एकदा ऋषी आपल्या अंतःकरणातील श्रद्धेने अग्नीचे आणि देवांच्या महान कार्यांचे स्मरण करतात. अग्नी हा पुरुषांमध्ये वृषभासारखा, दोन्ही लोकांमध्ये प्रसिद्ध आहे. तो जिवंत आहे, स्तुत्य आहे, आणि पुढे पुढे जात, गर्भामध्ये स्थिर होतो. जेव्हा तो दुर्गम ठिकाणाहून प्रकट होतो, तेव्हा तो मेघासारखा तेजस्वी दिसतो; तो सूर्याप्रमाणे, शतगुण शक्तिने भरलेला, सर्वत्र संचार करतो. हा द्विज अग्नी, तेजस्वी, तीन प्रकाशमान लोकांत, सर्व जागांमध्ये स्थित आहे. तो पाण्यांच्या आसनावर योग्य होतार म्हणून प्रतिष्ठित आहे. तोच होतार, द्विज, ज्याने सर्व इच्छित वस्तू कीर्तीकरिता स्थापन केल्या. जो मनुष्य त्याला सोमरसाने यज्ञ करतो, तो आनंद अनुभवतो. ऋषी अग्नीला म्हणतात, “हे अग्ने, मी तुला वारंवार बोलावले आहे, कारण तू आमचा आहेस; तू बलाढ्यांपासून आश्रय देतोस, आमच्या कीर्तीला ये.” अग्नी इतका बलवान आहे की कोणीही, कितीही श्रीमंत किंवा क्रोधी असो, त्याला जिंकू शकत नाही; तो कधीही आपल्या भक्तांना किंवा देवत्वहीनांना सोडत नाही. हे अग्ने, आम्ही तुझ्या कृपेला पात्र होऊ, अशी प्रार्थना करतो. तू स्वर्गात सर्वांत तेजस्वी आणि शक्तिशाली आहेस. ऋषी तुझ्या मागे चालतात. मित्र आणि वरुण यांना ऋषी गायतात—ज्यांना ज्ञानी लोकांनी गोमांस, संपत्ती, सभांमध्ये आणि पाण्यांत निर्माण केले. दोन लोक, म्हणजे मित्र-वरुण, जेव्हा सोमरसाने पूजिले जातात, तेव्हा ते आपल्या स्वभावाने स्थान घेतात. ते ज्ञान देतात, मार्गासाठी स्तुत्य होतात आणि गृहाचे रक्षण करणारे म्हणून प्रसिद्ध होतात. सर्व लोक, स्वर्ग आणि पृथ्वीचे जन्मदाता, हे महाबलवान मित्र-वरुण यांचे कौशल्य घोषित करतात. जेव्हा ते अमर आणि धर्मात्म्यांना वाहतात, तेव्हा ते होतार म्हणून यज्ञाला यथायोग्य मार्गदर्शन करतात. हे असुरो, तुम्ही जाहीर केलेले हे महान, प्रिय, बलवान आधार धर्मयुक्त आणि विशाल आहे. तुम्ही महान स्वर्गाचे कौशल्य प्रकट केले; जसे एखादी गाय जुव्यावर जुपते, तसे तुम्ही पाण्यांना प्रवाहित केले. तुमच्या महिम्येने तुम्ही आच्छादन दूर करता; धुळी, पाया स्थिर होतात, आणि त्या वरती सूर्याकडे धावतात, जसे उषा आपल्या किरणांनी कुशल स्त्रियांप्रमाणे येते. लांब केस असलेला ऋषी अमरत्वासाठी तुमच्याकडे आला आहे, जिथे मित्र आणि वरुण मार्गासाठी स्तुत्य आहेत. आपल्या शक्तीने आमच्या विचारांना मुक्त करा आणि पोषित करा; कवींना आपल्या प्रज्ञेने प्रेरित करा. जो यज्ञाने, खऱ्या सेवेने तुम्हाला पूजतो, तो ज्ञानी होतार तुमच्या कृपेला पात्र होतो. तुम्ही त्याच्या स्तोत्रांना प्रतिसाद देता आणि त्याला मंगल फल देता. यज्ञ आणि गोधनाने प्रथम सुशोभित, धर्मात्मा मित्र-वरुण, जशी बुद्धी चालते, तसे स्तोत्रे तुम्हाला वाहतात; आणि तुम्ही अखंड मनाने समृद्ध दान देता. तुम्ही दोघे धन वहाता, संपत्ती देता, आणि आपल्या सामर्थ्याने बलाढ्यांचे रक्षण करता. दिवस, नद्या, देवत्व किंवा व्यापारी कधीच तुमच्या महिम्याला बाधा आणू शकले नाहीत. मित्र-वरुण, तुम्ही समृद्ध वस्त्रांनी सजलेले, निष्कलंक विचारांचे आणि सत्य निर्मितीचे आहात. तुम्ही सत्याने सर्व गोष्टी टिकवता आणि असत्य दूर करता. तुमचे हेच ज्ञान लोकांमध्ये प्रसिद्ध आहे; तुमचा खरा सल्ला, ऋषीने स्तुत्य, बलवान आहे. त्रिकोणी वार आणि चौकोनी कठोर आहे, आणि दैवी नियम प्रथमच स्थापन झाले. पाद असलेल्यांमध्ये पहिला निघून जातो—हे मित्र-वरुण, कोण जाणतो हे? गर्भिणी तिच्या भाराला धरते, सत्य राखते, असत्य दूर करते. आम्ही पाहतो की युवतींचा प्रियकर फिरतो, पण जवळ येत नाही; जो वस्त्र परिधान