ऋग्वेदः
हे ऋषी आपल्या मनातील विचार आणि भावनांना देवांना अर्पण करत आहेत. त्यांनी देवांच्या सुंदर, महान नावाचे स्मरण केले, आणि इंद्राच्या कल्याणासाठी ऋभूंसह सर्व देवांनी एकत्र यावे, अशी प्रार्थना केली. त्यांनी आर्यमा, अदिती आणि वरुणाच्या अखंड वचनांचा उल्लेख केला आणि देवांनी आपल्या वंशाला एकत्र करावे, प्रवास फळदायी व्हावा, आणि गायी मिळाव्यात अशी इच्छा व्यक्त केली. मग, देवांचा दूत, जो अनेक प्रकारे जन्म घेतो, त्याने आपल्याशी पवित्र आणि सर्वज्ञानी बोलावे, आणि पृथ्वी, आकाश, पाणी, सूर्य, तारे, आणि विशाल मध्यमंडळ आपली प्रार्थना ऐकावी, अशी प्रार्थना केली. पर्वत, जे स्थिर आणि पोषक आहेत, त्यांनीही ऐकावे, अदिती आणि आदित्यांनी ऐकावे, आणि मरुतांनी शुभ संरक्षण द्यावे, अशी विनंती केली. पितरांकडे जाणारा मार्ग सुलभ असावा, देवांनी मधुरतेने वनस्पतींना सिंचन करावे, भग मित्रत्वात कमी पडू नये, आणि उदार गृहात आपण सुरक्षित पोहोचावे, अशी इच्छा व्यक्त केली. अग्नीला अर्पण केलेली यज्ञाची भाकरी स्वीकारावी, आणि प्रत्येक स्पर्धेत शत्रूंवर विजय मिळवावा, आपल्याला उज्ज्वल कीर्ती मिळावी, अशी प्रार्थना केली. पुढे, उषा सर्वात आधी चमकते, आणि त्या वेळी गायीचे अमर चिन्ह प्रकट होते. देवांच्या नियमांचे पालन करत, शक्तिशाली देव येतात; आणि देवांचे एकमेव, महान अधिपत्य प्रकट होते. अग्नी, देव आणि पितरांनी आपल्यापासून दूर जाऊ नये, आणि त्या दोन प्राचीन ठिकाणी चिन्ह आहे, असे सांगितले. माझ्या इच्छा अनेक ठिकाणी फिरतात, मी शांतीने प्राचीन गोष्टी मिळवू इच्छितो. अग्नी प्रज्वलित करून आपण योग्य बोलावे, आणि देवांचे एकमेव, महान अधिपत्य प्रकट व्हावे. तोच राजा, विभाजित, अनेक ठिकाणी आहे, झोपणाऱ्यांशी जोडलेला, आणि जंगलांच्या मागे जातो. एक माता वासराला जन्म देते, दुसरी त्याला धरते; आणि देवांचे एकमेव अधिपत्य आहे. काही जुनी गोष्टी सोडत नाहीत, आणि अचानक नव्या मध्ये जन्म घेतात. गर्भवती मातांमध्ये जन्म होतो, पण शांत एक बोलत नाही; आणि देवांचे एकमेव अधिपत्य आहे. ते दूर आहेत, आणि येथे दोन मातांचा वासर बांधलेला आहे; एक वासर फिरतो. हे मित्र आणि वरुणाचे नियम आहेत; आणि देवांचे एकमेव अधिपत्य आहे. दोन मातांचा होतार, सभेत अधिपती, पुढे जातो, आणि आधार राहतो. सुंदर गोष्टी सुंदर भाषण करतात; आणि देवांचे एकमेव अधिपत्य आहे. एक वीर शेवटी लढताना, समोर असलेल्या सर्व गोष्टी पाहतो. तो मनात गायीमध्ये लपलेला फिरतो; आणि देवांचे एकमेव अधिपत्य आहे. गायात लपलेला धूसर दूत, कंपन करत, उज्ज्वलतेने फिरतो. विविध रूपे धारण करून, तो सर्व बाजूंनी आपल्याकडे पाहतो; आणि देवांचे एकमेव अधिपत्य आहे. विष्णू सर्वोच्च मार्गाचे रक्षण करतो, प्रिय अमर निवास टिकवतो. अग्नी सर्व लोकांचे ज्ञान ठेवतो; आणि देवांचे एकमेव अधिपत्य आहे. देवांनी विविध, जुळ्या रूपे तयार केली; त्यातील एक तेजस्वी, दुसरी काळी. पिवळ्या आणि लाल, दोन बहिणी; आणि देवांचे एकमेव अधिपत्य आहे. जिथे माता आणि कन्या, दोन्ही गायी एकत्र दूध देतात, आणि सत्याच्या आसनात बसतात; आणि देवांचे एकमेव अधिपत्य आहे. गायीने वासराला दुसऱ्या ठिकाणी ठेवले, आणि कोणत्या अस्तित्वाने ठेवले? ती सत्याच्या दूधाने फुगून वाहते; आणि देवांचे एकमेव अधिपत्य आहे. तिच्या पायाने अनेक रूपे धारण केली, ती तिन्ही आधाराने उभी आहे. सत्याच्या निवासात मी जाणून फिरतो; आणि