इंद्राची कथा – ऋग्वेदातील स्तुती एका काळी, लोकांनी विचारले, “तो कुठे आहे?” काहींना त्याची भीती वाटली, तर काहीं म्हणाले, “तो अस्तित्वातच नाही.” पण हा महान आणि उदार इंद्र, धनाढ्यांची संपत्ती कमी करतो, जणू ती फाडून टाकतो. त्याच्यावर विश्वास ठेवावा, कारण तोच खरा इंद्र आहे. तो दुर्बल, गरीब, आणि ज्येष्ठ पुजाऱ्यांचा समर्थक आहे; ज्याची पूजा मानली जात नाही, त्याचा रक्षक आहे. जो सोम द्रव्य दगडांनी दाबतो, त्या सुंदर जबड्याच्या इंद्रावर श्रद्धा ठेवावी. इंद्राचे घोडे, गायी, गावे, आणि रथ सर्व दिशांमध्ये आहेत; त्याने सूर्य आणि उषा निर्माण केली, आणि तोच पाण्यांचा प्रमुख आहे. रडणारे, एकत्र आलेले, दूर आणि जवळ असणारे, सर्व शत्रू, आणि एकाच रथात बसूनही विचारात भिन्न असणारे, सर्वजण त्याला हाक देतात – तोच इंद्र आहे. इंद्राशिवाय मनुष्य विजय मिळवत नाही; युद्धात योद्धे त्याला मदतीसाठी बोलावतात; तो सर्व गोष्टींचा माप झाला आहे, आणि स्थिरांमध्ये सर्वात स्थिर आहे. तो गर्विष्ठ, अहंकारी, आणि स्वतःला अजेय समजणाऱ्यांना पराभूत करतो; आव्हान देणाऱ्यांना झुकत नाही; दस्यूंचा संहार करणारा तोच इंद्र आहे. इंद्राने शंबराला पर्वतांमध्ये, त्याच्या चाळीसाव्या शरद ऋतूमध्ये शोधून काढले; वाढणाऱ्या सर्पाचा वध केला, आणि झोपलेल्या दनूला पराभूत केले. सात किरणांचा वृषभ इंद्र, सात नद्या मुक्त करून वाहू दिल्या; त्याने वज्राच्या शक्तीने आकाशात चढणाऱ्या रौहिनाचा वध केला. स्वर्ग आणि पृथ्वी देखील त्याला नमतात; पर्वत त्याच्या शक्तीला घाबरतात; सोमपान करणारा, वज्रधारी आणि स्तुत्य इंद्र आहे. जो सोम दाबणाऱ्याचे, अन्न शिजवणाऱ्याचे, स्तुती करणाऱ्याचे, आणि पूजा करताना मौन राहणाऱ्याचे रक्षण करतो; ज्याची प्रार्थना त्याची शक्ती आहे, ज्याचा सोम आणि दान त्याचे – तोच इंद्र आहे. सोम दाबला किंवा शिजवला असतानाही, तो दुर्बलांनाही पारितोषिक देतो; तू खरोखरच खरा आहेस, इंद्रा! आम्ही तुझ्यासाठी सदैव प्रिय राहू, विजय मिळवू, आणि सभेत तुझ्या सामर्थ्याची गर्जना करू. ऋतू, माता, इंद्राला जन्म दिला; तिच्या पाण्यात तो वेगाने शिरला, तिच्यात वाढला; जन्मावेळी पोषक दूध निर्माण झाले – रसाचा पहिला, श्रेष्ठ भाग. ते एकत्र, दूध घेऊन, सर्वांसाठी पोषण देतात; एकाच मार्गाने मानवांसाठी वाहतात. ज्याने त्यांना प्रथम निर्माण केले, तो स्तुत्य आहे. एक देतो, त्याच्या स्वभावानुसार मोजतो; दुसरा एकटा निघून जातो. सर्वजण एकाच्या कृती सहन करतात; तो प्रथम निर्माण करणारा स्तुत्य आहे. ते संततीमध्ये पोषण वाटतात, जणू संपत्ती शिखरावरून पसरते; तीक्ष्ण दातांनी पित्याचे अन्न खातात. प्रथम निर्माण करणारा स्तुत्य आहे. ज्याने पृथ्वी आणि आकाश दृश्यमान केले, मार्ग स्वच्छ केले, आणि सर्पाचा वध केला, त्याची आपण स्तुती आणि यज्ञाने पूजा करतो; देवांनी त्याला निर्माण केले – तोच योग्य आहे. तो अन्न आणि वाढ देतो; कोरड्या आणि ओल्या ठिकाणांमधून गोड रस काढतो; तेजस्वींसाठी धन ठेवतो, आणि सर्वांचा एकमेव अधिपती आहे – तो स्तुत्य आहे. तो नियमाने फुलणारे आणि वाहणारे टिकवतो; देणग्यांना पोषतो; तो अद्वितीय, तेजस्वी, आणि विशाल आहे – आकाशात आणि सर्वत्र, तोच स्तुत्य आहे. तो गर्विष्ठ आणि शत्रूंचा नाश करतो; शक्तिशाली आणि उदार लोकांना मार्गदर्शन करतो; त्याच्या तोंडात पोषक शक्ती आहे – आजही तो स्तुत्य आहे. शंभर किंवा दहा एकत्र, एकाच्या सेवेत, तू त्यांना प्रेरणा देतोस, शत्रूंना बांधतोस; तू संरक्षणासाठी