रुद्र, तू सावळ्या वर्णाचा, बलवान आणि बुद्धिमान देवता आहेस. तू कधीही कोणाला इजा करत नाहीस, अपाय करत नाहीस. आमच्या या आर्जवाला तू ऐक, रुद्र. येथे जागृत हो, जेणेकरून आम्ही सभेत मोठ्या आत्मविश्वासाने बोलू शकू, कारण आमच्यात तुझ्या कृपेने बळ आहे. रुद्राच्या साथी असलेल्या मरुतगणांचे सामर्थ्य प्रचंड आहे. त्यांची शक्ती जणू काही रानटी श्वापदांसारखी आहे; त्यांच्या ऊर्जेने ते तेजस्वी चमकतात. ते जणू ज्वलंत अग्निसारखे, वेगवान आणि प्रकाशमान, अंधकार दूर करतात. आकाशात जसे लाटा आणि रेषा चमकतात, तसेच ते क्षितिज उजळवतात. विजेसारख्या त्यांच्या चमकांनी पाऊस पडतो. हे मरुतगण, जेव्हा रुद्र—सुवर्ण वक्षस्थळ असलेला—प्रिश्नीच्या उजळणाऱ्या स्तनातून जन्म घेतो, तेव्हा एक अद्भुत घटना घडते. मरुतगण घोड्यांसारखे वेगाने धावतात, युद्धातील अश्वांसारखे पुढे झेप घेतात. त्यांच्या शिंगांच्या आवाजाने ते पुढे जातात. सुवर्ण अलंकारांनी सजलेले हे मरुतगण एकत्रितपणे गर्जना करतात आणि त्यांच्या चित्ताकर्षक घोड्यांना एकत्रित हेतूने हाकतात. या चित्ताकर्षक अश्वांवर बसून ते सर्व लोकांमध्ये संचार करतात. मित्राचे हे सखा, नेहमीच तरुण, त्यांचे मार्ग कोणतीही अडथळा न येता, वेगवान आणि ठाम आहेत. इंधन, गायी, पोषक दूध, प्रवासी आणि मार्ग यांच्या सहाय्याने त्यांचे तेजस्वी दृष्टी सर्वत्र पसरते. राजहंसांसारखे हे मरुतगण एकत्र येतात आणि आपल्या भगिनींकडे मधुर आनंदासाठी येतात. हे मरुतगण, आम्हा यज्ञकर्त्यांकडे एकत्र या, जसे लोक स्तुतीसाठी यज्ञस्थळी येतात. गायीच्या स्तनावर जसे वासरू पोसले जाते, तसे आम्हाला पोषण द्या; बलवान भक्ताला ज्ञान द्या. हे मरुतगण, आम्हाला विजय मिळवून देणारे रथ द्या—जो आमचे स्तोत्र दररोज घेऊन येईल. गायकांना अन्न, लोकांना सामर्थ्य, समृद्धी, सुरक्षितता आणि अजिंक्य शक्ती द्या. जेव्हा सुवर्ण वक्षस्थळ असलेले मरुतगण आपल्या रथांना घोडे जोडतात, तेव्हा उदार भगा, गायी आपल्या वासराला जसे दूध देते, तसे ते भक्तांना विपुल पोषण देतात. कोणताही शत्रू, जो द्वेषी आणि क्रूर असेल, आमच्याविरुद्ध उभा राहिला, तर हे तेजस्वी मरुतगण, आम्हाला त्याच्या संकटापासून वाचवा. आपल्या सामर्थ्याने आणि कृत्यांनी, हे रुद्रगण, शत्रूचा नाश करा आणि आमचे रक्षण करा. मरुतगणांची आगमन अद्भुत आहे; जेव्हा त्यांनी प्रिश्नीच्या स्तनातून पोषणदायी प्रवाह घेतले, तेव्हा किंवा जेव्हा हे रुद्रीय, सदैव तरुण, त्रैगुण्य शक्तीने वृद्ध व दुर्बलांना नवजीवन देतात, तेव्हा ते दृश्य विलोभनीय असते. हे तेजस्वी, सुवर्ण मुकुटधारी मरुतगण, आम्ही विष्णूच्या यज्ञकृतीत त्यांचे आवाहन करतो. ते उंच ठिकाणी वास करतात; आम्ही त्यांच्या स्तुतिपात्र कृपेच्या इच्छेने वेदपठण करतो. दहा शक्ती असलेल्या या