पुरातन देवतांनी ज्याला प्रज्वलित केले, असा सत्यस्वरूप अग्नी, मधुर वाणी असलेला, तेजस्वी आणि भव्य आहुतींनी प्रकाशित होणारा, तोच आमचा यज्ञकर्ता आहे. त्याने आपल्या उत्तम आणि कृपाळू कृपादृष्टीने आम्हाला स्मरावे, आणि अग्नी, तू आम्हांवर संपत्ती, कीर्ती आणि उत्तम स्तुतिसह प्रकाश टाकावा. देवतांमध्ये अग्नी राजासारखा अधिष्ठित आहे; तो मर्त्यांमध्येही प्रवेश करतो आणि आमचे यज्ञ वहन करतो. म्हणून आम्ही अग्नीची प्रार्थना करून त्याचे पूजन करतो. अग्नी हा सर्वांत प्रसिद्ध, अत्यंत बुद्धिमान, अजिंक्य आहे; तो उपासकाचे ऐकले जाणे निश्चित करतो आणि भक्ताला पुत्ररूप स्वामी देतो. अग्नी सत्यस्वरूप स्वामी देतो, जो मनुष्यमध्ये युद्धात विजयी होतो; अग्नी वेगवान, अजिंक्य, विजयी अश्व देतो. अग्नी, हे तेजस्वी, तुझ्यासाठीच सर्वश्रेष्ठ वस्तू, कीर्ती आणि संपत्ती आहे; जशी राणी, तसे धन आणि बल तुझ्यापासूनच उदयास येते. तुझ्या तेजस्वी स्तुती, अग्नी, दगडाच्या गडगडाटासारख्या प्रतिध्वनित होतात; तुझा गर्जना आपोआप आकाशात पोहोचतो. म्हणून, अग्नी, आम्ही संपत्तीच्या आकांक्षेने तुझी स्तुती केली आहे; तू आम्हाला सर्व शत्रूंमधून सुरक्षितपणे ने, हे बुद्धिमान. हे अग्नी, पवित्र आणि प्रकाशित, आपल्या तेजाने आणि मधुर दिव्य जिभेने देवतांना येथे आण आणि त्यांचे पूजन कर. आम्ही ज्याला प्रज्वलित करतो, तो तूपाने अलंकृत, सूर्यासारखा तेजस्वी अग्नी, देवतांना आमच्या यज्ञासाठी येथे घेऊन येतो. हे बुद्धिमान अग्नी, आम्ही तुला प्रज्वलित करतो, तू यज्ञाचा तेजस्वी आणि महान वहनकर्ता आहेस. अग्नी, सर्व देवतांसह यज्ञासाठी ये आणि आहुती स्वीकार; आम्ही तुलाच होतार म्हणून निवडतो. अग्नी, जो सोम पिळणाऱ्या उपासकाला वीर्य प्रदान करतो, तो देवतांसह पवित्र कुशावर बसावा. प्रज्वलित अग्नी, हजारोवर विजय मिळवणारा, तू विधी टिकवतोस; देवतांचा दूत बनून तू स्तुत्य आहेस. अग्नी, सर्व जन्मांचा जाणकार, सर्वांत तरुण, आहुती वाहणारा, त्याला दिव्य पुरोहित म्हणून स्थापन करा. यज्ञ आपल्या मार्गाने तुझ्या जवळ जावो, हे सर्वश्रेष्ठ; देवतांसाठी पवित्र कुश पसरव. येथे मरुत, अश्विन, मित्र, वरुण आणि सर्व देवता, आपल्या सेनेसह, स्थान घेऊ देत. तीन वृश्नींचा, दहा हजारांचा, सर्वव्यापी, त्रिरक्त अग्नी, दानशूर, कधीही न संपणारा, बलवान असुर, गायींनी समृद्ध, माझ्या स्तुत्याचा विषय आहे. जो मला शंभर वीस गायी आणि उत्तम जुंपलेले वेगवान घोडे देतो, तो सर्वव्यापी अग्नी, वाढत्या कीर्तीचा, त्र्यारुणाचे रक्षण करो. अग्नी, तू तुझ्या कृपादृष्टीने ताज्या स्तुत्याला, त्रसदस्युला, ज्याने मला अनेक स्तुतींनी गौरविले, अनुग्रह देतोस; त्र्यारुणाने मला प्राचीन स्तोत्राने गौरविले. जो म्हणतो, "अश्वमेधासाठी, सूर्यस्वामीसाठी," तो स्तोत्राने लाभासाठी साथी देतो, अमरत्वासाठी ज्ञान देतो. त्याचे कठोर वीर, शंभर, अश्वमेधाच्या दानाला प्रेरित करतात, जसे सोमरस, त्रिमुखी. इंद्र आणि अग्नी, अश्वमेधात शंभर दानांसह, महान सामर्थ्य टिकवतात, अमर्याद आकाशात, सूर्याप्रमाणे. प्रज्वलित अग्नी, आपल्या ज्वाळेने आकाशात, उषेच्या दिशेने, विस्तारतो; देवता, आहुतीसाठी, तुपासह, भक्तीने