एकदा ऋषी मंडार्य यांचा स्तुतीपर भावपूर्ण संकल्प मनात उमटतो आणि ते तेजस्वी, वेगवान मरुतांचा गूढ आणि भव्य प्रवास सांगू लागतात. मरुत हे एकाच मार्गाने एकत्रितपणे निघतात, त्यांचे तेज आणि वेग इतके जबरदस्त आहे की त्यांची भीषणता पृथ्वी आणि आकाशाला हलवत नाही; उलट देवता वृद्धांनाही आपले मित्र म्हणून स्वीकारतात. जेव्हा एखादा सूर्याशी एकरूप व्हावे असे इच्छितो, तेव्हा तो मरुतांसारखा वेगवान आणि स्तुत्य असतो, त्याच्या शक्तीने तो दोनही लोकांना व्यापून टाकतो. सूर्याप्रमाणे तो आपल्या रथाला कौशल्याने मार्गदर्शित करतो, त्याचा प्रखर रूप आकाशात रथ चालवतो. युवक मरुत त्या तरुण, सुंदर, डोळे मिचकावणाऱ्या कन्येला सभेत घेऊन येतात; आणि जेव्हा यज्ञगीत अर्पण केले जाते, तेव्हा सोम पिळणारे भक्तिभावाने मरुतांचे स्तोत्र गातात. ऋषी त्यांच्या महानतेचे, म्हणजेच मरुतांची खरी महिमा, गौरवाने उद्घोष करतात. जेव्हा हे सामर्थ्यशाली मरुत एकत्र येतात, तेव्हा अगदी स्थिर आणि शुभ गोष्टीही त्यांच्या सामर्थ्याने पुढे नेल्या जातात. मित्र आणि वरुण दोषापासून रक्षण करतात, यम अयोग्यतेचे उच्चाटन करतो; पण मरुत आपली उदारता वाढवतात आणि त्यामुळे स्थिर गोष्टीही हलतात. मरुतांमध्ये आमच्यासाठी कोणीही शेवटचा नाही; अगदी दूरवरूनही त्यांची शक्ती आपल्या मर्यादेला पोहोचते. ते आपल्या तेजस्वी सामर्थ्याने, लाटांसारखे गर्जना करतात, भीषणपणे सर्वत्र शक्तीने वेढतात. आज आम्ही इंद्राचे प्रिय आहोत, उद्या स्पर्धेच्या वेळी आम्ही बोलू; पूर्वी आणि पुढेही, ऋभवांसारखे श्रेष्ठ देव आमच्या मागे असोत. हे मरुतांनो, ह्या स्तुती वंदन कवी मंडार्य यांच्याकडून आहे, जी आदरणीय आहे; हे आमच्या संततीला लाभो, आम्ही ही प्रजा दीर्घायुषी होवो. यज्ञामागून यज्ञ, एकत्रित मनाने, तुम्ही देवांनी ज्ञानाचा विस्तार केला आहे; आम्ही तुम्हाला सुदैवासाठी जवळून आवाहन करतो, बलवान स्तोत्रांनी, महान मदतीसाठी. आपल्या सामर्थ्याने जन्मलेले वासरांसारखे प्रवाह पोषण आणि प्रकाश निर्माण करतात; त्या बलवान नद्या पाण्यावर सतत प्रवाहित होतात, स्तुत्य गायीप्रमाणे, कधीही थांबत नाहीत. पिळलेल्या सोमासारखे तृप्त आणि परिपूर्ण, ते हृदयात पितात, पुण्यात्मे विराजमान होतात; त्यांच्या अंगात वेलीसारखी ताजगी आहे, त्यांच्या हातात अन्न आणि कर्म एकत्र ठेवलेले असते. स्वतःच्या इच्छेने, स्वर्गातून आपोआप जुंपलेले अमर मरुत वेगाने येतात; धुळीतून जन्मलेले हे मरुत आपल्या तेजस्वी दृष्टिने स्थिर गोष्टीही