इंद्राची कथा ऋग्वेदातील या पवित्र ऋचांमध्ये अत्यंत सुरेखपणे उलगडते. त्याच्या बाल्यकालापासून, त्याने आपल्या आईला निरोप दिला, पण गायींच्या मागे गेला नाही, किंवा त्यांच्या पाठोपाठ चालला नाही. त्वष्टृच्या घरात, चाम्वाने दाबलेल्या शंभर प्रवाहांच्या सोमाचा इंद्राने आस्वाद घेतला. त्या सामर्थ्याने इंद्राने काय साध्य केले? त्याने हजार गोष्टी हस्तगत केल्या, आणि अनेक शरद ऋतुंपूर्वीच त्याच्या शक्तीचे प्रदर्शन झाले. जन्मलेल्या किंवा होणाऱ्यांमध्ये कोणीही त्याच्या समकक्ष नाही. त्याच्या आईने इंद्राला बोलू नये असा विचार करून, त्याला गुप्तपणे लपवून ठेवले; पण इंद्र स्वतःच्या शक्तीने, स्वतःच्या तेजाने, जन्म घेताच आकाश आणि पृथ्वी व्यापून टाकली. काही स्त्रिया, जणू पती मिळाले नाहीत, अशा हळहळत, रडत, कायद्याचे पालन करणाऱ्या, विचारतात—पाण्यांमध्ये कोण दगडी बंधन फोडतो? या पाण्यांना इंद्रासाठी काही गुप्त सांगायचे आहे; त्या इंद्रावर दोष ठेवू इच्छितात. पण माझ्या पुत्राने प्रचंड प्रहाराने वृत्राचा वध केला आणि नद्या मुक्त केल्या. अगदी मी, तरुण स्त्री, तुझा त्याग केला; मी तुझा त्याग केला, तुझ्या काठी झोपलेल्या; पाण्यांनीही, बालकाच्या कल्याणासाठी, तुझा त्याग केला, आणि इंद्रानेही, आपल्या शक्तीने, उठून उभा राहिला. तुझ्या जबड्याही, हे दयाळू, फाटल्या; तुझा खालचा जबडा खाली पडला; मग, वरचा जबडा, प्रहाराने, दासाचा डोके बनला, चिरडला गेला. गायीने आपल्या घरात एक मजबूत, अभेद्य, शक्तिशाली बैल—इंद्र—जन्माला घातला; आईने आपल्या वासराला मुक्तपणे जाऊ द्यावे, अशी इच्छा केली. तरीही आईने महिषाच्या मागे धाव घेतली, आणि देवांनी, हे पुत्रा, तुझा त्याग केला; मग इंद्र, वृत्राचा वध करण्यासाठी, विष्णूला म्हणाला, "मित्रा विष्णू, पुढे पाऊल टाक आणि मार्ग विस्तृत कर." तुझ्या आईला विधवा कुणी केले? तुझ्या हालचालींमध्ये तुला मारण्याची इच्छा कुणी केली? कोणता देव, हे मरुत, तुझ्या सोबत होता, जेव्हा तू आपल्या वडिलांना पायाने पकडून खाली फेकले? मी, जणू मादी लांडगा, आतडे फाडले; देवांमध्ये मला आधार मिळाला नाही. मी माझी पत्नी दूर जाताना पाहिली, आणि मग गरुडाने माझ्यासाठी मध घेऊन गेले. अशा प्रकारे, हे इंद्र, वज्रधारी, सर्व देवांनी तुला निवडले; विशाल आकाश आणि पृथ्वी, वाढलेल्या, उंच झालेल्या, वृत्राचा वध करण्यासाठी फक्त तुलाच निवडले. देवांनी जीवंत पाण्यांना मुक्त केले, हे इंद्र, सत्यराजा; तू त्या सर्पाचा वध केला, जो सर्व प्रवाहांभोवती पडला होता, आणि सर्व नद्यांसाठी मार्ग खुले केले. तू त्याला असंतुष्ट, बेशुद्ध, झोपलेला पाहिला, हे इंद्र; वज्राने, सात प्रवाहांमध्ये