एके काळी, यज्ञाच्या पवित्र वेळी, ऋषी आणि यजमान अग्नीला आवाहन करतात. “हे बुद्धिमान, तेजस्वी आणि महान अग्नी, आम्ही तुला प्रज्वलित करतो, कारण तूच आहुती वाहून नेणारा आहेस.” पुढे, ते अग्नीला म्हणतात, “सर्व देवतांसह ये आणि ही आहुती स्वीकार; आम्ही तुला होत्रारूपाने निवडतो.” अग्नीला आवाहन करताना, यजमान प्रार्थना करतो, “हे अग्नी, सोमरस पिळणाऱ्या उपासकाला तू वीर्यशक्ती दे; देवतांसह तू पवित्र कुशावर बस.” अग्नी, हजारो शत्रूंवर विजय मिळवणारा, यज्ञकर्माचे पालन करतो; तो देवांचा दूत आहे आणि स्तुतीस पात्र आहे. पुढे, यजमान म्हणतो, “सर्व जन्मांचा जाणकार, सर्वात तरुण, आहुती वाहणारा अग्नी, तूच आमचा दैवी पुरोहित हो.” यज्ञ आपला मार्ग चालत, अग्नीला जवळ येतो; देवतांसाठी पवित्र कुश पसरवली जाते. मग, मरुत, अश्विनीकुमार, मित्र, वरुण आणि सर्व देवता—त्यांच्या संपूर्ण समूहासह—पवित्र आसनावर विराजमान होतात. या यज्ञात, एक उदार, कधीही अपयशी न होणारा अधिपती, म्हणजेच अग्नी, माझ्या स्तुतीला पात्र ठरतो. तो महान असुर, दुधाळ गोधनाने समृद्ध, तीन वृष्णींमध्ये, दहा हजारांसह, सर्वव्यापी आणि त्रिरंगी तेजस्वी आहे. जो मला शंभर व वीस गायी आणि उत्तम जुळलेले, वेगवान घोडे देतो, त्या विश्वरूप अग्नीचे मी स्तवन करतो; तो त्र्यरुणाला संरक्षण देवो. असेच, अग्नी आपली कृपा नव्याने देत असताना, त्रसदस्यु, जो मला अनेक स्तोत्रांनी गौरवतो, आणि त्र्यरुण, जो प्राचीन ऋचांनी माझी स्तुती करतो, त्यांना तो वरदान देतो. जो म्हणतो, “अश्वमेधासाठी, सूर्याच्या अधिपतीसाठी,” तो स्तोत्रासह लाभाचा साथीदार देतो, आणि अमरत्वासाठी ज्ञान देतो. त्याच्या उग्र सेवकांनी, शंभरांनी, अश्वमेधाच्या दानांना प्रेरित केले, ते सोमरससारखे, त्रिशिर असलेले होते. इंद्र आणि अग्नी, अश्वमेधात शंभर दानांसह, महान सामर्थ्य टिकवतात; ते विशाल आकाशात, सूर्याप्रमाणे, अक्षय आहेत. अग्नी प्रज्वलित झाला की त्याचा ज्वाला आकाशात, उषेच्या दिशेकडे, दुमदुमत चमकतो; देवता, आहुतीची इच्छा बाळगून, श्रद्धेने, तुपासह, पुढे येतात. अग्नी प्रज्वलित होत असताना, अमरत्वाचा अधिपती होतो; तो यजमानाच्या कल्याणासाठी एकत्र येतो; सर्व संपत्ती देतो आणि अतिथीस आदराने सामोरे जातो. अग्नी, तू मोठ्या सौख्यासाठी प्रयत्न कर; तुझ्या सर्वोच्च कीर्ती आमच्या वाट्याला येवो; आम्हाला सशक्त नात्यांनी जोड, उत्तम रथी बनव, आणि तुझ्या सामर्थ्याने शत्रूंना दूर ठेव. प्रज्वलित अग्नीचे तेज मी स्तुततो; तू तेजस्वी वृषभ आहेस, यज्ञात प्रज्वलित होतोस. अग्नी, आवाहन केल्यावर, देवांना यज्ञाकडे नेतोस; कारण तूच खऱ्या अर्थाने आहुती वाहणारा आहेस. यज्ञात शुद्ध भावनेने अग्नीला आहुती अर्पण करा आणि त्याला आहुती वाहणारा म्हणून निवडा. आर्यमान, तीन प्रकारचा, हा मानवांचा दैवी पिता आहे; त्याने स्वर्गातील तीन तेजस्वी लोकांचा आधार घेतला आहे. मरुत, त्यांच्या शुद्ध सामर्थ्याने, तुझी स्तुती करतात; तू, इंद्र, त्यांचा ऋषी व अचल वीर आहेस. मरुतांनी, आनंदाने, सोमरस प्रिय असलेल्या इंद्राची स्तुती केली तेव्हा, इंद्राने वज्र उचलला आणि नागाला ठार मारून, महान जलप्रवाह मुक्त केले. मरुत आणि ऋत्विज, इंद्राला उत्तम प्रकारे पिळलेल्या सोमरसाचा आस्वाद घेऊ इच्छितात; हेच ते अर्पण आहे जे त्याने मानवांसाठी शोधले—त्याने नागाचा वध केला आणि सोमरस प्राशन केला. मग इंद्राने पृथ्वी आणि आकाश दूर दूर केले, जे भयभीत प्राण्याप्रमाणे थरथरत होते; तो निर्भय, गर्जणाऱ्या दानवाचा वध करतो. मग, सर्व उदार देवतांनी, त्यांच्या इच्छेने, इंद्राला सोमपानाचा अधिकार दिला, जेव्हा सूर्याचे हिरवे घोडे, नेहमी पुढे जाणारे, त्याच्या आज्ञेने चालले. त्याने, उदार इंद्राने, वज्राने, नव्वद आणि नऊ (९९) किल्ले फोडले, मरुतांनी त्रैष्टुभ स्तोत्रांनी त्याची सभा भरली आणि अंधकार दूर केला. मित्रासाठी, अग्नीने, आपल्या इच्छेने, तीनशे म्हशींचा यज्ञात उपभोग केला; इंद्राने, मानवांसह, तीन यज्ञसमारंभात सोमपान केले आणि वृत्राचा वध केला. जेव्हा उदार इंद्राने, कोणताही अपाय न करता, तीनशे म्हशी आणि तीन यज्ञातील सोम घेतला, तेव्हा सर्व देवांनी पुरोहिताला बोलावले, जसे इंद्राने नागाचा वध केला तेव्हा केले होते. जेव्हा उशना, बलशाली घोड्यांसह, इंद्राला आपल्या घरी घेऊन आला, तेव्हा तू, इंद्र, उत्साही घोड्यांसह आला; तिथे, कुत्स आणि देवतांसह, तू प्रयत्नशील होता आणि शुष्णाचा नाश केला. तू कुत्सासाठी सूर्याचे चक्र पुढे फिरवलेस, त्याच्यासाठी नवा मार्ग खुला केलास; तू नाक नसलेल्या दस्यूंना मृत्यूने ठार केलेस आणि वाईट बोलणाऱ्यांना त्यांच्या घरातून हाकलून दिलेस. स्तुतींच्या गायांसारख्या ऋचांनी, इंद्रा, तुझी कीर्ती वाढवली; वैदथिनासाठी, तू पिप्रुला पराभूत केलेस. ऋजिश्वानने तुला मित्र केले, आणि तू, बुद्धिमान, यज्ञभाग शिजवलेस आणि त्याचा सोमपान केला. नवग्वांनी सोम पिळून, इंद्राची स्तुती केली; दशग्वांनीही स्तोत्रांनी त्याचा गौरव केला. अगदी विस्तीर्ण कुरण, झाकलेले असले तरी, त्यांनी, इच्छेने, इंद्रासाठी खुले केले. हे उदार, तुझे कृत्य जाणून, मी तुझ्या पराक्रमांची कशी गणना करू? आणि तू अजून कोणती नवी महान कृत्ये करशील, हे बलाढ्य? आता त्या स्पर्धेत घोषित कर. हे इंद्रा, तू कित्येक कृत्ये केलीस, जन्म आणि सामर्थ्यात श्रेष्ठ; जे काही धाडसी कार्य तू वज्राने केलेस, त्याला साम्य नाही. इंद्रा, तुझ्यासाठी रचलेली ही स्तोत्रे स्वीकार; तुझ्या नवीन कृत्यांनाही स्वीकार. जसा कुशल कारागीर सुंदर वस्त्र विणतो, तसेच बुद्धिमानाने तुझ्यासाठी संपत्ती मिळवण्यासाठी रथ तयार केला. कोण आहे तो वीर, ज्याने इंद्राला सहज चालणाऱ्या, पिंगट घोड्यांनी ओढलेल्या रथावर पाहिले? तो वज्रधारी, सोमरसाची इच्छा बाळगणारा, उदार यजमानाच्या घरी, अनेकांच्या आवाहनाने येतो. मी त्या ध्वनिकाराच्या मार्गाचा शोध घेतला, दानशूराच्या महान आसनाची इच्छा केली; मी इतरांना विचारले, आणि त्यांनी सांगितले: “हे मानवांनो, आम्ही शोधून, इंद्राला सापडलो.” आता, सोमपानाच्या वेळी, आम्ही तुझे ते कृत्य सांगतो, इंद्रा, जे तू केलेस आणि जे आम्हाला प्रिय वाटले. ज्ञानी जाणतो, अज्ञानी ऐकतो; हा उदार, सर्व समूहांचा अधिपती, ते सर्व कृत्ये सांभाळतो. तू, इंद्रा, जन्मापासूनच मन दृढ केलेस; एकटा, सज्ज होऊन, अनेकांशी युद्धासाठी उभा राहिलास. तुझ्या सामर्थ्याने, तू दगडही फोडलेस आणि उपासकांसाठी गोधनाचा विस्तीर्ण मार्ग खुला केलास. जेव्हा तू दूर, सर्वोच्च स्थानी जन्मला होतास, तिथे तुझे प्रसिद्ध नाव होते; तिथूनही देवांना तुझी भीती वाटली. तू सर्व जल आणि दस्यूंच्या स्त्रियांना जिंकलेस. तुझ्यासाठी, इंद्रा, हे कृपाळू मरुत स्तुती करतात, सोम अर्पण करतात, आणि आहुती ओततात. इंद्राने आपल्या सामर्थ्याने, लपून बसलेल्या, कपटी नागाचा वध केला. अशा प्रकारे, ऋषींनी अग्नी आणि इंद्र यांची स्तुती केली, त्यांच्या महाकृत्यांचे स्मरण केले आणि यज्ञाच्या पवित्र वेळी देवतांना आमंत्रित केले.