या ऋग्वेदातील पवित्र सूक्तांच्या अनुक्रमे कथा अशी आहे: माझ्या वाणीबद्दल काय सांगावे, ती गुप्तस्थानी ठेवलेली आहे; ज्ञानी लोक तिला लपलेली म्हणतात. जसा गायींमधून पाणी वाहून जाते, तसा प्रिय रूप, श्रेष्ठ पाऊल, पुढे निघून जातो. हे खरोखरच महान आहे, विस्तीर्ण स्वरूपाचे, ज्याला गाय, उषेच्या संगतीने, प्राचीन म्हणून अनुसरते. सत्याच्या मार्गावर तेजस्वी, लपलेला, तो वेगवान, झपाट्याने जाणतो. तेव्हा, चमकदार, तो आपल्या पालकांसोबत राहतो, आणि डाग असलेल्या सुंदर, गुप्त वस्तुच्या मागे जातो. मातृत्वाच्या स्थानी, उच्चतम निवासात, वृषभाची जीभ, तेजस्वी, भक्त, बसलेली आहे. मी सत्य बोलतो, श्रद्धेने, स्तुतीने शोधतो—हे जातवेदास, हे काय आहे? तू सर्व काही जाणतोस, स्वर्गातील किंवा पृथ्वीवरील सर्व संपत्ती तुझ्या जवळ आहे. आपल्यासाठी काय संपत्ती, काय मौल्यवान वस्तु आहे? सांग, हे जातवेदास, जाणणारा तूच. त्याचा सर्वोच्च, गुप्त मार्ग—त्याचे पाऊल, जणू पाऊलखुणा, आपण अजून पोहोचलो नाही. त्याची सीमा काय, काम काय, कृपा काय, जेणेकरून आम्ही धावपटूंप्रमाणे पारितोषिक लवकर मिळवू? अमर देवतांच्या पत्नी, तेजस्वी उषा, आपला रंग कधी आम्हाला देतील? या ठिकाणी, असत्य, दुर्बल, फसवणारी वाणी बोलणारे, जे यज्ञाने संतुष्ट नाहीत, हे अग्नी, ते येथे काय बोलतात? शस्त्रहीन लोक एकत्र बसून विचार करोत. या प्रज्वलित, शक्तिशाली, उदार अग्नीच्या तेजासाठी, घराचे मुख उजळते; उजळ वस्त्रात, सुंदर रूपात, तो धनाचा स्वामीप्रमाणे चमकतो, अनेक दान देतो. उठ, हे अग्नी, आमच्या यज्ञाचा पुरोहित, विधीसाठी सरळ उभा रहा, सर्वात उपयुक्त; तू आमच्या सर्व स्तुती जाणतोस, हे ज्ञानी, तू आमच्या विचारांना प्रेरणा देतोस. अचूक पुरोहित, अग्नी, सभांमध्ये सौम्य, ज्ञानी, जमातींमध्ये बसला आहे; त्याने आपले तेज सूर्याप्रमाणे वर उचलले, धुराप्रमाणे आकाशाकडे पसरला. देवतांसाठी, उदार, उत्तम अर्पण करणारा, तूपाने अभिषिक्त, उजव्या मार्गाने पुढे जातो; नवजात, शक्तिशाली वृषभ उगवतो, संपन्न, तेजस्वी, पशू तयार करतो. तणावर अग्नी प्रज्वलित झाल्यावर, सरळ पुरोहित, विधीत आनंद घेणारा, उभा राहतो; अग्नी, गोपालकाप्रमाणे, पुरोहित म्हणून फिरतो, त्रिस्थानी आसनावर चढतो, देवांकडे व्यापकपणे जातो. स्वतःच्या स्वरूपात, मित्रत्वाने, पुरोहित अग्नी फिरतो, सौम्य, गोड बोलणारा, विधीला निष्ठावान; त्याच्या ज्वाला वेगवान घोड्यांसारख्या धावतात, सर्व जीव भयभीत होतात जेव्हा तो प्रज्वलित होतो. धन्य आहेस तू, अग्नी, सुंदर मुख, स्पष्ट दृष्टी, भयानक आणि विविधतेमध्ये रमणीय; तुझ्या ज्वाला अंधाराने रोखल्या जात नाहीत, राख किंवा धूर तुझ्या शरीराला डाग लावत नाही. त्याचा जन्म कोणी रोखू शकत नाही—ना उत्पन्न करणारा, ना माता, ना पिता, ना आता; मग मित्राप्रमाणे, उत्तम अर्पण करणारा, शुद्ध अग्नी मानव जमातींमध्ये चमकतो. दोन-दोन पाच भगिनी, एकत्र राहणाऱ्या, मानव जमातींमध्ये अग्नी उत्पन्न करतात; तीक्ष्णासाठी दाताप्रमाणे, उजळ कुऱ्हाडीप्रमाणे, तो जागृत, वेगवान, धारदार. तुझे, हे अग्नी, ते पिवळसर, तूपाने अभिषिक्त, लाल, सरळ आणि सुंदर; लाल, शक्तिशाली, सरळ जटा असलेल्या, हे अद्भुत, त्यांनी तुला देवांकडे बोलावले. तुझे साथीदार, शक्तिशाली, थकवाविरहित, हे अग्नी, चमकदार प्रकाशाने फिरतात; गरुडासारखे, तेजस्वी, ध्येय