एकदा, ऋषी आपल्या अंतःकरणातील श्रद्धेने अग्नीचे स्मरण करतात आणि त्याच्या अद्भुत कार्यांचे वर्णन करतात. अग्नी, जरी अनेकदा विरोधकांनी त्रास दिला, तरी त्याच्या आनंदात तो कधीही डगमगला नाही. तो ऋषींना सांगतो, "इंद्राने तुला पाहिले आहे—त्याच्या आज्ञेनेच मी आलो आहे." अग्नी आपल्या तेजाने सर्वत्र प्रकाशमान होतो, आपल्या महत्त्वाने सर्व वस्तू प्रकट करतो. तो देवींच्या शत्रुत्वाचा प्रतिकार करतो, आपले शिंग तीक्ष्ण करतो आणि दुष्ट शक्तींना दूर करतो. आग्नीचे उग्र अस्त्रधारी अनुचर आकाशात सज्ज असतात, असुरांचा नाश करण्यास तत्पर. अग्नीचे तेजस्वी अनुचर, त्याच्या आनंदातसुद्धा, शत्रूंना भेदून टाकतात, आणि अधार्मिक त्यांचा सामना करू शकत नाहीत. "हे महाबलशाली अग्नी, तुझ्यासाठी मी ही स्तुती तयार केली आहे, जणू काही कुशलतेने बनवलेली रथासारखी. जर तू, अग्नी, हे स्वीकारशील, तर याच्यामुळे आम्हाला तेजस्वी कीर्ती लाभो," असे ऋषी प्रार्थना करतात. तो बलशाली, नेहमी वाढणारा वृषभ, शत्रूंचा नाश करणारा, ज्ञानी—ज्ञानासह पुढे जातो. अमर देवता या अग्नीचे असे वर्णन करतात की, तो मनूला, जे यज्ञकुशावर भक्तीने बसतात, संरक्षण देतो. "हे अग्नी, तू जन्माला येताना वरुण होतोस; प्रज्वलित झाल्यावर मित्र होतोस; तुझ्यात सर्व देवता वास करतात; भक्तासाठी तू इंद्र होतोस." जेव्हा तुला लहान देवतांची उपाधी मिळते, तेव्हा तू अर्यमन् होतोस; तू लपवलेल्या गोष्टी वाहून नेतोस. जेव्हा तू जोडप्यांना एकत्र आणतोस, तेव्हा गायींनी मित्र देवतेला अभिषेक करतात. अग्नीच्या तेजासाठी, मरुतगण स्वतःला सजवतात. "हे रुद्र, तुझा जन्म अद्भुत व सुंदर आहे." विष्णूचे पाऊल तुझ्या जोडीने ठेवले आहे—त्यामुळे तू गायींच्या गुप्त नावाचे रक्षण करतोस. तुझ्या तेजाने, हे देवते, तेजस्वी देवता अमरत्वाचा लाभ घेतात. मानवांनी अग्नीला होतार म्हणून स्थापित केले आहे; प्रेरित ऋषी त्याची स्तुती करतात. "हे अग्नी, तुझ्यापेक्षा अधिक योग्य होतार कोणी नाही; तुझ्यापेक्षा ज्ञानी कोणी नाही. ज्या घरात तू पाहुणा होतोस, तिथे यज्ञाने तो मनुष्य विजयी होतो." आम्ही तुझ्या सहाय्याने, अग्नी, धन मिळवू इच्छितो; आम्ही युद्धात, सभेत, दिवसा—तुझ्या कृपेने—माणसांवर विजय मिळवू इच्छितो. जो कोणी आमच्यावर पाप किंवा शत्रुत्व आणतो, वाईट हेतू ठेवतो, त्यानेच ते फळ भोगावे; हे अग्नी, त्याची शाप नष्ट कर. तू सकाळी, प्राचीन काळी, देवदूत म्हणून यज्ञातून पूजिला गेला; जेव्हा तू संपत्ती मिळवण्यासाठी जातोस, तेव्हा मानव तुझी स्तुती करतात. पित्याचा विरोध करणाऱ्याला दूर कर; पुत्राप्रमाणे आमचे रक्षण कर. हे ज्ञानी अग्नी, तू आम्हाकडे केव्हा पाहशील? केव्हा आमच्या मदतीला येशील? भक्त तुझी अनेक नावे घेत स्तुती करतो; जर तू संतुष्ट असशील, तर आम्हाला कृपा मिळू दे. "हे कनिष्ठ, गायकाला सर्व संकटांतून पार ने; चोरांना अदृश्य ठेव, शत्रूंपासून वाचव. या स्तोत्रांनी, हे सर्वज्ञ, तुझ्यासाठी आम्ही प्रार्थना केली आहे. हा अग्नी