अग्नी, सर्वज्ञ, तू मानवासाठी प्राचीन मार्ग शोधतोस. तू दोन्ही बाजू जाणतोस आणि जो श्रेष्ठ व्हायचा प्रयत्न करतो, त्याने तुला मानावे असे तुझ्या कर्तृत्वामुळे आहे. प्रेरित ऋषींच्या समुदायात तू अग्रेसर आहेस. आम्ही, मनाच्या पुत्राच्या साक्षीने, या प्रचंड ज्वाळेच्या सान्निध्यात, हे शब्द उच्चारले. हजारो ऋषींसह आम्ही बळ प्राप्त करावे, आणि हा दीर्घायुषी, पोषण करणारा समाज ओळखावा, अशी आमची प्रार्थना आहे. आता आम्ही ब्रहस्पती या मृदु वाणी असलेल्या वृषभाचे स्तवन करतो. त्याच्या गाण्यात तेज आहे, त्याचे स्तोत्र देव आणि नव्या मनाने सज्ज झालेल्या मनुष्यांनी ऐकावे असे आहे. देवांना समर्पित असलेल्या यजमानांच्या ओघासारखे, पुरोहित आपली वाणी त्याच्याशी जोडतात. ब्रहस्पती, वेगवान आणि सामर्थ्यवान, विविध रूपांनी प्रकट होतो; मातरिश्वान त्याची आठवण ठेवतो. त्याला वंदना, पूजन, आणि स्तुती अर्पण केली जावी, ज्याचे स्तोत्र सवितृच्या बाहूंसारखे उंचावते. त्याच्या संकल्पाने तो अद्वितीय आहे, वन्य पशूसारखा प्रखर, महान, आणि संकटांपासून रक्षण करणारा आहे. त्याचे स्तोत्र आकाश आणि पृथ्वीवर निनादते, जणू काही सारथीचे गाणे अदृश्य भार वाहते. जसे वन्य प्राण्यांचे पाऊलवाटा इकडे तिकडे जातात, तसे ब्रहस्पतीचे सामर्थ्य मेघांवर विजय मिळवते. जे तुला दुर्बल समजतात आणि शुभेच्छेने तुझ्याकडे येतात, हे ब्रहस्पती, ते समृद्धीने जगतात. पात्रांना तू कधीही दान नाकारणारा नाहीस, अगदी नम्रांनाही तू कृपा करतोस. उदार लोकांचा मार्ग मैत्रीपूर्ण वाटेसारखा खुला असावा; जे दुर्बल नाहीत, जे आम्हांवर कृपादृष्टी ठेवतात, ते परिपूर्णतेला पोहोचतात. स्तुतीसुद्धा कधीही व्यर्थ जात नाही, जसे पाणी अडथळ्यांशिवाय सागराकडे वाहते. ब्रहस्पती, जो दोन्ही बाजू जाणतो, तो अंतर्यामी सर्व जाणतो, आणि जलांवरून गरुडासारखा पार जातो. अशा या महान, वृषभ, देव ब्रहस्पतीचे आम्ही स्तवन करतो. तो आम्हाला वीर्य, गोधन, आणि दीर्घायुषी समाज लाभू दे. एका वेगळ्या प्रसंगात, बगळ्याचा आवाज आणि पुन्हा त्याचाच स्वर, तसेच सतीन बगळ्याचा आवाज, हे दोघे 'प्लुषि' म्हणतात, असे अदृश्य लोक स्थिर झाले, पण त्यांनी स्पर्श केला नाही. हे अदृश्य लोक येणाऱ्यांनाही आणि जाणाऱ्यांनाही आघात करतात; वरूनही घाव घालतात, आणि चिरडतात. बाण, खोटे बाण, गवत, काडी, मुंज, हे सर्व अदृश्य शत्रू एकत्र स्थिर झाले, पण त्यांनी स्पर्श केला नाही. गायी गोठ्यात स्थिर झाल्या, वन्य प्राणी भटकले; लोकांमध्ये काही चिन्हे आहेत, पण अदृश्य लोक स्थिर आहेत आणि स्पर्श करत नाहीत. हे संध्याकाळी चोरांसारखे प्रकट झाले; अदृश्य लोक सर्वांना दिसू लागले, जागृत झाले. तुझा पिता आकाश, माता पृथ्वी, भाऊ सोम, बहीण अदिती; हे अदृश्य लोक सर्वांना दिसतात, आता तू चांगल्या मार्गाने पुढे जा. जे खांद्यावर आहेत, जे हातपायांवर आहेत, जे सुईसारखे आहेत, जे प्रकट आहेत — हे अदृश्य लोक, जे काही येथे आहेत, सर्व एकत्रितपणे शमावेत. सूर्य समोर उगवतो, सर्वांना दिसतो, अदृश्यांचा संहार करणारा; तो सर्व अदृश्य लोकांना, जादूटोण्यांना शमावतो. सूर्य उगवला आहे, सर्व व्याधी दूर करतो; पर्वतावरून प्रकटलेला आदित्य, सर्वांना दिसणारा, अदृश्यांचा संहार करणारा. मी माझा संकल्प सूर्याशी जोडतो, उदाराच्या घरात; तो नष्ट होऊ नये, आम्हीही नष्ट होऊ नये; या बंधनात कधीही तुटण येऊ नये; तुझी शक्ती मधुर आहे, तुझे कर्म मधुर आहे. एक