एकदा ऋषींच्या सभेत, ब्रह्मणस्पतीचे अद्भुत सामर्थ्य आणि सर्वव्यापकता याची चर्चा रंगली होती. ब्रह्मणस्पती हे देवांमध्ये व्यापकपणे पसरलेले आहेत, त्यांची शक्ती चमत्कारिक आहे आणि त्यांनी आपल्या शक्तीने सर्वांना व्यापून टाकले आहे. त्यांच्या कक्षेत हे सर्व जग समाविष्ट झाले आहे. त्या वेळी ऋषी म्हणाले, "हे उदार इंद्र आणि ब्रह्मणस्पती, तुमचे सत्य इथेच प्रकट आहे; तुमच्या ऋताला पाणीही कमी करू शकत नाही. तुम्ही दोघे आमच्या या यज्ञाला, या अन्नाला, जणू दोघे वेगवान घोडे एकत्र जुळवलेत तसे, स्वीकारा." त्या यज्ञात अग्नि उत्सुकतेने जागवत होता आणि विद्वान पुरोहित विचार आणि संपत्ती उत्पन्न करत होता. तो पतितांचा द्वेष करणारा, सेवाभार उचलणारा, सभेत ब्रह्मणस्पतीचा जयघोष करणारा होता. ब्रह्मणस्पतीची इच्छा जशी होती तशी फलद्रूप झाली; त्यांच्या सत्यसंकल्पाने महान कार्य घडले—ज्यांनी गायी मुक्त केल्या, आकाश विभागले, आणि प्रचंड प्रवाहासारखे वेगाने पसरले. "हे ब्रह्मणस्पती," ऋषी प्रार्थना करतात, "आम्हाला संपत्तीचे स्वामी कर, चांगल्या मार्गदर्शनाखाली, रथयुक्त आणि दीर्घायुषी कर. आमच्यात वीरांची वाढ होऊ दे, जर तू आमची प्रार्थना स्वीकारशील." "हे ब्रह्मणस्पती, या स्तोत्राचा तू मार्गदर्शक आहेस; त्याचे पालन कर आणि त्याच्या संततीला प्रेरणा दे. देवांनी जे चांगले रक्षण केले आहे ते आमच्याकडे येऊ दे; आम्ही सभेत महान बोलू, पुरुषार्थी होऊ." यानंतर, अग्निला प्रज्वलित करून, शत्रूंवर विजय मिळवणारा आणि प्रार्थनेत निपुण असा हा यज्ञ तेजाने चमकतो. ब्रह्मणस्पती ज्याला आपला साथीदार म्हणून निवडतात, त्याला तो पुढे घेऊन जातो. वीरांसह तो वीरांवर विजय मिळवतो, शत्रूंना हरवतो, आणि गायींनी संपत्ती वाढवतो. ज्याला ब्रह्मणस्पती निवडतात, त्याची संतती आणि वंश वाढतो. तो नदीच्या प्रवाहासारखा गर्जतो, वृषभासारखा बळकटपणे पुढे जातो, अग्निसारखा अडवता न येणारा असतो. ब्रह्मणस्पती ज्या संघाला जोडतात, त्यांना तो विजय मिळवून देतो. देव त्याला आपल्या अर्पणांनी संतुष्ट करतात; तो आपल्या सामर्थ्याने गायींना गाठतो, थकत नाही, आणि प्रयत्नशील राहतो. त्याच्यासाठी सर्व नद्या एकत्र मिळतात, अखंड आश्रय देतात; देवांच्या कृपेने तो समृद्ध होतो. ब्रह्मणस्पती ज्या संघाला जोडतात, त्यांना तो नेहमीच विजय देतो. पुढे, ब्रह्मणस्पती, सरळ स्तुतीने, वनासाठी उत्सुक, अजिंक्यांना जिंकणारे, देवतारहितांकडेही जातात. ते उदारपणे कठीण मिळकती भक्तांना आणि अभक्तांना विभागतात, अर्पण वाटतात. "हे वीर, यज्ञ कर, आणि तुझा विचार पुढे ने; वृत्राच्या वधासाठी तुझा मन शुभ कर. अर्पण सिद्ध कर, आम्ही ब्रह्मणस्पतीची कृपा मागतो," असे ऋषी म्हणतात. जो श्रद्धेने आणि अर्पणाने ब्रह्मणस्पतीला पुकारतो, तो आपल्या लोकांमध्ये, वंशात, पुत्रांसह, संपत्ती आणि ऐश्वर्य प्राप्त करतो. जो त्यांची सेवा तुपयुक्त अर्पणांनी करतो, त्याला ब्रह्मणस्पती योग्य मार्गाने पुढे नेतात, त्याचे रक्षण करतात, आणि पापातूनही सोडवतात. यानंतर ऋषी आदित्यांना—मित्र, अर्यमन्, भग, वरुण, दक्ष, अंश—या प्राचीन राजांना तुपयुक्त स्तोत्रे अर्पण करतात. "हे आदित्य, शुद्ध, पवित्र, पापरहित, आम्ही आज तुमची स्तुती करतो, ती स्वीकारा," अशी प्रार्थना होते. हे आदित्य विशाल, खोल, अचूक, दानशील, सर्व काही पाहणारे आहेत. ते अंतःकरणातील चांगले वाईट जाणतात; राजांपासून कुठलीही गोष्ट लपलेली नाही. हे आदित्य गतिशील जगाचे रक्षण करतात, सर्व सृष्टीचे रक्षक आहेत; दूरदर्शी, आपल्या अधिकाराचे