे जाऊ द्या; त्या वीर, आनंददायक, शक्तिमान, आशीर्वाद देणारे, वेगवान आणि महान मरुतगणांकडे. जे महानतेत जन्मले, आणि जे आता स्वतःच्या शक्तीने आहेत—मरुतगण—तुमच्या इच्छेने तुमचे सामर्थ्य अजिंक्य आहे; तुमची दाने प्रचंड आहेत, आणि तुमच्या वीरांना कोणीही हरवू शकत नाही. स्वर्गातील मोठ्या गजराने, उज्ज्वल आणि सुंदर आवाजाने मरुतगण ऐकले जातात; त्यांच्यातील कोणालाही सभेत बसण्याची इच्छा नसते, जसे अग्नी आपल्या विजेसारखे असतात, तसेच गजराच्या लाटांसारखे ते धावतात. विष्णूने विशाल पाऊल टाकले, सर्वसाधारण आसनातून पुढे गेला; जेव्हा त्याने स्वतःच्या स्वभावाने वेगवानांशी युती केली, तेव्हा तो प्रतिस्पर्ध्यांना मागे टाकून, वीरांसह विजय मिळवतो. मरुतगणांचा गडगडाट, सामर्थ्यवान आणि प्रबळ, पृथ्वी हादरवतो; या गजराने ते विजय मिळवतात, तेजाने चमकतात, खडकासारखे स्थिर राहतात, सुवर्णबाहू, त्यांची शस्त्रे तीक्ष्ण असतात. त्यांची महिमा अमर्याद आहे, वाढत्या शक्तीची आहे, त्यांच्या शक्तीने ते आम्हाला नेहमीच रक्षण करो; कारण ते अग्रभागी दृढ उभे आहेत, सभेत प्रकट आहेत, त्यांची निवासस्थाने विशाल आहेत, अग्नीसारखी उजळ आहेत. हे रुद्रस्वरूप मरुत, उत्तम शस्त्रधारी, प्रचंड सामर्थ्यवान, कृपया आम्हाला रक्षण करा; तुम्ही पृथ्वीवर तुमचे निवासस्थान दूरवर पसरवले आहे, जिथे घोड्यांमध्ये अद्भुत कार्य करणारे वीर आहेत. शत्रुत्व न ठेवता, हे मरुतगण, आमच्या मार्गावर या; उपासकाचा आवाज ऐका; विष्णूच्या महानतेसह एकत्र, आमचे रक्षण करा, सारथ्याप्रमाणे द्वेष दूर करा. आमच्या यज्ञात या, यज्ञास पात्र असलेले मरुतगण, आनंद द्या; उपासकाचा आवाज ऐका, रक्षणकर्त्यांनो; जसे आकाशातील महान पर्वत, तसे प्रज्ञावंतांसाठी अभेद्य रक्षक व्हा. आग्नेय, तूच प्रथम मनाने आवाहन केला जातोस; तू यज्ञाचा विद्वान होतार बनलास; तू आम्हाला कठीण सामर्थ्य दिलेस, जेणेकरून सर्व शक्ती एकत्र करू शकू. मग होतार म्हणून यज्ञात बसलास, आसनाची इच्छा धरलीस, स्तुतीस पात्र ठरलास; जे लोक देवांची प्रथम उपासना करतात, मोठ्या संपत्तीच्या शोधात, त्यांनी तुला अनुसरले. म्हशीपालासारखे, अनेक संपत्ती घेऊन, लोकांनी तुला, अग्नी, धनासाठी अनुसरले; तू सतत जागृत, तेजस्वी, प्रकट, महान, तेजाचा स्रोत आहेस. भक्तिभावाने देवाचा मार्ग शोधणारे, कीर्तीची इच्छा करणारे, निर्मळ कीर्ती प्राप्त करतात; यज्ञास पात्र असलेली नावे त्यांनी स्थापन केली; तुझ्या कृपेने, सभेत आनंद प्राप्त करण्यासाठी प्रयत्न करतात. पृथ्वीवरील लोकांनी तुला गौरविले आहे; तू मानवी संपत्ती आणि देवतेची संपत्ती दोन्ही देतोस; तू रक्षक, मार्गदर्शक, पार करणारा, पिता, माता, आणि मानवतेचा आधार आहेस. वंशांमध्ये प्रिय, पूजनीय होतार अग्नी, आनंददायक, यज्ञासाठी सर्वोत्तम आहे; घरात उजळणारा, आम्ही तुझ्याकडे भक्तिभावाने, अहितरहितपणे येतो. अग्नी, सदैव नवा, आम्ही ज्ञानी आणि भक्त तुला कृपेसाठी, पूजनासाठी येतो; तू लोकांमध्ये तेजाने चमकतोस, स्वर्गाच्या महान प्रकाशाने. लोकांचा ऋषी, कुळांचा स्वामी, सदैव तरुण, पुरुषांचा वृषभ; पुढे जाणारा, इच्छुक, तेजस्वी, राजा अग्नी, पूजनीय, धनाचा स्वामी. जो माणूस अग्नीची पूजा करतो, समिधा अर्पण करतो, तो आनंदी होतो; जो भक्तिभावाने हविर्दान ओळखतो, त्याला सर्व इच्छित वस्तू तू देतोस. त्याच्यासाठी, अग्नी, आम्ही भक्तिभावाने, समिधा आणि हविर्दानाने, मोठी पूजा करतो; बलवान पुत्रा, वेदीवर स्तोत्र आणि गाण्यांनी, तुझी कृपा मिळवण्याचा प्रयत्न करतो. तू तुझ्या तेजाने दोन जग पसरवलेस, आणि प्रसिद्धीमध्ये प्रसिद्ध आहेस, अग्नी; आम्हाला मोठी आणि टिकाऊ संपत्ती दे, संपत्तीने उजळ. दानशूर, नेहमीच मित्रासारखा आमच्यावर कृपा कर; आम्हाला भरपूर संतती, वंश, आणि गोधन दे. अनेक महान आणि उज्ज्वल आशीर्वाद, चांगली कीर्ती घेऊन, आमचे होवोत.