एकदा यज्ञाचा काळ आला आणि सर्वजण इंद्राच्या सामर्थ्याची भक्तिपूर्वक पूजा करू लागले. यज्ञासाठी हविर्भाग तयार केला गेला, पिठाची वेदी मांडली गेली. सोमरस पिळून काढला गेला, आणि उत्साही यजमानांनी तो ओतायला सुरुवात केली. बलवान इंद्रासाठी, ज्याच्यावर सर्वांची श्रद्धा आहे, तेव्हा सर्वजण आनंदाने सहभागी झाले. जो कोणी अशा प्रकारे सोमरस पिळतो आणि इंद्राला अर्पण करतो, त्याच्यासाठी इंद्र मार्ग मोकळा करतो. सर्व जण एकचित्ताने एकत्र येतात, आणि इंद्र त्याला युद्धात आपला सहकारी बनवतो. आज जो कोणी इंद्रासाठी सोमरस पिळतो, हविर्भाग शिजवतो किंवा धान्य भाजतो, त्याच्याकडे सर्वांचे विचार वळतात. त्याच्यातच इंद्र आपली वीरशक्ती ठेवतो. जेव्हा सामर्याला महान इंद्राने विभागले, आणि आर्यांना दीर्घ संघर्षाची घोषणा केली, तेव्हा त्याने आपली वीरशक्ती आपल्या पत्नीच्या आणि घराच्या कल्याणासाठी, सोमरस पिळणाऱ्यांसह दाखवली. ज्याच्याकडे कमी संपत्ती होती, तो अधिक श्रीमंतासारखा वावरला; मी त्याला पुन्हा विकत घेतला नाही, कारण तो परत आला तरी तो फारसा कमी झाला नाही. गरीब आणि कुशल व्यक्ती आपली वाणी दुग्धासारखी बाहेर काढतात. "कोण दहा गायी देऊन माझ्या इंद्राला विकत घेईल, जेव्हा त्याने शत्रूंना पराभूत केले आहे? मग त्याने तो मला परत द्यावा," अशी प्रार्थना केली जाते. आता, इंद्रा, तुझी स्तुती केली जाते, तुझे गाणे गायले जाते; तू भक्तावर संपत्ती वर्षाव कर, जशी नद्या वाहतात. तुझ्यासाठी, अश्वधारी इंद्रा, नवीन स्तोत्र रचले आहे; आम्ही सदैव तुझ्या रथावर आरूढ होऊ. आज कोण देवांची इच्छा धरून, इंद्राच्या मैत्रीत रमला आहे? कोण मोठ्या मदतीची आशा करतो, कोण प्रज्वलित अग्नीजवळ सोमरस पिळून प्रार्थना करतो? कोण सोमरसासाठी वाणीने घोषणा करेल, कोण जागरूकांसाठी मित्र बनेल, कोण इंद्राच्या मैत्रीची आकांक्षा करतो, कोण ऋषीशी नाते जोडू इच्छितो, कोण त्याच्या मदतीची याचना करतो? आज कोण देवांच्या मदतीची निवड करतो, कोण आदित्यांमध्ये अदितीच्या प्रकाशाची शोध घेतो? कोणासाठी अश्विनीकुमार, इंद्र, अग्नी, आणि सोमाचा भाग एकत्रितपणे एकमनाने पितात? त्याच्यासाठी अग्नी, भारता, संरक्षण देतो, जेणेकरून तो उगवत्या सूर्याला स्पष्टपणे पाहू शकेल; जो म्हणतो, "इंद्रासाठी सोमरस पिळू या," त्या वीर, श्रेष्ठ पुरुषासाठी. त्याला ना बरेच लोक मागे टाकू शकतात, ना थोडे; त्याच्यासाठी विशाल अदिती संरक्षण देते. तो सत्कर्म करणाऱ्यांना प्रिय आहे, इंद्रालाही प्रिय आहे, जागरूक, योग्य