मरुतगणांनी सर्वप्रथम यज्ञ जागृत केला; त्यांनीच आम्हाला उष:कालीन प्रेरणा द्यावी. जशी सुंदर, लाल वस्त्रात सजलेली उषा जगात प्रकाश पसरवते, तसेच गायींच्या तेजाने जग उजळते. पृथ्वीवर लाल आणि तेजस्वी अलंकारांनी, हे रुद्रगण, सत्याच्या निवासस्थानी तुम्ही बळकट झाला आहात. सामर्थ्याने वेगाने फिरून, तुम्ही तेजस्वी आणि सुंदर रूप धारण केले आहे. या महान रक्षक मरुतगणांना आम्ही श्रद्धेने आणि स्तुतीने वंदन करतो. त्रिताने जसे पाच ऋत्विजांना मदतीसाठी परत बोलावले, तसेच आम्हीही तुमचे आवाहन करतो—तुम्ही आमच्याकडे परत या आणि आम्हाला सहाय्य द्या. तुम्ही गरजू लोकांना संकटातून पार करता, भक्ताला संकटापासून मुक्त करता, तीच तुमची कृपा आम्हाला लाभो. तुमची सद्भावना, जशी गाय आपल्या वासराला जवळ घेते, तशी आमच्याजवळ येवो आणि आम्हाला आनंद देओ. आता मी सामर्थ्य आणि वाक्पटुतेची इच्छा ठेवून पुढे जातो; माझ्या वाणीचे प्रवाह फलदायी होवोत. हे जलांचे पुत्र, तुम्ही सुंदर रूपांना प्रिय असता, आम्हाला कृपा द्या. आपण आपल्या अंत:करणातून सुंदर रचलेले हे स्तोत्र बोलू, जेणेकरून ज्ञानी लोक त्याचा अर्थ जाणू शकतील; सूर्यकुळातील जलपुत्राच्या महानतेने सर्व जग निर्मिले गेले. काही नद्या एकत्र येतात, काही वेगळ्या वाहतात, पण सर्व प्रवाह शेवटी एकत्र होतात. त्या निर्मळ, तेजस्वी नद्या जलपुत्राच्या आजूबाजूला वर्तुळ करतात. त्या तारुण्याने उजळलेल्या कन्या त्याच्या भोवती फिरतात, त्याला शुद्ध करतात; तो तेजस्वी ज्वाळा आणि सामर्थ्यशाली प्रवाहांनी आमच्यासाठी चमकतो, तुपाने पूजिला जातो. तीन थकवा न येणाऱ्या देव्या त्याच्यासाठी अन्न तयार करतात; त्या कुशल हातांसारख्या पाण्यात फिरतात, आणि तो आपल्या प्राचीन मातांचे मधुर पोषण पितो. येथे घोड्याचा आणि सूर्याचा जन्म आहे; आम्हाला अपाय आणि कलहापासून वाचवा, ऐक्य द्या; या कुटुंबांमध्ये अजिंक्य तेजस्वी एक उजळो, जेणेकरून असत्य आणि वैर नाहीसे होईल. ज्याच्या घरातील गाय विपुल दूध देते, तो स्वतःच्या अन्नाचा आनंद घेतो; त्या जलपुत्राने, प्रवाहांमध्ये चमकत, दात्यांसाठी आपले तेज प्रकट केले. जो जलात शुद्ध आणि दिव्य आहे, तो अखंड आणि व्यापकतेने चमकतो; त्याच्यापासून इतर सर्व प्राणी जन्म घेतात, वनस्पतीही त्याच्या संतानांसह वाढतात. जलपुत्र नद्यांच्या कुशीत उभा आहे, विजेच्या वस्त्रात; त्याचे महान तेज सुवर्णवर्णी वेगवानांनी त्याच्या भोवती फिरून वाहून नेले आहे. सुवर्णरूप, सुवर्णतेजाचा, जलपुत्र सुवर्णछटेने चमकतो; सुवर्णगर्भात बसून तो सुवर्ण अन्न देतो. त्याचे रूप आणि त्याचे सुंदर नाव सतत वाढत जाते, तो स्तुतिपात्र आहे—जलपुत्राचा नातू. त्या तरुण साजिर्या कन्या त्याला प्रज्वलित करतात; त्याचे सुवर्णरूप, तुपाचा अर्पण, हे सर्व त्याचे