छोटी, स्त्री पक्षी तुझ्यासोबत विष खाऊनही जिवंत आहे. तीही मरत नाही, आम्हीही मरत नाही; आपण यामुळे मरू नये. याचे माप घेतले आहे; तुझ्यासाठी मध तयार केले आहे. तीन वेळा सात ठिणग्या, विषाची फळे, दिसली आहेत; तरीही आम्ही मरत नाही; याचे माप घेतले आहे, तुझ्यासाठी मध तयार केले आहे. एकोणनव्वद विषारी, अंकुरणारे, यांची नावे घेतली आहेत; आपण यामुळे मरू नये. तीन वेळा सात मोरिणी, सात भगिनी, या विष वाहून नेतात, जणू जलपात्रांनी पाणी नेते. जसे हे कुशुंभक, मी दगडाने फोडतो; मग विष उलट दिशेने वाहून जाते. कुशुंभक पर्वतावरून खाली येताना म्हणतो, "विंचवाचे विष निष्प्रभ आहे; तुझे विषही तसंच आहे, हे विंचवा." आता पुन्हा, अग्नीचे गौरव गातो. अग्नी, तू आकाशात तेजाने चमकतोस; पाण्यात, दगडांवर तू वेगवान आहेस. तू वनस्पतींमध्ये, झाडांमध्ये आणि मानवांमध्ये जन्मास येतोस, हे लोकांचा अधिपती, तू पवित्र आहेस. अग्नी, यज्ञातील होताराची, पोताराची, पुरोहिताची जबाबदारी तुझी आहे; तू नेष्टर, अग्निध आणि पर्यवेक्षक आहेस. तू प्रशास्ता, ब्रह्मा, आणि घरातला गृहपती आहेस. अग्नी, तूच इंद्र आहेस, सत्यवानांमध्ये वृषभ; तू विशाल पावलांनी जाणारा, पूजनीय विष्णु आहेस. तू ब्रह्मणस्पती, प्रार्थनेचा स्वामी; तू यज्ञाच्या व्यवस्थेत उदारांशी एकरूप होतोस. तूच वरुण आहेस, दृढ व्रती राजा; तू मित्र, अद्भुत आणि स्तुत्य आहेस. तू अर्यमन्, खऱ्या अर्थाने स्वामी; तू अंश, देवता, यज्ञातील भाग घेणारा आहेस. तू त्वष्टा, उत्तम सामर्थ्य देणारा; तुझ्या नात्यात देवता आहेत, तुझे सहचर हितकारक आहेत. तू तेजस्वी सुवर्ण आणि उत्तम घोडे मिळवलेस; अग्नी, तू लोकांचा अधिपती, संपत्तीने समृद्ध आहेस. तू रुद्र आहेस, महान आकाशातील असुर; तू मरुतांचा आणि पोषण देणाऱ्यांचा अधिपती आहेस. तू लालसर वाऱ्यांसोबत आनंद आणतोस; तू पूषा, स्वभावतः रक्षण करणारा आहेस. तू धनदायक आहेस, कार्यास सदैव तयार; तू सविता, धन देणारा देवता आहेस. तू भाग, लोकांचा स्वामी, संपत्तीचा अधिपती; घरात नेमलेल्यांसाठी रक्षक आहेस. अग्नी, तुला लोकांनी घरात अधिपती म्हणून बोलावले; कुटुंबे तुला राजा करतात, तू सुज्ञ आहेस. तू सर्व संपत्तीचा स्वामी, तेजस्वी; हजारो, शंभर, दहा यांचे वितरण करतोस. तू यजमानांसाठी पिता आहेस; मित्रवत बंधू आहेस, तेजस्वी रूपाचा; नेमणूक केलेल्यासाठी तू पुत्र होतोस; तू खरा मित्र, अप्रमादी, रक्षण करणारा आहेस. तू अग्नी, पूज्य ऋभू आहेस; सामर्थ्य आणि संपत्तीचे अधिपत्य तुझे आहे. तू उजवीकडे जळत झळकतोस; यज्ञ विस्तार करणारा आहेस. तू अग्नी, भक्तासाठी अदिती आहेस; तू होतार भारतीसारखा वाढतोस. तू दानशूरता देणारी इळा आहेस; तू वॄत्रहन्ता, संपत्तीचा स्वामी, सरस्वती आहेस. तू पोषणयुक्त, सर्वोच्च तेजाचा आहेस; तुझं तेजस्वी रूप तुझ्या सौंदर्यात प्रकट होतं. तूच बक्षीस, महान तारक; तू सर्वदूर पसरणारी संपत्ती आहेस. आदित्यांनी तुला आपले तोंड केले; पवित्रांनी तुला जीभ केले, हे सुज्ञा. दान देणाऱ्यांनी यज्ञात तुला एकत्र केले; देव तुला अर्पण केलेलं हविष्य खातात. तुझ्यात, अग्नी, सर्व अमर देवता कपटाशिवाय हविष्य खातात. तुझ्या माध्यमातून मानव पोषणाचा आनंद घेतात; तू वनस्पतींमधून जन्मलेला पवित्र गर्भ आहेस. अशा प्रकारे, या ऋचांमध्ये अग्नी, ब्रहस्पती, सूर्य, अदृश्य शक्ती, आणि यज्ञाच्या विविध देवतांचे गुण, कार्य, आणि मानवास लाभणारे आशीर्वाद यांचा गौरवशाली स्तवनपर प्रवास घडतो.