मारुतगणांची स्तुती करणारा ऋषी अत्यंत भक्तिभावाने प्रार्थना करतो—“हे मारुतहो, आम्हाला गायी, घोडे, रथ, आणि कुलदीपक पुत्र, तेजस्वी समृद्धी द्या. रुद्राचे पुत्र असलेल्या तुम्ही आम्हावर कृपा करा, आम्हाला तुमचे दिव्य आशिर्वाद मिळू देत.” तो पुन्हा विनवतो, “हे मारुतगण, दयाळू व्हा. तुमच्याकडे असंख्य दानांची संपत्ती आहे, तुम्ही अमर आहात, सत्याचे जाणकार आहात. तुमचे कान नेहमी जागरूक, बुद्धी प्रगल्भ, तरुण आणि पर्वतासारखे बलाढ्य आहेत. तुम्ही सर्वांचे पालन करणारे आहात.” ऋषी आता त्या नित्य नव्या, शक्तिशाली मारुतगणांची स्तुती करतो. “हे तेजस्वी, अमरत्वाचे अधिपती, वेगवान घोड्यांनी सज्ज असलेले, तुमचे सैन्य नेहमी नवे आणि बलशाली असते. तुमचे जबडे तलवारीसारखे तीक्ष्ण, तुमची दिशा अढळ, आणि तुमच्यात अद्भुत सामर्थ्य आहे. तुम्ही जादूचे जाणकार आणि दानशूर आहात. हे ऋषी, या मर्यादारहित, पुरुषार्थी मारुतांची स्तुती कर.” “आज तुमचे वेगवान रथ आम्हाकडे येऊ द्या, हे पर्जन्यदाते मारुतगण. आम्ही प्रज्वलित केलेली ही अग्नी स्वीकारा, हे तरुण, ज्ञानी वीरहो. तुम्ही उपास्य आहात, राजा लोकांत प्रसिद्ध होतो, तुमच्यामुळे तो यज्ञासाठी तेजस्वी बनतो. तुमच्यापासूनच बलवान गदाधारी योद्धा आणि श्रेष्ठ घोडा जन्म घेतो.” मारुतगणांची गती मुक्त आहे, ते नेहमी नव्याने प्रकट होतात, त्यांच्या कृत्यांनी ते महान ठरतात. हे प्रिश्नीचे पुत्र, तुम्ही स्वतःच्या बुद्धीने एकरूप होण्याचा प्रयत्न करता. जेव्हा तुम्ही सोनेरी अलंकारांनी सजवलेले रथ आणि चित्ताकर्षक घोडे घेऊन पुढे जाता, तेव्हा पाण्यांचे घोंगडे फोडता, जंगलं मोडता, आणि वृषभ गर्जना करतो, आकाशात गडगडाट होतो. तुमची गती इतकी व्यापक आहे की पृथ्वीही आईसारखी फळ देते, वारा-घोडे रथाला जोडले जातात आणि रुद्रपुत्र पाऊस पाडतात, घामाने न्हालेल्या पृथ्वीवर जीवन फुलवतात. पुन्हा ऋषी प्रार्थना करतो, “हे मारुतगण, कृपा करा, दानशूर व्हा, तुम्ही सत्याचे जाणकार, अमर, तरुण, पर्वतासारखे बलवान आणि सर्वांचा पालनकर्ता आहात.” नंतर ऋषी स्वर्ग आणि पृथ्वीला सत्यरूपी अर्घ्य अर्पण करतो. मारुतगणांचे घोडे तांबडे आहेत, त्यांची तेजस्विता सर्वत्र पसरते, लाटा उधळतात. त्यांच्या सामर्थ्याने पृथ्वी भीतीने थरथरते, जणू भरलेली नौका उलटली आहे. ते दूरदृष्टीने चिन्हे ओळखतात; सभा-मंडळात पुरुष त्यांच्यासोबत स्पर्धा करतात. “तुम्ही, मारुतगण, गायींच्या शिंगासारखे तेजस्वी, आकाशातील सूर्याच्या डोळ्यासारखे, वेगवान घोड्यांसारखे सुंदर, लोकांत प्रसिद्ध आहात. तुमच्यात सर्वात मोठे सामर्थ्य कोणाचे? सर्वात अद्भुत पुरुषार्थ कोणाचा? जेव्हा तुम्ही पृथ्वीला गवताच्या पातीसारखी हलवता, तेव्हा शुभफल देण्यासाठी पुढे जाता.” ते रांगड्या घोड्यांसारखे, युद्धात उत्सुक योद्ध्यांसारखे, एकत्र येऊन युद्ध करतात; तरुण वीरांसारखे बलशाली होतात आणि त्यांच्या पावसाने सूर्याच्या डोळ्यालाही झाकून टाकतात. हे प्रिश्नीचे पुत्र, तुम्ही न जन्माने मोठे, ना लहान; नेहमी नव्याने प्रकट होता, तुमच्यात कोणी मधला नाही. तुमच्या जन्माने तुम्ही श्रेष्ठ, हे स्वर्गपुत्र, आमच्याकडे या. ते पक्ष्यांच्या थव्यांसारखे, शक्तिशाली रांगांमध्ये, मोठ्या