प्रसिद्ध झाला आहेस. सर्व शक्ती त्याच्या पुरुषार्थाचे अनुसरण करतात; त्याला संपत्ती देतात, यशस्वींसाठी धन ठेवतात; त्याने सहा समर्थले, पाच स्थापित केले, आणि इतरांना मागे टाकले – तो स्तुत्य आहे. तुझे वीरत्व सर्वत्र बोलले जाते, हे वीर! एकाच निर्धाराने तू धन मिळवतोस; सदैव स्थिर, बलवान, तू जे काही केलेस, हे इंद्रा, ते सर्व स्तुत्य आहे. तू वेगवान आणि शक्तिशालींना पार करून देतोस; तू तुरवीता आणि वय्यासाठी ऐकण्याची शक्ती देतोस; तू दुर्बलांना उचलतोस, दूरच्यांना परतवतोस, आणि आंधळ्यांना ऐकू देतोस – तू स्तुत्य आहेस. हे उदार इंद्रा, आमच्यासाठी दान देण्याची संपत्ती स्थापित कर; तुझ्यातील संपत्ती आमच्यासाठी योग्य आहे. इंद्रा, आकाशातील जेवढी उज्वल कीर्ती आहे, ती आम्ही सभेत गर्जून बोलू. हे पुजाऱ्यांनो, इंद्रासाठी सोम आणा; तो वीर आपल्या घरात उत्सवाची इच्छा करतो; त्याला शक्तिशाली पेय अर्पण करा, कारण तोच ते मागतो. तोच इंद्र, ज्याने पाणी रोखले आणि वृत्राचा वध केला, जणू झाड तोडतो; त्यासाठी अर्पण करा, कारण तो सोमपानाचा अधिकारी आहे. ज्याने द्रिभिकाचा वध केला, गायी मुक्त केल्या, आणि वलाचा दरवाजा फोडला, त्या इंद्रासाठी, मध्य आकाशात, वाऱ्यासारखा, सोम अर्पण करा. ज्याने उरणाचा वध केला, नव्वद हातांना पराभूत केले, आणि अर्बुदाला खाली दडपले, त्या इंद्रासाठी सोम अर्पण करा. ज्याने स्वश्नाचा वध केला, शुष्ण, अशुष, व्यंसाचा नाश केला, पिप्रू, नमुचि, आणि रुधिक्राचा वध केला, त्या इंद्राला सोम अर्पण करा. ज्याने शंबराच्या शंभर नगरे फोडल्या, जणू दगड फोडतो; वर्चिनच्या शंभर आणि हजार नगरे नष्ट केल्या, त्या इंद्रासाठी सोम अर्पण करा. ज्याने पृथ्वीच्या कुशीत शंभर आणि हजार जिंकले, कुत्स, आयु, आणि अतिथिग्वाचे योद्धे पराभूत केले, त्या इंद्रासाठी सोम अर्पण करा. जेव्हा मनुष्य इच्छा आणि यज्ञाने इंद्राला पुजतात, तेव्हा त्यासाठी सोम अर्पण करा, शुद्ध केलेला, प्रसिद्ध इंद्रासाठी. त्यासाठी विधी करा; वनात शुद्ध केलेली लाकडं उचला; उत्साही इंद्राला सोम अर्पण करा, यज्ञाने. गायीचे दूध आणि सोम देऊन, उदार इंद्राला तृप्त करा; मी त्याची शांत उपस्थिती जाणतो – तो देणारा, यज्ञासाठी सदैव उत्सुक. तो स्वर्गातील संपत्तीचा स्वामी, पृथ्वी आणि भूमिजनांचा राजा; त्याला, बलवान इंद्राला, सोम अर्पण करा – हे तुमचे साधन होवो. हे प्रभो, आमच्यासाठी दान देण्याची संपत्ती दे; तुझ्या उदारतेची संपत्ती स्थापित कर; इंद्रा, दिवसांमध्ये पसरलेली उज्वल कीर्ती आम्ही सभेत गर्जून बोलू, मनुष्यांमध्ये बलवान राहू. आता मी या बलवान इंद्राचे महान आणि सत्य कार्य सांगतो – त्याच्या सत्य कृती: त्रिकद्रुक यज्ञात त्याने सोम पिला, आणि त्या उत्साहात इंद्राने सर्पाचा वध केला. त्याने आपल्या शक्तीने आकाशाला आधार दिला, दोन जग भरले, मध्य आकाश विस्तारले; पृथ्वीला स्थिर केले आणि पसरवले; सोमाच्या उत्साहाने इंद्राने हे सर्व साध्य केले. घरासारखे, त्याने पूर्व दिशेला जागा मोजल्या; वज्राने नद्यांचे मार्ग फोडले; त्यांना दीर्घ मार्गावर मुक्तपणे वाहू दिले – सोमाच्या उत्साहाने इंद्राने हे केले. तो सर्वत्र फिरून, अडथळे पार केले; प्रज्वलित अग्नीत सर्व शस्त्रे सज्ज केली; गायी, घोडे, आणि रथ पाठवले – सोमाच्या उत्साहाने इंद्राने हे केले. अशा प्रकारे, ऋग्वेदातील स्तुतींमध्ये इंद्राचा महिमा आणि त्याची महान कृत्ये सांगितली आहेत. त्याची शक्ती, उदारता, आणि विजयाची कथा, आजही सर्वत्र पूजली जाते.