एकदा ऋत्विक आणि यज्ञकर्ता, अग्नीची उपासना करत होते. त्यांनी अग्नीला, सर्व देवतांसह, त्यांच्या स्तुतिंची उज्ज्वलता वाढवावी अशी प्रार्थना केली. यज्ञात सतत कार्यरत असलेल्या साधकांसाठी, अग्नीने त्यांची कीर्ती वाढवावी, असा त्यांचा आग्रह होता. त्यांनी अग्नीला विनंती केली की, तो भक्ताला वीरांनी परिपूर्ण, समृद्धीने भरलेले धन द्यावे, आणि आपल्या कृपेने पुत्रांसाठी रक्षण करावे. अग्नी हे स्वर्गाचे आणि पृथ्वीचे पुत्र, सर्वज्ञ, बुद्धिमान आहेत, असे ऋषी सांगतात. अग्नी, इथे देवांची पूजा कर, आणि आपल्या ज्ञानाने आम्हाला बळ दे, अमरत्वाचा पुरस्कार मिळवून दे. अग्नीने देवांना आमच्यासाठी येथे आणावे, उपहारांनी परिपूर्ण करून. स्वर्ग आणि पृथ्वीपासून जन्मलेला, सर्वत्र व्यापलेला, दिव्य, अमर आणि अयशस्वी न होणारा अग्नी, आपल्या तेजाने झळकतो. तो उपहारांच्या आणि भक्तीच्या प्रकाशाने उजळतो. अग्नी आणि इंद्र, सोम पिळणाऱ्याच्या यज्ञात, भक्ताच्या घरी या. हे देवहो, सोमपानासाठी, अजेय बळाने या. अग्नी, तू जलांमध्ये, गृहात, सतत प्रज्वलित राहतोस; तू बलाचा पुत्र, सर्व जन्मांचा जाणणारा; आपल्या सहाय्याने आसनांना महिमान्वित कर. कुशिक ऋषी आपल्या मनाने वैश्वानर अग्नीला, प्रकाशाचा जाणकार, उदार, रथवान, धनदायक, स्तोत्रांनी पुकारतात. आम्ही त्या तेजस्वी अग्नीला, वैश्वानराला, मातरिश्वान, स्तुत्य, बृहस्पती, श्रोता, अतिथी, मानवांच्या पूजेसाठी तत्पर, मदतीसाठी आवाहन करतो. वैश्वानर अग्नी, कुशिकांनी प्रत्येक युगात घोड्याच्या हिणहिणासारखा प्रज्वलित केला जातो; तो आम्हाला वीर्य, घोड्यांचे धन, अमरांच्या खजिन्याचे वरदान देवो. सशक्त अग्नीचे ज्वाळा, तेजाने पुढे जावोत; त्या एकत्रित, डागाळ्या घोड्यांसह जुंपलेल्या आहेत. मरुतगण, महान दुग्धदायक, सर्वज्ञ, पर्वत हलवतात. अग्नीचे तेज, मरुतगण, सर्व प्रजाज, आम्ही तुमच्या भयंकर व प्रबळ सहाय्यासाठी आवाहन करतो; रुद्रपुत्र, पर्जन्यवर्षक, सिंहासारखे गर्जणारे, दानशूर. गटागटाने, तुकड्यांनी, उत्तम स्तोत्रांनी, आम्ही अग्नीचे तेज व मरुतांचे बळ मागतो; डागाळ्या घोड्यांवर स्वार, पर्जन्यदायक, बुद्धिमान, यज्ञसभेत या. "मी अग्नी आहे, जन्माने, सर्व जन्मांचा जाणकार; तूप माझे नेत्र, अमरत्व माझे स्थान; स्तोत्र माझे त्रिविध निवास, मी सर्व लोकांत संचारतो; चिरंतन उष्णता, आहुती हेच माझे नाव," असे अग्नी सांगतो. तीन शुद्ध करणाऱ्या गाळण्यांनी, अग्नीने सूर्याजवळ जाऊन, मनाने व हृदयाने प्रकाश जाणला; आपल्या शक्तीने त्याने सर्वात मौल्यवान खजिना निर्माण केला, आणि म्हणूनच स्वर्ग व पृथ्वी त्याला पाहतात. तो वाणीचा ज्ञानी पिता, शंभर प्रवाहांनी वाहतो, आपल्या पालकांच्या कुशीत आनंद मानतो; दोन्ही जग त्याला जपतात, जो सत्य बोलतो. "हे बलदायक हो, आम्ही तुपाने व आहुतीने तुझा