शोधणारे, गर्जना करणारे, मरुतांच्या सैन्यासारखे. स्तुती, गीत, यज्ञासाठी तुझ्या प्रज्वलनासाठी रचली आहे; पुरुषांनी अग्नीला पुरोहित म्हणून बसवले, पूजा केली, प्रेरित लोक तुझी स्तुती गातात. येथे, प्रथम पुरोहित, सृष्टीकर्त्यांनी स्थापित केला, यज्ञासाठी सर्वात योग्य, स्तुतीसाठी पात्र; ज्याला कुशल भृगू प्रज्वलित करतात, जंगलात चमकणारा, सर्व लोकांत अद्भुत. हे अग्नी, तुझे देवांशी नाते कधी प्रकट होईल? कारण मग, मानवांनी तुला, स्तुतीसाठी योग्य, जमातींमध्ये घेतले आहे. धर्मशील, ज्ञानी, आकाशासारखा, सर्व यज्ञांची व्यवस्था करणारा, प्रत्येक घरात आनंद देणारा, हे अग्नी, त्याला लोकांनी पाहिले. विवस्वताचा वेगवान दूत, ज्याला सर्व लोकांनी स्वीकारले; कुशल भृगू लोकांनी चमकणारा, प्रसिद्ध अग्नी सर्व लोकांत घेतला. त्यांनी त्याला मानव पुरोहित म्हणून बसवले, ज्ञानी, तेजस्वी, शुद्ध ज्वालांनी, यज्ञासाठी सर्वात योग्य, सात निवासात. तो, शाश्वत मातांमध्ये, जंगलात, उत्तम आह्वान केलेला, आश्रय घेतो; अद्भुत, उपस्थित, गुप्तस्थानी ठेवलेला, जाणणारा, कधी कधी शोधला जाणारा. वनस्पतीपासून वेगळा झाल्यावर, त्याच्यात सत्याचा स्तन ठेवला; देवांनी महान अग्नीला श्रद्धेने प्रज्वलित केले, अर्पण देणारा, विधीला निष्ठावान. यजमानांचे कार्य जाणून, तू, ज्ञानी, स्वर्ग आणि पृथ्वीच्या दोन्ही टोकांना समजतोस; दूत म्हणून, तू, उच्चतम स्वर्गातून, विस्तृतपणे जातोस, स्वर्गाचे द्वार उत्तमपणे जाणतोस. तुझे रूप काळे, तुझे मुख चमकदार, तुझी ज्वाला फिरते, रूपांमध्ये अद्वितीय; जेव्हा मुक्त झालेले त्यात गर्भ ठेवतात, तू जन्मताच दूत होतोस. नवजाताचा सामर्थ्य दिसते, जेव्हा त्याची ज्वाला वाऱ्याच्या मागे जाते; तो लाकडांमध्ये तीक्ष्ण जीभ निवडतो, कडक अन्नही तो जबड्यांनी खातो. जेव्हा, त्रिविध अन्नाने, तो त्रिविध शक्तीने वाढतो, शक्तिशाली अग्नी स्वतःला त्रिपद दूत बनवतो; तो वाऱ्याच्या मित्रासोबत, नेहमी सक्रिय, वेगवानाला प्रोत्साहित करतो, पुढे चालवतो. आम्ही स्तुतीने, गीताने, सर्वज्ञ, अर्पण घेणाऱ्या, अमर, पूजा योग्य दूताची स्तुती करतो. कारण तो संपत्ती देणारा, स्वर्गाचा महान विस्तार जाणणारा; तो देवांना येथे आणतो. तो देवांच्या आगमनाची ओळखतो, देवांना सत्याच्या घरात वास देतो; तो प्रिय धनही देतो. तो, होतार म्हणून, दूताचे कार्य घेतो, ज्ञानी, मध्यम मार्गाने जातो; जाणून, तो स्वर्गाच्या द्वारांपर्यंत पोहोचतो. आम्ही त्या लोकांमध्ये असू, ज्यांनी अग्नीला अर्पण दिले; जे त्याला पोसतात, प्रज्वलित करतात. ते, संपत्ती आणि वीरशक्तीने संपन्न, प्रसिद्ध आहेत; ज्यांनी अग्नीला आपला प्रकाश म्हणून ठेवला. संपत्ती, अत्यंत इच्छित, रोज आमच्याकडे येवो; शक्ती आमच्याकडे वेगाने येवो. तो, लोकांचा प्रेरित, शक्तीने, वेगाने, पुरुषांपेक्षा अधिक आहे, झपाट्याने मिसाइलसारखा. हे अग्नी, कृपा कर, तू महान आहेस; देव-शोधक लोकांना तू अनुकूल आहेस, ये आणि पवित्र तणावर बस. तो, मानवांमध्ये फसवता येणे कठीण, जमातींमध्ये शक्तिशाली, अमर; तो सर्वांचा दूत बनतो. अशा प्रकारे, अग्नीचे गूढ, तेजस्वी, सर्वज्ञ, यज्ञातील पुरोहित, देवांचा दूत, मानवांचा मार्गदर्शक, संपत्ती आणि सत्याचा दाता—त्याचे गुण, कार्य, आणि पूजा ऋग्वेदातील या सूक्तांमध्ये श्रद्धेने वर्णन केले आहेत.