मार्गदर्शित, आणि त्याचा सोमरस पिळणारा प्रिय आहे. योग्य मार्गदर्शित, वेगवान, बलवान पुरुष इंद्रासाठी हविर्भाग पटकन तयार करतो. चुकीच्या मार्गाने जाणाऱ्याला ना मदत मिळते, ना मित्र, ना नातेवाईक; तो मूकपणे दूर नेला जातो. इंद्र, सोमरस पिणारा, श्रीमंत पणि किंवा जो सोमरस पिळत नाही, त्याच्याशी मैत्री करत नाही. त्याचे ज्ञान दुःखी होते, तो नग्न शत्रूंवर प्रहार करतो; योग्य मार्गदर्शितासाठी तोच हविर्भाग तयार करतो. इंद्राला पूर्वीचे, नंतरचे, आणि मधले सर्वजण आवाहन करतात; मदतीच्या शोधात, स्थायिक, आणि युद्ध करणारे इंद्राला हाक मारतात; विजयाची इच्छा करणारे इंद्राला पुकारतात. "मी मनु आहे, मी सूर्य आहे; मी कक्षिवत, प्रेरित ऋषी आहे. मी अर्जुनपुत्र कुत्साला मार्गदर्शन केले; मी कवि उशना आहे—माझ्याकडे पाहा." मी आर्याला पृथ्वी दिली; मी भक्त माणसाला पाऊस दिला. मी वाहणाऱ्या पाण्यांना मार्गदर्शन केले; देवांनी माझे अनुसरण केले. मी गर्विष्ठांच्या नगरे उद्ध्वस्त केली, शंबरांपैकी नव्वद शंबराच्या किल्ल्यांसह नष्ट केली; मी दिवोदास आणि अतिथिग्वासाठी शंभरवा किल्ला पाडला. वीराची शक्ती मरुतांसाठी जावो; गरुड, सर्व गरुडांमध्ये वेगवान, उडो. जेव्हा गरुडाने स्वतःच्या सामर्थ्याने देवांना प्रिय असलेला हविर्भाग मनूकडे आणला. बलवान, ज्ञानी जर आणतो, तर तो हविर्भाग विस्तीर्ण मार्गावर, विचाराइतक्या वेगाने नेतो. तुझ्या मधुरतेसह, सोम, तो गेला; येथे गरुडाने कीर्ती मिळवली. सरळ उडणारा गरुड, दूरवरून सोमरस, आनंददायक उत्साह, घेऊन आला; पक्षी, घट्ट पकडून, देवांना आवडणारा सोमरस सर्वोच्च आकाशातून घेऊन आला. गरुडाने तो आणल्यानंतर, हजार कलश आणि दहा हजार एकत्रित सोमरस घेऊन गेला. येथे ज्ञानी स्त्रीने शत्रूंना दूर पिटाळले; सोमाच्या आनंदात मूर्खही शहाणे झाले. मी अजून गर्भात असतानाच, मी सर्व देवांचे जन्म जाणले; शंभर लोखंडी किल्ले मला जपले, तरी गरुडाने वेगाने मला तिथून उचलून नेले. त्याने माझ्याशी क्षणभरही वैर धरले नाही; स्वतःच्या शक्तीने शत्रूंवर विजय मिळवला. ज्ञानी स्त्रीने आपला संकल्प सोडला नाही, आणि उत्साही वारा वेगाने पुढे गेला. जेव्हा गरुड खाली उतरला, तेव्हा घोडे हिणहिणले; वाऱ्याने ज्ञानी स्त्रीला आकाशातून नेले, किंवा तिने स्वतःला सोडवले, तेव्हा त्याने धनुष्याचा दोर वेगाने सोडला, त्याचे मन एकाग्र आणि उत्साही होते. वेगवान घोड्याच्या वेगाने, गरुडाने तुग्रपुत्र भुज्यूला विशाल पसरातून उचलून नेले; त्रिपंखी पक्ष्याच्या