आम्हाला कधीही दोष देत नाही, तो सदैव वाढत राहतो आणि दूरच्या संकटांना हाकलतो." "तू, अग्नी, धनाचा स्वामी, आम्ही तुला यज्ञात प्रथम स्तुती करतो. तुझ्या सहाय्याने आम्ही बळ मिळवू आणि स्पर्धेत विजयी होऊ." अमर, यज्ञवाहक, सर्वत्र व्यापणारा आणि स्पष्ट दिसणारा अग्नी, आमच्यावर कृपादृष्टी ठेव. घरातील शुभ अग्नीने तेज दे, आणि आम्हाला कीर्ती मिळवून दे. तू लोकांचा ऋषी, पुरुषांचा स्वामी, शुद्ध व तेजस्वी, तूपाने अभिषिक्त—तुला होतार म्हणून नेमले जाते आणि देवांमध्ये पुरस्कार मिळवतोस. "इळा देवीबरोबर तृप्तीने आमच्या यज्ञाला स्वीकार, सूर्यकिरणांसह प्रयत्न कर. आमची आहुती स्वीकार, देवांना येथे घेऊन ये." "हे गृहस्वामी, अतिथी, आमच्या यज्ञात ये, सर्व शत्रूंचा नाश कर, अन्न मिळवून दे, शत्रूंना दूर कर." तू दस्यूंना नष्ट कर, तुझ्या तेजाला बळ मिळव; तू देवांचे रक्षण करतोस, म्हणून आम्हालाही स्पर्धेत जिंकू दे. "अग्नी, आम्ही तुला स्तोत्रांनी व आहुतींनी पूजू; आम्हाला सर्व प्रकारचे इच्छित धन मिळू दे." आमच्या यज्ञातील आहुती स्वीकार, त्रिसिंहासनस्थ अग्नी, आम्ही देवांमध्ये शुभकार्य करणारे होऊ; तुझ्या त्रैगुण्य रक्षणाने आमचे रक्षण कर. "हे जन्मज्ञानी, आम्हाला सर्व संकटांतून, जसे नौका नदी पार नेते, तसे पार ने. अत्री ऋषीने तुझे स्तवन केले, तू आमचे रक्षण कर." जो भक्त तुझी भक्तिपूर्वक उपासना करतो, त्याला तू कीर्ती, संतती, आणि अमरत्व देतोस. ज्याच्या घरी तू, अग्नी, सुखरूप निवास करतोस, त्या सत्कर्मीला संतती, वीर, गोधन, आणि समृद्धी मिळते. "शुद्ध तूप प्रज्वलित अग्नीमध्ये ओता, जन्मज्ञानी अग्नीला समर्पित करा." "नराशंसा, भक्तांकडून हा यज्ञ स्वीकार, मधुर हस्त असलेल्या ऋष्या." अग्नी, आमच्या आवाहनावर, इंद्राला, तेजस्वी व प्रिय, सोप्या रथाने येथे घेऊन ये. मऊ, लोमशा कुशा पसरवा; भक्तांनी तुझे स्तवन केले आहे—तू आमच्या समृद्धीचा मार्गदर्शक हो. "हे दिव्य द्वारपालांनो, आमच्यासाठी द्वार उघडा, यज्ञ सुरळीत पार पाडू द्या." सुंदर, सदैव तरुण, बलवान, सत्यमाता देवतांना आम्ही सकाळ-संध्याकाळ आवाहन करतो. "हे दिव्य ऋत्विज, वाऱ्याच्या वेगाने आणि मानवी प्रयत्नांनी, या आमच्या यज्ञात या." "इळा, सरस्वती आणि मही—ही तीन आनंददायिनी देवता—त्या यज्ञकुशावर स्थिरपणे विराजमान होवोत." "हे तवष्टार, शक्तिशाली व पोषक, प्रत्येक यज्ञात आहुती स्वीकारण्यासाठी या." "हे वनस्पतिपती, जिथे तुला देवांची गुप्त नावे माहीत आहेत, तिथे आहुती पोहोचवा." "स्वाहा अग्नीला, वरुणाला, स्वाहा इंद्र आणि मरुतांना; स्वाहा देवांना आहुती." "तो अग्नीच आहे, ज्याच्याकडे गाय, वेगवान घोडे आणि सज्ज रथ जातात; तोच गायकांना पोषण देतो." अशा प्रकारे ऋषी अग्नीची स्तुती करतात, त्याच्या तेजाचे, ज्ञानाचे, आणि सर्व देवतांचे एकत्रित रूप म्हणून त्याचे गुणगान करतात. अग्नीच्या कृपेने, भक्तांना समृद्धी, रक्षण आणि कीर्ती लाभते—तोच यज्ञाचा केंद्रबिंदू, देवांना आणि मानवांना जोडणारा सेतू आहे.