हलवतात. मरुतांपैकी कोण आपल्या अंतर्गत वीजेने चमकतो, स्वतःच्या इच्छेने हलवतो, जी जिभेसारखी वीज चमकते; तो वाळूतून पोषणाच्या शोधात, अनेक मार्गांनी, वासरासारखा इकडे तिकडे जातो. या विशाल क्षेत्राची सीमा कुठे आहे, कुठे ते आश्रय आहे, जिथे मरुत आले आहेत? जेव्हा तुम्ही गोष्टी एकत्र हलवता, वाऱ्याने धान्य निवडणाऱ्यासारखे, तेव्हा तुम्ही बलाढ्य समुद्रावर शक्तीने उडता. तुमचे रक्षण मदतीचे, प्रकाशमय, भीषण, परिपक्व आहे, मरुतांनो, पोषणाची इच्छा करणारे; तुमची उदार देणगी शुभ, दात्यासारखी, व्यापक, सामर्थ्यशाली, अधिराजासारखी, अस्थिर आहे. नद्या वाऱ्यांना प्रतिसाद देत गूंजतात, जेव्हा त्या भरपूर बोलतात; विजा पृथ्वीवर चमकतात, जेव्हा मरुत तूप शिंपडतात. पृथ्वीवर महान युद्धासाठी पृष्णीने मरुतांच्या भीषण सैन्याला जन्म दिला; ते चमकदार मरुत जल निर्माण करतात, पोषणाच्या शोधात, ते सर्वत्र अर्पणांचे निरीक्षण करतात. हे मरुतांनो, हे स्तोत्र पुन्हा कवी मंडार्य यांचे आहे, हे आमच्या संततीला लाभो, आम्ही ही प्रजा दीर्घायुषी होवो. इंद्रा, तू महान आहेस आणि तुझ्यापासून हे बलाढ्य मरुत उत्पन्न झाले; तू बलवानांचा रक्षक आहेस. जो ज्ञानी सर्जनहार मरुतांना जाणतो, तो आम्हाला कृपा करो, कारण आम्ही तुझे प्रिय आहोत. इंद्रा, जुंपले न गेलेल्यांनी सर्व लोकांना हालवले; ज्ञानी, मानवांद्वारे न पराभूत होणारे, मरुतांचे स्पर्धा, सूर्यप्राप्तीसाठी तेजाने लढतात. इंद्रा, तुझे रक्षण येथे आमच्यासाठी आहे; मरुत आपल्या शक्तीने शत्रूला दूर लावतात. अग्नीही, प्रज्वलित होऊन, तुझे समर्थन करतो; जसे पाण्याने बेट वाहतात, तसे ते तुझे मार्ग पुढे नेतात. इंद्रा, तू आम्हाला ती महान संपत्ती दे, उदारपणे, कौशल्याच्या पुरस्कारासारखी. आणि ज्या वाऱ्यांचे तू स्तवन केलेस, हे वायू, ते मधाच्या प्रवाहासारखे छातीला संपत्तीने भरून टाकतात. इंद्रा, तुझ्यात सर्वात रमणीय संपत्ती ठेवलेली आहे, जे धर्माचे नेते आहेत, ते कोणही असोत. ते मरुत आम्हावर दया करो, जे प्राचीन देवांसारखे नेहमी मार्गदर्शक आहेत. इंद्रा, उदार लोकांकडे ये; पृथ्वीवरील आसनात महानतेसाठी प्रयत्न कर. कारण येथे, विस्तृत पाया असणारे हे श्रेष्ठ, वीरकृत्यांच्या संधिकाली स्थिर उभे आहेत. इंद्रा, या भीषण, श्रमणाऱ्या मरुतांचे आवाहन ऐक; उत्तर जवळ येऊ दे. ते आपल्या शक्तीने युद्धाची इच्छा असणाऱ्या मर्त्याला पडू देत नाहीत, तर त्याला आपल्या सामर्थ्याने रक्षण करतात. इंद्रा, तू मरुतांसह, सर्व प्रकारची संपत्ती आम्हाला