आकाशाच्या शिखरापलीकडे झेपावतात; त्यांच्या दोन्ही प्रकारच्या घोड्यांना मार्ग माहीत असतो, आणि त्यांनी पर्वतशिखरे व आकाश हादरवले आहे. आकाश आणि अदिती आमचे रक्षण करोत; तेजस्वी उषा एकत्र प्रयत्न करो. रुद्रगायक मारुतगणांनी दिव्य पात्र खुले केले आहे. ऋषी अग्नीची स्तुती करतो—“हे कृपावान अग्नी, आम्ही तुझ्या समोर भक्तिपूर्वक नतमस्तक. मारुतगणांच्या स्तुतिस्वरूप मी हे स्तोत्र वाढवतो. जिथे तुम्ही, रुद्रांचे पुत्र, मारुतगण, सुशोभित रथात उभे राहता, तिथे तुमच्या सामर्थ्याने जंगलही घाबरते, पृथ्वी आणि पर्वतही थरथरतात. अगदी मोठा पर्वतही घाबरतो, आकाशाचे शिखरही तुमच्या गर्जनेने थरथरते. तुम्ही भाले घेऊन खेळता, तेव्हा एकत्र पाण्यासारखे धावता.” “सोनेरी अलंकारांनी सजलेले तेजस्वी मारुतगण आपल्या तेजाने शरीर झाकतात. रथात बलशाली, सामूहिक कर्तृत्वाने त्यांनी महान कार्ये साधली आहेत. हे सर्वजण ना मोठे, ना लहान; ते सर्व भाऊ, एकत्र वाढलेले. त्यांच्या तरुण पिता रुद्र आणि पालन करणारी माता प्रिश्नी मारुतगणांना शुभ दिवस देतात.” “हे मारुतगण, जे काही वरचे, मधले किंवा खालचे आहे, ते सर्व तुमचे आहे. त्या सर्वाचा आम्ही यज्ञातून लाभ घेऊ, जर आम्ही योग्य आह्वान केले असेल तर. जेव्हा तुम्ही, अग्नी आणि मारुतगण, तुमच्या रथांनी उच्च स्वर्गातून येता, तेव्हा आनंदी, दानशूर, उदार हे वीर यज्ञकर्त्याला संपत्ती देतात. अग्नी आणि मारुतगण, सोमपानाने तृप्त व्हा, तुमच्या दिव्य, अमर ज्वाळांनी, आकाशातून आमच्याकडे या.” ऋषी विचारतो, “तुमच्यात सर्वांत श्रेष्ठ कोण? जे दूर अंतरावरून येथे आले आहेत?” तो पुढे विचारतो, “तुमचे घोडे कुठे आहेत? तुमचे लगाम कुठे? तुम्ही कसे आलात? तुमच्यासोबत मागे कोण बसले आहे?” त्यांच्या मागे अंकुश आहे, त्यांच्या मांडी पसरलेल्या आहेत, जणू पित्याने मुलासाठी केलेले प्रयत्न. तो पुन्हा म्हणतो, “हे वीर, हे तरुण, कुलीन जन्माचे, पुढे जा; जसे अग्नीने प्रज्वलित केले, तसेच तेजस्वी व्हा.” “तुम्ही आम्हाला सनत्शाश्वासारखी संपत्ती, गायी, आणि श्यावाश्वाने स्तुत केलेल्या पुरुषासाठी शंभरपट समृद्धी द्या, कारण तुम्ही दानशूर आहात.” “हे स्त्री, तू नास्तिक व अविनयीपासून दूर राहिल्यास, पुरुषापेक्षा अधिक प्रिय आणि वांछनीय होतेस.” ती स्त्री चतुर, इच्छुक, पिपासु पुरुषाला ओळखते आणि आपला मन देवाकडे लावते. पण जो स्तुत्य नाही, तो म्हणतो, ‘मीच पुरुष आहे’; तो पणी, शत्रू, सर्वकाळ एकसारखा राहतो. “ती तरुण, उत्सुक स्त्री माझ्याकडे आली नाही; मार्ग श्यावा कडे वळला, तर लाल वासनेने प्रसिद्ध, वारंवार आह्वान केलेल्या ऋषीकडे गेले. ज्याने मला शंभर गायी दिल्या, जणू दहा पट दिल्या, तो आपल्या महानतेने सर्वकाही पार करतो.” “ज्यांच्यासाठी स्वर्ग आणि पृथ्वी त्यांच्या रथावर सोनेरी तेजाने चमकतात, त्या मारुतगणांची सेना तरुण, बलशाली, अभेद्य, तेजस्वी आणि अपराजित आहे. खरंच, त्यांच्या प्रेरित वीरांचे आनंद कुठे आहे, जे सत्यातून जन्मलेले आणि कलंकरहित आहेत, हे कोणाला ठाऊक आहे?” अशा प्रकारे, ऋषी मारुतगणांची, त्यांच्या सामर्थ्याची, दानशूरतेची आणि तेजस्वितेची स्तुती करतो, आणि त्यांच्याकडून कल्याण, समृद्धी, आणि रक्षणाची याचना करतो.