पडलेल्या सर्पाला फोडून टाकले. तू आपल्या शक्तीने नदीचे कोरडे पात्र हलवले; आपल्या सामर्थ्याने मजबूत बंधने फोडली, आणि आपल्या शक्तीने पर्वताच्या कडा फोडल्या. लोक, जणू संतती, धावत बाहेर आले; प्रवाह, जणू रथ, एकत्र आले; तू, इंद्र, आपल्या शक्तीने नद्या मुक्त केल्या, लाटा प्रवाहित केल्या. तू, इंद्र, मोठ्या, पोषण करणाऱ्या, सदैव प्रवाहित होणाऱ्या पृथ्वीला टुर्वीती आणि वय्याच्या कल्याणासाठी प्रवाहित केले; आपल्या शक्तीने भक्तासाठी नद्या सहज पार करता येतील अशा केल्या. तू, हे इंद्र, प्राचीन, तरुण, कायद्याचे पालन करणाऱ्या नद्या उघडल्या, जणू आकाशातील मेघ; तू तहानलेल्या वाळवंटांना भरले, आणि दासांच्या पत्नीला वश केले. अनेक उष:काल आणि शरद ऋतू लपल्या होत्या; तू वृत्राचा वध केला आणि नद्या मुक्त केल्या; इंद्राने बंधने फोडून, पृथ्वीवर प्रवाह वाहू दिले. हे नम्रांसह, तू पुत्राला, अर्पण न केलेल्याला, त्याच्या निवासस्थानातून घेतले, हे इंद्र; आंधळ्याने सर्पाला गिळले, आणि अगदी दुर्गम शिखरेही जिंकली गेली. ज्ञानी लोकांनी तुझ्या पूर्वीच्या कृती तुला सांगितल्या, हे जाणणारा, तुझ्या कर्तृत्वाची माहिती दिली; जसे, हे राजा, तू शक्तीच्या कार्यात आणि आपल्या प्रसिद्ध कामगिरीत, आणि पाण्यांमध्ये, प्रवेश केला आहेस. आता, स्तुत्य इंद्रा, आता, गाऊन, भक्ताला पोषण दे, जसे नद्या पोषण करतात; तुझ्यासाठी, हे वज्रधारी, नवीन स्तोत्र रचले आहे—आम्ही, विवेकाने, स्पर्धेत सदैव विजयी होऊ. इंद्र दूरवरून, किंवा जवळून, आमच्याकडे यावा, तो शक्तिशाली, शोधकाला मदत करणारा; मनुष्यांचा स्वामी, मजबूत भुजांचा, वज्रधारी, युद्धात विजयी, स्पर्धेत विजय मिळवणारा. इंद्र आपल्या अश्वांसह आमच्याकडे यावा, मदतीसाठी आणि संपत्ती मिळवण्यासाठी आमच्याकडे वळावा; वज्रधारी, दयाळू, आमच्या यज्ञात उभा राहावा, शक्तीसाठी आमच्या हाकेला प्रतिसाद द्यावा. तू, इंद्र, आमच्या यज्ञाला अग्रभागी स्थापित करशील; आम्हाला ज्ञान देशील; शत्रूंचा वध करणाऱ्या, हे वज्रधारी, संपत्ती मिळवण्यासाठी—तुझ्यासोबत, हे श्रेष्ठ, आम्ही स्पर्धेत विजय मिळवू. आनंदीपणे, प्रसन्न मनाने, आमच्याकडे ये, हे इंद्र, उत्तम दाबलेल्या सोमात रमणारा, आत्मनिर्भर; तुझ्यासमोर आणलेली मधुर मदिरा प्या, आनंददायक पेयात रम, जसे तू इच्छितो. तो, जणू फळांनी भरलेला वृक्ष, किंवा वेगवान धावपटू, नवीन ऋषींनी मुक्त केलेला—जणू युवक युवतीवर आनंदित होतो, तसा मी, इच्छेने, इंद्राला पुन्हा पुन्हा हाक देतो. इंद्र, जणू पर्वतासारखा, स्वतःच्या शक्तीत महान, सुरुवातीपासूनच टिकणारी सामर्थ्य घेऊन जन्मला; त्याने प्राचीन वज्र घेतला, भयानक, जणू जलातून