दे, आम्ही जो तुझे स्तवन करतो, युद्धात बलवान, वृषभाच्या शक्तीने. या स्तोत्रांनी, हे देवाधिदेव, तुझे स्तवन होते; आम्ही ही प्रजा दीर्घायुषी, विजयी होवो. खरंच, आज किंवा उद्या काहीच नाही; कोण जाणतो काय अद्भुत आहे? दुसऱ्याचे मन समजणे कठीण आहे; जे शिकले तेही हरवते. इंद्रा, तू आम्हाला का त्रास देतोस? मरुत तुझे भाऊ आहेत. त्यांच्या सोबत सन्मार्गाने वाग, युद्धात आम्हाला ठार करू नकोस. बंधू अगस्त्य, तू मित्र असूनही आमच्याशी वाईट का विचार करतोस? आम्हाला तुझे मन माहित आहे—तू आम्हाला द्यायचे इच्छित नाहीस. यज्ञवेदी उत्तमपणे तयार करू द्या, आणि अग्नी पुढे प्रज्वलित करू द्या. तिथे आम्ही अमरत्वाची जाणीव आणू आणि तुला यज्ञ अर्पण करू. तूच संपत्तीचा स्वामी, खजिन्यांचा अधिपती; तूच सर्वश्रेष्ठ मित्र, मैत्रीचा स्वामी. इंद्रा, मरुतांसह संवाद साध; मग यथाक्रम अर्पण स्वीकार. आदराने मी हे स्तोत्र घेऊन तुमच्याकडे येतो, वेगवान मरुतांची कृपा मागतो. हे मरुतांनो, ज्ञेय देणाऱ्या दानांनी दोष दूर करा आणि घोडे मोकळे करा. हे मरुतांनो, हे स्तोत्र तुम्हांस आदराने अर्पण केले आहे, हृदयात घडवलेले, मनात ठसवलेले. येथे या, मनाने स्वीकारा, कारण तुम्ही खरंच आदराने बळकट होता. स्तुत्य मरुत आम्हावर कृपा करो, आणि स्तुत्य मघवंतही, जो सर्वात दयाळू आहे. आमची रम्य वने ताठ उभी राहो, आणि मरुत आम्हाला दररोज विजय देत राहो. या सामर्थ्यापासून मी संरक्षण मागतो, इंद्रापासून घाबरून पळतो, हे मरुतांनो. तीव्र अर्पण तुमच्यासाठी असो; आम्ही वेगळे वागलो—कृपा करा. ज्याच्यामुळे सकाळी मोजल्या जातात, प्रखर उषा, बलाढ्यांच्या सामर्थ्याने, सदैव टिकणारे—तो वृषभ मरुतांसह आम्हाला कीर्ती, स्थैर्य, विजय देवो. इंद्रा, आम्हाला बलाढ्यांसह रक्षण कर; मरुतांसह, दोष दूर करणारा हो. उत्तम मार्गदर्शनाने, जिंकणारे, आम्ही ही प्रजा दीर्घायुषी, विजयी होवो. तुमचे आगमन तेजस्वी असो, तुमची मदत तेजस्वी असो, हे उदार मरुत, सर्पांसारखे चमकणारे. तुमचे तीक्ष्ण शस्त्र दूर असो, हे उदार मरुत; दूर फेकले जावो ते दगड, हे बलाढ्य. तृणस्कंदाच्या निवासाभोवती, हे उदार, तुम्ही पसरता; आम्हाला जीवनासाठी उभे करा. अशा प्रकारे, ऋषी मंडार्य यांच्या वाणीने मरुतांची, इंद्राची, आणि देवांची स्तुती, त्यांची मैत्री, शक्ती, करुणा आणि उदारता यांचे गोड, तेजस्वी आणि गूढ चित्र उभे राहते. या स्तोत्रांनी, प्रत्येक पिढीला दीर्घायुष्य, विजय, समृद्धी आणि देवकृपा लाभो, अशी प्रार्थना केली जाते.