उडण्यात, जलद मार्गावर, त्याला सुरक्षित नेले. मग मघवनाने शुद्ध, पांढरा, दूध मिसळलेला सोमरस तेजस्वी पात्रात ओतला; पुरोहितांसह, गोड पेयांचे अग्रगण्य, इंद्र वीराने तो पिण्यासाठी तयार केला. सोम, तुझ्या सहकार्याने, इंद्राने मनूसाठी पाण्यांना फोडले; त्याने सर्पाचा वध केला, सात नद्या मुक्त केल्या, आणि बंद मार्ग उघडले, जणू गुप्त वाटा शोधल्या. तुझ्या सहकार्याने, इंद्राने एकाच घावात सूर्याच्या चाकाला ठार केले; आपल्या महाशक्तीने तो महान प्रवाह चालू केला, मार्गातील सर्व अडथळे दूर केले. इंद्राने प्रहार केला, अग्नीने जाळले, सोम, प्राचीन काळी, दस्यूंना दुपारी युद्धात; किल्ल्यात, निवासात, बुद्धीने त्यांनी प्रगती केली, आणि बलवानांनी हजारो शत्रूंचा नाश केला. सर्व बाजूंनी, इंद्रा, तू दस्यूंना पिटाळलेस, दास लोकांना तुच्छ केलेस; तू शत्रूंना नमवलेस, नष्ट केलेस, आपल्या शस्त्रांनी कीर्ती मिळवलीस. अशा प्रकारे, दानशूर इंद्र आणि सोम, तुम्ही विस्तीर्ण प्रदेश घोडे आणि गायींनी समृद्ध केले; तुम्ही बंद दारे फोडली, पाण्यांना मुक्त केले, आणि शेतं भरभराटीची झाली. इंद्रा, आमच्याकडे ये, स्तुतीने, आपल्या घोड्यांसह, सोमरसाचा आस्वाद घेत, स्पर्धेसाठी; अगदी दूरूनही, तू अनेक हविर्भागांकडे पोहोचतोस, खरे कल्याणकारी, स्तुतीने ओतप्रोत. ज्ञानी पुरुष, यजमानांनी बोलावल्यावर, यज्ञात येतो; तो आपल्या घोड्यांवर विश्वास ठेवून आनंदित होतो, उत्साही वीरांसह आनंद घेतो. तो आपल्या कानांनी बक्षिसासाठी सज्ज राहो, प्रिय दिशेला आनंदित करतो; संपत्तीची आशा बाळगून, बलवान इंद्र, मार्ग सुकर व निर्भय करतो. जो गायकाकडे येतो, आवाहनाची उपेक्षा करत नाही, त्या प्रेरिताजवळ, स्तुती व आवाहन करतो; आपल्या बाजूला वेगवान घोडे ठेवतो, वज्रधारी इंद्र, शेकडो-हजारो. तुझ्या मदतीने, दानशूर इंद्रा, आम्ही प्रेरित, तुझे स्तोत्र गाणारे होऊ; विशाल आकाशातील महान संपत्तीचे वाटेकरी होऊ, भरपूर, इच्छित धन मिळवण्यासाठी. इंद्रा, तुझ्यापेक्षा श्रेष्ठ किंवा मोठा कोणीही नाही, वृत्त्रहंता; तुला कुणीही समकक्ष नाही. सर्व लोक एकत्रितपणे तुझ्याकडे वळतात, जसे चाकाच्या कडा नाभीकडे; सर्वांनी तुझी महती गातली आहे. अगदी सर्व देवांनीही, इंद्रा, तुझ्याशी स्पर्धा केली, जेव्हा तू रात्रीवर दिवसाचा विजय मिळवला. अशा प्रकारे, ऋग्वेदातील या स्तोत्रांतून इंद्राची महती, त्याचे वीर्य, भक्तांच्या यज्ञातील सहभाग, त्याचे देवांमधील स्थान, आणि सोमरसाच्या दिव्य कथेचा गौरव प्रकट होतो.