आहे. तो अनेकांचा आधार आणि सखा आहे; त्याला आम्ही यज्ञ, श्रद्धा, होम याने पूजतो. मी शिखर शुद्ध करतो, अर्पणाने गाठण्याची इच्छा करतो, अन्न ठेवतो, स्तोत्रांनी सन्मान करतो. तो वृषभ त्यांच्या गर्भात बीज उत्पन्न करतो; बालक म्हणून त्याचे पोषण करतो, त्या त्याला जपतात. तो जलपुत्र, निरुपद्रव रूपाने, इथे दुसऱ्या देहासारखा प्रवेश करतो. ज्या सर्वोच्च स्थानी तो उभा आहे, सतत सोमार्पणाने चमकत, त्या जलांनी तुप अर्पण म्हणून त्याच्या सभोवती प्रवाहित होते. हे अग्नी, आम्ही तुला लोकांसाठी शुभ निवासस्थानी आणू; उदार स्तुतिसाठी तुला आणू; सर्व शुभ गोष्टी, ज्या देवांनी रक्षित केल्या आहेत, त्या आम्हाला लाभोत. आम्ही सभेत मोठ्या आत्मविश्वासाने बोलू, कारण आमच्यात तुझ्या कृपेने बळ आहे. हे वसिष्ठ, पुरुषांनी तुझ्यासाठी पाणी ओतले, वाहिन्यांनी आणि दगडांनी गायीचे दूध काढले; हे इंद्र, स्वाहा म्हणत, उत्तम अर्पण केलेला, वषट्स्तुतीने गौरवलेला सोम, प्रथम होतार्याकडून प्या, कारण तूच स्वामी आहेस. यज्ञ, चित्ताकर्षक घोडे, भाले, तेजस्वी, अभिषिक्त आणि प्रिय यांच्या मिश्रणाने, पवित्र कुशावर बसून, हे भारतपुत्र, स्वर्गीय लोकहो, पोटराकडून सोमपान करा. हे कृपावंत, आमच्याकडे या, पवित्र कुशावर बसा आणि विजयी व्हा; मग सोमपानात आनंद घ्या, हे त्वष्टार, दिव्य वंशासह, आनंदी मंडळी. देवतांनो, येथे या, प्रेरित होऊन, आनंद घ्या; होतार्या, नेहमी तीन आसनांवर बसा; ओतलेला सोम स्वीकारा, अग्नीधच्या भागातून मधुर सोम प्या, आपल्या वाट्याने तृप्त व्हा. हेच तुमच्या रूपाचे सामर्थ्य आहे—पुरुषार्थ, बळ, वीर्य तुमच्या हातात ठेवले आहे; तुमच्यासाठी सोम दाबला गेला, तुमच्यासाठी अर्पण; ब्राह्मणाकडून तुम्ही ते घ्या आणि तृप्त होऊन प्या. तुम्ही दोघांनी यज्ञ स्वीकारावा, माझ्या आर्जवाची जाणीव ठेवावी, होतार्यासारखे, प्राचीन घोषणांचा पाठपुरावा करीत; राजांनो, ही श्रद्धा तुमच्यासाठी अर्पण केली आहे; येऊन, सोमपान करा. होतार्या, जसे तुला सोमाची इच्छा आहे, तसे अर्पणात आनंद घे. अध्वर्यू सोमाचा पूर्ण अर्पण ओततात; म्हणून, हे भारत, त्याला हवे तसे दे, होतार्याकडून सोमपान कर, धनदायक, योग्य क्रमाने. ज्याला मी पूर्वी आवाहन केले, त्यालाच आता पुन्हा बोलावतो—तोच बोलावण्यास पात्र आहे, नाव धारण करणारा दाता; अध्वर्यूंनी दाबलेला मधुर सोम, पोटराकडून प्या, धनदायक, योग्य क्रमाने. तुझी अग्निशिखा प्रज्वलित होवो, ज्या द्वारे तू पुढे जातोस, अडथळ्याविना, हे वनराजा, कृपा कर; दीर्घायुष्यासाठी, तुझ्या रक्षणाने, नेष्टरकडून सोमपान कर, धनदायक, योग्य क्रमाने. अशा प्रकारे, या ऋचांमध्ये देवतांचे तेज, त्यांचे सामर्थ्य, त्यांच्या कृपेची महती आणि भक्तांची श्रद्धा, या सर्वांचे सुंदर चित्र उभे राहते.