करतो, तो विस्तारतो, पडत नाही—तो मित्र-वरुणांचा प्रिय निवास आहे. घोडा किंवा चाबूक नसतानाही, गर्जणारा दौडतो, त्याचे शिखर उंच आहे; युवकांनी त्या अज्ञानी स्तोत्राला जपले, मित्र-वरुणांच्या निवासाचे स्तवन केले. पोषण करणाऱ्या गायी, ज्यांना ज्ञानी प्रिय आहेत, येथे समृद्धी आणोत. जो मार्ग जाणतो, तो अन्न मिळवतो, आणि जो जागृत करतो, तो अदितीला विशालता देण्यासाठी जागवतो. मित्र-वरुण, आम्ही तुम्हाला प्रिय अर्पणांनी, श्रद्धा आणि प्रार्थनेने वळू इच्छितो; आमचे स्तोत्र युद्धात विजयी होवो, आणि आमचा दैवी पाऊस सर्वाधिक लाभदायक होवो. आम्ही मित्र-वरुण यांची एकत्र पूजा करतो, अर्पणांनी आणि श्रद्धेने; शुद्ध तुपाने, यजमान आपल्या विचारांनी त्यांचे दान आमच्याकडे आणतात. माझे स्तवन मित्र-वरुणांपर्यंत पोहोचो; जेव्हा पुरोहित यज्ञात तुम्हाला बोलावतो, तेव्हा ज्ञानी तुमची कृपा प्रकट करो. अदिती, पोषण करणारी गाय, सत्यासाठी आणि लोकांसाठी मित्र-वरुणांना हे अर्पण करते; जसा पुरोहित यज्ञात सन्मान करतो, तसा मानव दान देतो. मद्य, गायी आणि पाण्यांमध्येही, देवता तुम्हाला पोसतात; प्राचीन स्वामी आम्हाला पिवळ्या गायीच्या दूधाचे रक्षण देवो. आता ऋषी विशाल विष्णूच्या महाकर्मांचे गायन करतात—ज्याने पृथ्वीचे मापन केले, आणि तीन विशाल पावलांत वरील निवास स्थापन केला. विष्णूची पराक्रम वाघासारखी, पर्वतांमध्ये संचार करणारी आहे; त्याच्या तीन महान पावलांत सर्व जग वास करते. माझे स्तोत्र त्या विष्णूपर्यंत जाऊ दे, जो विस्तृत पावलांनी, बलशाली, पर्वतांचा स्वामी आहे; ज्याने एकट्याने तीन पावलांनी हे विशाल स्थान मोजले. त्याची तीन पावले मधुरतेने भरलेली, स्वभावतः आनंददायी आहेत; तोच पृथ्वी आणि स्वर्ग, आणि सर्व जग टिकवतो. मी त्या प्रिय मार्गाला जाऊ इच्छितो, जिथे देवभक्त आनंद करतात; त्या विष्णूचा, व्यापक पावलांचा, तोच सर्वोच्च स्थान, मधुरतेचा स्रोत आहे. आम्ही तुझ्या निवासस्थानी पोहोचू इच्छितो, जिथे अनेक शिंगांच्या गायी संचार करतात; तिथेच, विष्णूचे सर्वोच्च स्थान भरपूर तेजाने उजळते. आम्ही त्या रक्षकासाठी स्तवन करतो, जो पिणाऱ्यांचे रक्षण करतो; बलशाली विष्णूचे गायन करा. जे पर्वतांच्या उतारांवर उभे राहिले, अभेद्य, त्यांनी वेगाने महानता प्राप्त केली. इंद्र आणि विष्णू, बलवान आणि वेगवान, ते सोमपान करणाऱ्यांचे रक्षण करतील; ते मर्त्यांचे रक्षण करतात, दुर्बल आणि बलवान दोघांनाही जिंकतात. ते बलाढ्यांचे सामर्थ्य वाढवतात; मातांचा बीज वहाणाऱ्यापर्यंत नेले जाते; पुत्र वडिलाचे खालचे आणि वरील नाव ठेवतो, तिसरे स्वर्गातील तेजस्वी स्थानात. आम्ही त्या रक्षकाच्या, अचूक आणि उदार, सामर्थ्याचे स्तवन करतो; ज्याने तीन पावलांनी पृथ्वीचे क्षेत्र व्यापले, जीवनासाठी. त्याची दोन पावले मर्त्यांना दिसतात, जे पाहून अचंबित होतात; तिसऱ्या पावलापर्यंत कोणीही पोहोचू शकत नाही, अगदी आकाशात उडणारे पक्षीही नाही. चार एकत्र आणि नव्वद नावांनी, तो फिरणाऱ्या चाकासारखा, थांबत नाही; आपल्या महान रूपाचे स्तोत्रांनी मापन करतो, तरुण, उत्साही, तो बोलावणीला प्रतिसाद देतो. हे विष्णू, तू मैत्रीपूर्ण मित्रासारखा, तुपाच्या अर्पणांत आनंद मानतोस, आपल्या तेजाने उजळतोस, आपल्या पावलांनी विस्तारतोस. म्हणून, जो जाणतो, त्यानेही तुला स्तुती, यज्ञ, अर्पण अर्पावेत, कारण तू त्याचा अधिकारी आहेस. अशा प्रकारे ऋषी अग्नी, मित्र-वरुण, अदिती आणि विष्णू यांच्या महान कार्यांचे, त्यांच्या कृपेचे आणि त्यांच्या दिव्य मार्गांचे स्तवन करतात, आणि त्यांच्या आशीर्वादासाठी प्रार्थना करतात.