सन्मान करतो; आनंददायक अग्नी देवांचा अनुग्रह मिळवतो." मी अग्नी या बुद्धिमानाचे स्तवन करतो, जो यज्ञाचा साधक, जागरूक व विचारशील आहे. अग्नी, तुझ्या सहाय्याने आम्ही शत्रुत्वावर मात करून द्वेषाच्या पलीकडे जाऊ. अग्नी, तेजस्वी आणि स्तुत्य, विधीमध्ये प्रज्वलित होतो; आम्ही त्याला शोधतो, ज्याच्या ज्वाळा त्याचे केश आहेत. अग्नी, अमर, विशाल पावलांनी, तूप हे त्याचे शुद्धीकरण; तो आहुतीने आवाहन केला जातो, यज्ञाचा वहनकर्ता आहे. जे श्रद्धेने, योग्य साधनांनी यज्ञ करतात, त्यांनी अग्नीची स्थापना केली. अमर देव, पुरोहित, कौशल्याने पुढे जातो, विधींना प्रेरणा देतो. बळवानांमध्ये सन्मान मिळवणारा, विधीत पुढे नेला जातो; ऋषी यज्ञसंपादन करणारा आहे. अग्नीने विचाराने उत्कृष्ट निर्मिती केली, जीवांचा गर्भ ठेवला, तो कौशल्याचा व संततीचा पिता आहे. "हे उत्तम अग्नी, मी तुला कौशल्य, प्रार्थना व बळाने स्थापन केले; तेजस्वी, मार्गदर्शक, तू मार्ग उघड." ज्ञानीजन, अग्नीला, मार्गदर्शक व सहाय्यक, अमरत्वाशी एकरूप होऊन, बळ व आहुतीने प्रज्वलित करतात. मी अग्नीचे स्तवन करतो, तो बळाचा पुत्र, यज्ञात तेजस्वी, वेदीवर ऋषीच्या बुध्दीने युक्त. तो अंध:कार दूर करणारा, दृश्यमान, स्तुत्य व पूजनीय आहे; बलशाली अग्नी एकत्र प्रज्वलित होतो. बलवान अग्नी, घोड्यासारखा देवांना वाहून नेतो; अर्पण करणारे त्याचे स्तवन करतात. आम्ही, बलशाली, तुला प्रज्वलित करतो, हे अग्नी, बलशालींसह; तू मोठ्या तेजाने प्रकट हो. "हे अग्नी, आमची आहुती, पुरोणाश, स्वीकार; सकाळच्या सोमपानावेळी, प्रार्थनेसह." हे अग्नी, तुझ्यासाठी तयार केलेला पुरोणाश, ताज्या भावनेने स्वीकार. अग्नी, तुझ्यासाठी अर्पण केलेला पुरोणाश, दिवसभर लपलेला, विधीत स्थापित, ये. मध्यान्ह सोमपानावेळी, सर्व जन्मांचा जाणकार, ऋषी, येथे पुरोणाश स्वीकार; सभेत ज्ञानी तुझा भाग कमी करत नाहीत. तिसऱ्या सोमपानावेळी, अग्नी, तुलाच पुरोणाश अर्पण केला जातो; मग, विवेकाने, समृद्ध विधी अमर देवांत ठेव. अग्नी, सतत वाढणारा, सर्व जन्मांचा जाणकार, दिवसभर लपलेला पुरोणाश स्वीकार. येथे मंथनदंड आहे, येथे सृजनाची क्रिया पूर्ण झाली; या गृहलक्ष्मीला प्रकट कर, अग्नीला पूर्वीप्रमाणे मंथन करूया. दोन लाकडांच्या मध्ये ठेवलेला, सर्व जन्मांचा जाणकार अग्नी, गर्भासारखा जपला जातो; जागरूक, आहुती देणाऱ्यांनी, दिवसेंदिवस त्याचे स्तवन करावे. समजुतीने, सरळ अग्नीला प्रकट करा; वेगाने, तो बलशाली जन्मतो; लालसर स्तंभ, तेजस्वी बळ, इलाचा पुत्र मार्गावर उत्पन्न होतो. अशा प्रकारे, ऋषी, यज्ञकर्ता आणि सर्व भक्त अग्नीची उपासना करतात, त्याला आहुती देतात, त्याच्या तेजाचे व गुणांचे गान करतात. अग्नी, देव आणि मानवांचे सेतू, यज्ञाचा आत्मा, सर्वांची इच्छापूर्ती करणारा, त्यांच्या जीवनात सतत झळकत राहतो.