रक्षण करणारे, ऋताचे पालन करणारे, आणि कर्तव्याचे मोजमाप करणारे आहेत. "हे आदित्य, आम्हाला तुमच्या सहाय्याची ओळख होऊ दे, जेणेकरून संकटातही अर्यमन् जवळ राहील. मित्र-वरुण, तुमच्या मार्गदर्शनाने आम्ही संकटे टाळू, जसे खड्डा टाळतो." "अर्यमन्, मित्र, वरुण, तुमचा मार्ग सरळ आणि सुकर आहे; त्या मार्गाने आम्हाला अभेद्य आश्रय द्या." "आदिती, राजांची माता, आम्हाला द्वेषापासून वाचवा; अर्यमन् सोप्या मार्गाने, मित्र-वरुण यांच्या छायेखाली आम्ही सुरक्षित राहू." "तीन पृथ्वी, तीन आकाश, आणि तीन ऋतांचे पालन हे आदित्य करतात; सत्याने तुमचे माहात्म्य महान आहे." ते तीन तेजस्वी, सुवर्णमय, शुद्ध स्वर्ग राखतात; जागरणशील, अचूक, अयशस्वी न होणारे, स्तोत्रांनी व्यापलेले. "वरुणा, तू सर्वांचा राजा आहेस—देवांचा आणि मर्त्यांचा; आम्हाला शंभर शरदांचे आयुष्य दे, सुव्यवस्थित जीवन लाभू दे." "आदित्यांनो, तुमच्यापासून काहीही लपलेले नाही; गुप्त विचारही नाही. तुमच्या मार्गदर्शनाने आम्ही निर्भय प्रकाश पाहू." "जो सत्यपालक राजांना दान करतो, त्याला समृद्धी वाढवते; तो संपन्न होतो, सभेत प्रसिद्ध होतो." "पवित्र, जलसंपन्न, अदृश्य, तो बळकटपणे वास करतो; त्याला आदित्यांचे मार्गदर्शन मिळते." "आदिती, मित्र, वरुण, जर आम्ही काही अपराध केला असेल तर आम्हाला क्षमा करा; आम्हाला विशाल, निर्भय प्रकाश द्या, आणि दीर्घकालीन दुःख येऊ देऊ नका." "स्वर्ग दोन्ही एकत्र पाऊस पाडतात, भाग्यशाली व्यक्तीला कीर्ती मिळते; तो दोन्ही निवासस्थानं जिंकतो, वाढ त्याच्या बाजूने होते." "हे आदित्य, तुमचे अद्भुत सामर्थ्य, शत्रूंसाठी लावलेले सापळे, ते तुटू दे; जसे घोडा रथासह सुटतो, तसे आम्ही सुरक्षित राहू, आणि विस्तीर्ण आश्रय मिळवू." "हे दयाळू वरुणा, मी संकट किंवा अपयश अनुभवू नये; दुर्वर्तनामुळे संपत्ती जाऊ नये. आम्ही सभेत महान बोलू, बलवान आणि कीर्तिवान होऊ." यानंतर ऋषी म्हणतात, "हा तेजस्वी आदित्य, सूर्याचा स्वामी, आपल्या माहात्म्याने सर्वांना विश्रांती देतो. तो सौम्य, दिव्य, पूज्य आहे, आणि मी वरुणाच्या कीर्तीची कामना करतो." "वरुणा, तुझ्या राज्याखाली आम्ही सुखी राहू, तुझ्या स्तुतीत आनंद घेऊ. जसे उषेप्रमाणे अग्नि वाढतो, तसे आम्ही दररोज तुझ्या जवळ येऊ, कधीही वृद्ध न होऊ." "वरुण, वीरांचा नेता, कीर्तिवंत, तुझ्या रक्षणाखाली आम्ही राहू. आदितीपुत्रांनो, दोषरहित देवहो, आमच्यावर कृपा करा." "आदित्याने त्यांना निर्माण केले; नद्या वरुणाच्या आज्ञेने वाहतात. त्या नद्या थकत नाहीत, थांबत नाहीत, पक्ष्यांसारख्या वेगाने फिरतात." "वरुणा, माझ्या रथाची दोरी सोड, जेणेकरून मी अमरत्वाच्या प्रदेशात पोहोचू. माझ्या आयुष्याचा धागा तुटू नको, ना माझी बुद्धी, ना माझ्या सत्कर्मांचे मोजमाप." "वरुणा, पाण्याचा प्रवाह माझ्यासाठी सौम्य होऊ दे; भय दूर कर, धर्मात मला स्थिर कर. वासराला जसे दोरीतून सोडतात, तसे मला पापातून मुक्त कर; कारण तुझ्याशिवाय कोणीही बांधू किंवा सोडू शकत नाही." "वरुणा, जे शत्रुत्व ठेवतात, ते आम्हाला हानी पोहोचवू नये; आम्ही प्रकाशाच्या मार्गावरून विचलित होऊ नये, संघर्ष टळू दे, आणि दीर्घायुष्य लाभू दे." "वरुणा, आम्ही तुला पूर्वी, आत्ताही, आणि भविष्यातही वंदन करतो. तुझ्यात, पर्वतासारखे, अचल आणि कठीण व्रत आहेत." अशा प्रकारे, ऋषींच्या या प्रार्थना आणि स्तुत्यांनी ब्रह्मणस्पती, आदित्य, मित्र, अर्यमन्, वरुण, आणि इतर देवतांची कृपा मिळवली, आणि सर्व जग सुख, समृद्धी, आणि धर्माच्या प्रकाशात नांदू लागले.