येतात. प्रज्वलित होत असताना, तू अमरत्वावर अधिराज्य करतोस; यजमानाच्या कल्याणासाठी तू त्याच्याशी मिळतोस; तू सर्व संपत्ती देतोस, आणि पाहुण्याचे स्वागत करतोस. अग्नी, उत्तम भाग्य मिळवण्यासाठी प्रयत्न कर; तुझे सर्वोच्च वैभव आमचे होवो; आम्हाला बंधुत्वात एकत्र आण, उत्तम युती दे, आणि आपल्या सामर्थ्याने शत्रूंना तोंड दे. प्रज्वलित, तेजस्वी अग्नी, तुझे वैभव मी स्तुती करतो; तू तेजस्वी वृषभ आहेस, यज्ञात प्रज्वलित होतोस. प्रज्वलित अग्नी, आमंत्रित केल्यावर, देवांना यज्ञाकडे नेतोस; कारण तूच खऱ्या अर्थाने आहुतीचा वहनकर्ता आहेस. पवित्र भावनेने अग्नीला यज्ञात अर्पण करा आणि त्यालाच आहुती वाहणारा म्हणून निवडा. आर्यमान हा त्रैगुण्यस्वरूप, मनुष्यांचा दिव्य पिता आहे; त्याने स्वर्गातील तीन तेजस्वी लोकांची स्थापना केली. मरुत, त्यांच्या पवित्र सामर्थ्याने, तुझी स्तुती करतात; तू, इंद्रा, त्यांचा ऋषी आणि धैर्यवान वीर आहेस. मरुतांनी, आनंदाने, सोमरस प्रिय असलेल्या इंद्राची स्तुती केली, तेव्हा त्याने वज्र उचलला आणि नागाला पराभूत करून प्रचंड जल प्रवाहित केले. मरुत आणि ऋत्विज, इंद्राने उत्तम प्रकारे पिळलेल्या सोमाचा पान करावा, अशी इच्छा करतात; कारण तेच मानवासाठी त्याने मिळवलेले अर्पण आहे—त्याने नागाचा वध करून त्याचा आस्वाद घेतला. तेव्हा इंद्राने पृथ्वी आणि आकाश दूर दूर केले, भयभीत झालेल्यांना, जसे जंगली पशू, कापवले; तो निर्भयपणे गर्जणाऱ्या दानवाचा वध करतो. तेव्हा, सर्व दानशूर देवतांनी तुझ्या इच्छेने, इंद्रा, तुला सोमपानाचा अधिकार दिला, जेव्हा सूर्याचे हिरवे घोडे, तुझ्या आज्ञेने, पुढे सरकले. दानशूर इंद्राने, आपल्या वज्राने, नव्वद नव किल्ले एकत्र फोडले, तेव्हा मरुतांनी, त्रैष्टुभ स्तोत्राने, सभेत त्याची स्तुती केली आणि अंधकार दूर केला. मैत्रीसाठी मित्र म्हणून, अग्नीने आपल्या इच्छेने तीनशे महिषांचा यज्ञात स्वीकार केला; इंद्राने, मानवांसह, त्रिसभेत, वृत्रवधासाठी सोम प्राशन केला. दानशूर, कोणताही अपाय नको म्हणून, तीनशे महिष आणि तीन सभा सोम घेतो, सर्व देवता पुरोहिताला बोलावतात, जसे इंद्राने नागाचा वध केला तेव्हा. उशना, सामर्थ्यवान घोड्यांनिशी, इंद्राला आपल्या घरी घेऊन आला; तू उत्साही घोड्यांसह आला; तेथे, कुत्सासह आणि देवतांसह, तू प्रयत्नशील राहिला, त्यांचे रक्षण केले आणि शुष्णाचा नाश केला. तू कुत्सासाठी सूर्याचे चाक पुढे फिरवलेस, त्याला एक नवीन मार्ग खुला करून दिलास; तू नासिकाविना दस्युंचा वध केलास, आणि दुष्ट वचनवाल्यांना त्यांच्या घरातून हाकललेस. स्तुतिसुमारे, जशा गायी हंबरतात, तशा तुझी वाढ झाली, इंद्रा; वैदथिनासाठी, तू पिप्रूला पराभूत केलेस. ऋजिश्वान तुझा मित्र झाला, आणि तू, बुद्धिमान, त्याचे भाग शिजवलेस आणि त्याचा सोम प्राशन केला. अशा प्रकारे, या ऋग्वेदातील स्तोत्रांनुसार अग्नी आणि इंद्र यांच्या तेज, कृपा, आणि त्यांच्या भक्तांवर केलेल्या अनुग्रहाची गाथा सांगितली जाते—ज्यांनी देवता आणि मानव यांच्यातील सेतू बांधला, यज्ञाचे वैभव वाढवले, आणि आपल्या सामर्थ्याने व भक्तांच्या कल्याणासाठी सर्व अडथळे दूर केले.