एकदा ऋषी आणि श्रेष्ठजनांनी एकत्र येऊन अग्नीची उपासना केली. त्यांच्या सभेत, जेथे जेथे अग्नी प्रज्वलित केला जातो, तेथे सर्व प्राणी आणि सृष्टीची निर्मिती होते. जेव्हा आम्ही पोषणासाठी, मानवांच्या अर्पणांसाठी एकत्र येतो, तेव्हा मी तेज, कीर्ती आणि सत्याचा किरण देतो. अग्नी स्वतःच एक प्रकाशस्तंभ बनतो; तो रात्री दूर बसतो, पण शुद्ध, अमर अग्नी झाडांमध्ये पसरतो आणि त्यांना भक्षण करतो. त्याच्या आवरणातून, जणू काही वाटांवर घाम गळतो, तो बलवान, स्वयंभू, विशाल अग्नी गडगडाटासारखा गर्जना करतो. मृत्युलोकातील प्रत्येक जण, अग्नीला सर्वांचा पोशिंदा मानतो आणि त्याच्या मधुर सोमरसाची, अगदी दूर असणारेही इच्छा करतात. तोच खरा दाता आहे, धन देणारा; तो कधीच धनाचा संकोच करणारा नाही. त्याची पिवळी दाढी, शुद्ध अन्न, उच्च कुल, आणि युद्धात कधीही जळत नाही. तो अग्नी, जणू धारदार कुऱ्हाडीपासून उगवणाऱ्या प्रवाहासारखा शुद्ध आहे; जेव्हा तो आपला भाग विभागतो, तेव्हा तो उत्तम वीर म्हणून जन्म घेतो. अग्नी, तुझ्यावर आम्ही तूप अर्पण करतो, तुझ्या उपासकांसाठी आनंद, यश आणि कीर्ती ठेव, आणि मानवांत विचारांची जागा निर्माण कर. अग्नीच्या कृपेने, रुष्ट असणाऱ्यांनी देखील त्याच्याकडून मिळवलेली गाई दान केल्या. अग्नीच्या सहाय्याने अत्रींनी दस्यूंचा पराभव केला आणि विजय प्राप्त केला. अग्नी, धर्मशीलांनी तुला आदिम काळापासून प्रज्वलित केले. तू तेजस्वी, पूजनीय, सर्वांना आधार देणारा, गृहस्वामी आणि निवड करण्याजोगा आहेस. कुटुंबांनी तुला आदरणीय पाहुणा म्हणून स्थान दिले; तुझ्या ज्वलंत केसांनी, तू गृहस्वामी आहेस, विविध रूपांचा, संपत्ती मिळवून देणारा, उत्तम आश्रय देणारा आणि वृद्धत्वाचा शत्रू आहेस. मानवांचे कुटुंब तुला शोधतात, कारण तू यज्ञाचा जाणकार, विवेकशील आणि धनाचा दाता आहेस. लपलेला असला तरी, तू सर्व काही पाहतोस, गर्जना करतोस आणि तुपाने प्रज्वलित होतोस. अग्नी, तू खांबासारखा मजबूत, सर्वांना आधार देणारा आहेस. आम्ही तुझ्याजवळ भक्तीने येतो; प्रज्वलित झाल्यावर, तू आम्हाला आपले मान्य कर. अग्नी, तू अनेक रूपांनी प्रत्येक कुटुंबाला शक्ती देतोस. तुझ्या तेजाने, तुझ्या सामर्थ्याने, तू अनेक अन्नांनी उजळतोस आणि तुझ्या ज्वाळा कधीही रोखता येत नाहीत. अग्नी, सर्वात लहान असतानाही, देवांनी तुला यज्ञाचा दूत आणि होमाचा वहन करणारा बनवले. तुपात जन्मलेला, विशाल आश्रय देणारा, तू देवांचा डोळा आणि प्रेरणा आहेस. स्वर्गातून तुपाने बोलावल्यावर, दयाळू, उत्तम प्रकारे प्रज्वलित अग्नी, औषधींनी सुशोभित होऊन, पृथ्वीवरील सर्व शक्तींना मागे टाकतोस. अग्नी, तुझ्यावर अर्पणांनी, मर्त्य लोक देवासारखे पूजन करतात. हे जातवेद, तूं आमच्या अर्पणांना योग्य क्रमाने पोहोचव. अग्नी, तू उदारांच्या घराचा पुरोहित आहेस, जिथे यज्ञ, बक्षिसे आणि कीर्ती मिळतात. अग्नी, जणू नवजात बालकाप्रमाणे, समिधांमधून जन्म घेतो, मानवांचा आधार, कुटुंबांचा रक्षक, आणि यज्ञसिद्ध आहेस. मात्र, तू कधी कधी पकडायला कठीण असतोस, जणू मातांमध्ये पुत्रासारखा; तू अनेक जंगलांना जाळतोस, जणू चरात चरणाऱ्या गायींसारखा. ज्याच्यासाठी ज्वाळा सरळ उंच होतात, धुरासह, बलवान व्यक्ती पंख्याने त्याला फडकावतो, तेव्हा तो लोहाराच्या भट्टीसारखा प्रज्वलित होतो. अग्नी, तुझ्या मदतीने आणि मित्राच्या कृपेने, मी द्वेषावर मात करू आणि मर्त्यांच्या वाईट गोष्टींनी पराभूत होणार नाही. अग्नी, आम्हाला असे धन दे, जे बलवान, विजयी, वाढणारे आणि सर्वत्र फैलावणारे असेल, जे आम्हाला स्पर्धेत आणि युद्धात यश देईल. अग्नी, आम्हाला सर्वोत्तम कीर्ती मिळवून दे, हानीपासून वाचव, आणि सामर्थ्याच्या वाटेवर ने. तू आपल्या अद्भुत सामर्थ्याने आणि ज्ञानाने प्रभुत्व प्राप्त केलेस; तू मित्रासारखा, यज्ञास पात्र आहेस. जे लोक तुझी स्तुती करतात आणि दान आणतात, त्यांचे आयुष्य आणि समृद्धी वाढव. ज्यांच्या सुंदर स्तुतिसुमनांनी, घोड्यांनी, वीरांनी, आणि कीर्तीने आकाशाला गवसणी घातली आहे, त्यांची ख्याती सर्वत्र पसरते. अग्नी, तुझ्या तेजस्वी ज्वाळा वेगाने, गर्जनेने पुढे जातात, जणू रथांच्या शर्यती किंवा वीज चमकावी. आमच्या मदतीसाठी आणि धनप्राप्तीसाठी, आमच्या श्रेष्ठजनांची आणि सर्व इच्छांची पूर्तता कर, प्रत्येक अडथळ्यावर विजय मिळवू दे. अग्नी, अंगिरस ऋषींनी तुझी स्तुती केली आहे; तू होत्रारूपाने, बलवान आणि विजयी, आमच्यासाठी धन आण, आणि युद्धात वाढ दे. अग्नी हा सतत जागरूक, बुद्धिमान, लोकांचा रक्षक म्हणून नवा जन्म घेतो; तुपाने उजळलेला, आकाशाला स्पर्श करणारा, तेजस्वी आणि भक्तांसाठी शुद्ध दिसतो. यज्ञाचा प्रथम चिन्ह, पुरोहित म्हणून, अग्नीला तीन वेदिकांवर प्रज्वलित करतात. इंद्र आणि इतर देवांबरोबर तो यज्ञकुंडावर होत्रारूपाने बसतो. तू अग्नी, मातांपासून शुद्ध जन्म घेतोस, आनंददायक, ऋषीप्रमाणे, सूर्याप्रमाणे उगवतोस; तुपाने तुझी वाढ होते आणि तुझा धूर आकाशात स्थिर चिन्ह बनतो. अग्नी आमच्या यज्ञात प्रसन्नतेने येवो; प्रत्येक घरात अग्नीचा विस्तार होतो. तो देवांना अर्पण नेणारा दूत बनतो. जे अग्नी निवडतात, ते ज्ञानी आणि विवेकी निवडतात. अग्नी, तुला ही मधुर वाणी, हा विचार अर्पण करतो, ज्याने हृदयात आनंद मिळो. नद्या आणि भूमी जणू प्रवाहासारख्या तुला बळ देतात, वाढवतात. अग्नीला अंगिरस ऋषींनी लाकडात लपलेला, तेजस्वी शोधला; घासल्यावर तो जन्म घेतो, बलवान होतो, आणि 'बलाचा पुत्र' म्हणून ओळखला जातो. अग्नी, महान, यज्ञास पात्र, सत्याचा वृषभ, प्रभू, त्याला मी स्तुती捨 करतो. तुपासारखी शुद्ध, सुंदर स्तुती त्या बलवानासमोर अर्पण करतो. सत्य जाण, सत्याची इच्छा ठेव, सत्याच्या प्राचीन प्रवाहांचा पाठपुरावा कर; मी बलप्रयोगाने किंवा कपटाने काही मिळवू इच्छित नाही—माझ्या इच्छेचा मार्ग हा सत्याचा आहे. अग्नी, तू सत्याला निष्ठावान आहेस, आमच्या नव्या स्तुतिंची जाणीव तुला कशी होते? ऋतुकाळ जाणणाऱ्या देव, मला मिळणाऱ्या धनाचा स्वामी माहित नाही. अग्नी, तुझे शत्रूंसाठी कोण बांधलेले आहेत? तुझे रक्षक कोण आहेत, जे धन देतात? अग्नी, असत्यापासून कोण रक्षण करतात? आणि धर्माच्या वचनांचे रक्षण करणारे कोण आहेत? अशा प्रकारे, ऋषी आणि श्रेष्ठजनांनी अग्नीची उपासना केली, त्याच्याशी संवाद साधला, आणि त्याच्या कृपेने जीवन, सत्य, कीर्ती आणि समृद्धी प्राप्त केली.