देवांचे एकमेव अधिपत्य आहे. जणू पाय आत ठेवले आहे, एक अद्भुत गोष्ट, एक लपलेली, एक प्रकट. मार्ग सरळ आहे, पण एक विचलित होतो; आणि देवांचे एकमेव अधिपत्य आहे. गायी सतत दूध देत राहाव्यात, भरपूर, थकून न जाता, कधीही कमी न पडता. त्या नेहमी नवीन, नेहमी तरुण होतात; आणि देवांचे एकमेव अधिपत्य आहे. बैल इतरांमध्ये गर्जना करतो, आणि दुसऱ्या कळपात आपले बीज ठेवतो. तो रात्रींचा अधिपती, वितरक आणि राजा आहे; आणि देवांचे एकमेव अधिपत्य आहे. आता आपण वीरत्व, घोड्यांचे धन, आणि देवांना ज्ञात ज्ञान जाहीर करू. सोळा जुळलेले, पाच-पाच, त्याला ओढतात; आणि देवांचे एकमेव अधिपत्य आहे. त्वष्टृ, सावितृ, अनेक रूपांचे, प्राण्यांना पोसतो, विविध प्रकारे निर्माण करतो. हे सर्व लोक त्याचे आहेत; आणि देवांचे एकमेव अधिपत्य आहे. महान पृथ्वी, सम आणि सुव्यवस्थित, आणि विशाल आकाश—दोन्ही त्याच्या संपत्तीने स्थिर आहेत. वीर धन शोधत आहे, तो ऐकला जातो; आणि देवांचे एकमेव अधिपत्य आहे. ही पृथ्वी, सर्वांना आधार देते, आपल्यासाठी टिकते, जणू सर्वांचा मित्र राजा. वीर सभेत, आश्रयात बसतात; आणि देवांचे एकमेव अधिपत्य आहे. वनस्पती, पाणी, पृथ्वी, हे इंद्रासाठी धन ठेवतात. आपण त्याचे मित्र होऊ, त्याच्या दानात भागीदार होऊ; आणि देवांचे एकमेव अधिपत्य आहे. कुठलाही चतुर किंवा ज्ञानी देवांचे प्राचीन, स्थिर नियम कमी करू शकत नाही. दोन जग, विश्वासू, आपली सीमा जपतात, पर्वत स्थिर आहेत, ते कमी झाले नाहीत. सहा वाहक, एकटा चालतो, सर्वोच्च नियम सांभाळतो; गायी जवळ आल्या आहेत. तीन महान वर आहेत, दोन गुप्त, एक प्रकट. तीन जन्माचा बैल, अनेक रूपांचा, आणि तीन स्वरूपांचा, संततीने समृद्ध. तीन मुखांचा, शक्तिशाली, तो बीजधारक, शाश्वत बैल आहे. मी या मार्गांना जागृत होतो, आदित्यांचे सुंदर नाव पुकारतो. दिव्य पाण्याही त्याला आनंद देतात, वेगवेगळ्या मार्गाने फिरतात, आणि त्याला वेढतात. तीन निवास, तीन नद्या, तीन ज्ञानी, तीन मातां, सभेत अधिपती. तीन धर्मपरायण कन्या, आणि तीन आकाशातून, सभेत अधिपती. सावितृ, तीन वेळा आकाशातून, आपल्यावर आशीर्वाद दे, दिवसेंदिवस तीन प्रकाश दे. भग, रक्षक, धिषणा, तीन मापात धन दे, आपल्याला प्राप्ती मिळावी. सावितृ, तीन वेळा आकाशातून, त्याच्या शक्तीने, आणि मित्र-वरुण सुंदर हातांनी. पाण्याही, दोन जगही, सावितृच्या प्रेरणेसाठी धन शोधतात. तीन सर्वोच्च तेजस्वी क्षेत्र, तीन वीर शक्तिशाली अधिपती, धर्मपरायण, शक्तिशाली, जिंकता येणारे नाहीत; तीन वेळा आकाशातून, देव सभेत उपस्थित राहावेत. ज्ञानी लोकांनी माझ्यासाठी गाय शोधली, ती मुक्त, भटकणारी. ती त्वरित भरपूर दूध देते; इंद्र, अग्नी आणि साधकांनी ते मिळवले. इंद्र आणि पूषण, शक्तिशाली आणि शुभ हातांनी, आकाशात आनंद घेणाऱ्यांसारखे, तिचे दूध काढले. सर्व देवांनी तिच्यात प्रयत्न केला, वसु, आपण येथे कृपा मिळवावी. बैलाच्या पत्न्या त्याची शक्ती इच्छितात, त्याचा सन्मान करतात, त्यातील गर्भ जाणतात. गायी, वासराला शोधत, विविध अद्भुत रूपे घेऊन फिरतात. मी दोन जगांना, एकत्रित, युक्तीने, यज्ञात दगड जोडून, बोलतो. या, अनेक दान देणाऱ्या, मनुच्या कल्याणासाठी उठतात, तेजस्वी आणि पूजनीय आहेत. या प्रकारे, ऋषी देवांचे एकमेव, महान अधिपत्य, त्यांच्या नियम, शक्ती, आणि कृपेचे स्मरण करतात, आणि आपल्या जीवनात सत्य, समृद्धी, आणि कल्याण यांची प्रार्थना करतात.