संपत्तीने भरलेले पात्र बाहेर काढतो तसा. त्याच्या मार्गापर्यंत जन्माने कोणी पोहोचू शकत नाही, किंवा त्याच्या दानाचे अथवा देणग्यांचे कोणी संपवू शकत नाही; आपल्या शक्तीला उंचाव, हे महान, आम्हाला, पुन्हा पुन्हा हाक दिलेला, विपुल संपत्ती दे. तू संपत्ती, लोकांचे निवासस्थान, पहारा ठेवतोस, आणि गायींच्या गोठ्याचे द्वार उघडतोस; तू, वीर, सभांमध्ये विजयी होतोस, आमच्यासाठी मोठी संपत्ती पुढे नेतोस. कोणत्या शक्तीने ते ऐकले जाते, हे सर्वात शक्तिशाली, ज्याने तू पुन्हा पुन्हा महान कार्ये साध्य केलीस? तू, भक्ताला सर्वाधिक दान देणारा, अनेक देणग्यांची ओळख करून, मग गायकाला संपत्ती देतोस. आम्हाला हानी करू नकोस; आम्हाला दान दे, ते आम्हाला मिळू दे; तुझ्याकडे जे आहे, त्यातील पुष्कळ भक्ताला देण्यासाठी दे; या नवीन, उत्कृष्ट, स्तुत्य स्तोत्रात, आम्ही इंद्राचे स्तवन करून तुझी कीर्ती सांगू. आता, स्तुत्य इंद्रा, आता, गाऊन, भक्ताला पोषण दे, जसे नद्या पोषण करतात; तुझ्यासाठी, हे वज्रधारी, नवीन स्तोत्र रचले आहे—आम्ही, विवेकाने, स्पर्धेत सदैव विजयी होऊ. इंद्र, आमच्या स्तुतिने मदतीसाठी येथे यावा, वीर आमच्या सोबत मेजवानीत बसावा; कायम वाढणाऱ्या शक्तीचा, ज्याचे अनेक सामर्थ्य आकाशासारखे, त्याचे राज्य कधीही अजिंक्य राहो. येथे, त्याच्या महान कार्यांचे स्तवन करा, त्या बलवानाचे, महान कीर्तीचे, मनुष्यांना विपुल दान देणाऱ्या; ज्याचा संकल्प सभांमध्ये सर्वोच्च आहे, जो लोकांना जागृत करतो आणि प्रेरित करतो. इंद्र आकाशातून, पृथ्वीवरून, जलातून किंवा समुद्रातून, जलातून, आमच्याकडे लवकर यावा; प्रकाश आणणारा, आमच्या मदतीसाठी, हे मरुतसखा, किंवा सत्याच्या दूरस्थ आसनावरून. त्याच्या महान, विपुल संपत्तीचे, ज्याचा तो स्वामी आहे, आम्ही सभांमध्ये स्तवन करू—इंद्र, जो संपन्नांमध्ये शक्तीने जिंकतो, जो धाडसवानांना संपत्ती मिळवून देतो. जो, नम्रतेने, गर्विष्ठांना आवरतो, जो भाषण पुढे ठेवतो, यज्ञासाठी निर्माण करतो; दानशूर, पुन्हा पुन्हा हाक दिलेला, स्तोत्रांसह—इंद्राला सभांमध्ये होतार बनवू. जर तू, ज्ञानाने मार्गदर्शित, वेगवानांमध्ये राहतोस, मौजिगा पर्वताच्या गुहेत, हे होतार, जो सभांमध्ये आमच्यासाठी अग्नी प्रज्वलित करतोस, तू निवासस्थानाचा रक्षक आहेस. जेव्हा महान भारवर आपल्या शक्तीने स्तवन आणि अर्पणासाठी प्रयत्न करतो, जेव्हा तो मौजिगा पर्वताच्या गुहेत लपतो, तेव्हा श्रद्धा आणि प्रयत्नाने तो आनंद निर्माण करतो. अशा प्रकारे, ऋग्वेदातील या ऋचांमध्ये इंद्राची महती, त्याची शक्ती, त्याचे कार्य, आणि भक्तांसाठी त्याचे दानशूरपण, अत्यंत आदराने आणि प्रेमाने वर्णन केले आहे.