एका पवित्र आणि तेजस्वी क्षणी, अग्नीचे सामर्थ्यवान पुत्र, आपली बलशाली सत्ता घेऊन, गव्याच्या स्वरूपातून बाहेर पडतात. आकाशाचा पाठलाग करत, ते मधुर सोमरस पिणाऱ्यांसाठी, मातरिश्वानच्या प्रेरणेतून, गुप्त असणाऱ्याला जागृत करतात. जेव्हा तो पित्याच्या सर्वोच्च स्थानातून हलवला जातो, तेव्हा त्याच्या कोंबांवर, रसपान करणारे अंकुर वाढतात. त्याच्या दोन्ही जन्मरेषा हलल्यावर, तो आकाशात तेजस्वी आणि शुद्ध स्वरूप घेतो. मग तो मातांमध्ये प्रवेश करतो, शुद्ध आणि अखंडित राहतो, आणि स्वतःला सर्वत्र पसरवतो. पूर्वीचे, नेहमी तरुण राहणारे, चढून जातात, आणि तो नव्या, खालच्या पातळीवरही वेगाने धावतो. स्वर्गातील वासीयांमध्ये, ते आवाहकाची निवड करतात, भगासारखी कृपा मिळवण्याचा प्रयत्न करतात; देवता, आपल्या इच्छेने आणि सामर्थ्याने, अनेकांनी स्तुती केलेले, तू अग्नी, मर्त्यांच्या प्रार्थना सर्वत्र नेतो. वाऱ्याच्या प्रेरणेने, यज्ञाचा अग्नी पसरतो, तो खणखणाट करणाऱ्या घोड्यासारखा, नित्य तरुण, अपरिवर्तनीय असतो. त्याचा मार्ग, तळाशी काळसर, काळ्या जिभेचा, शुद्ध जन्माचा, तो लोकांना खुले करतो. लगाम बांधलेल्या रथासारखा, तो आपल्या लाल अंगांनी आकाशाकडे जातो. तेथून, उजवीकडील काळे पुत्र, बलवान वीराच्या सामर्थ्याची इच्छा करत, वेगाचा शोध घेतात. अग्नी, तुझ्यासोबत व्रतस्थ वरुण, मित्र, आणि उदार अर्यमन् आनंदित होतात. तुझ्या इच्छेने, तू सर्वत्र व्याप्त होत असताना, रथाचा कडा कधीही अक्षाला ओलांडत नाही. अग्नी, तू सर्वात तरुण, सोम पिणाऱ्यासाठी, स्तुती करणाऱ्यासाठी, दिव्य आणि विपुल संपत्ती देतोस. तुझ्याकडे, नेहमी नवीन, तरुण सामर्थ्यवान, आम्ही भगासारखे मोठे वैभव मागतो. तू आम्हाला तेजस्वी, गृहस्थ, भगासारखे धन, प्रज्ञा, आणि स्थैर्य देतोस, हे आधार देणाऱ्या अग्नी. सूर्यकिरणांसारखे, तू दोन्ही पिढ्यांना मार्गदर्शन करतोस, देवतांची स्तुती व सत्य आमच्यापर्यंत आणतोस. आमचा तेजस्वी, नित्य तरुण होतार, आनंददायी, जागरूक, तेजस्वी रथासह, आमचे ऐकू दे; अग्नी, दोषरहित, आम्हाला उत्तम मार्गदर्शकांसह संपत्ती व कल्याणाकडे ने. अग्नी, गर्जणाऱ्या ज्वाळांसह, सार्वभौमतेसाठी अर्पण घेऊन वर चढ, आणि उदारजनांसह आम्हीही, सूर्य जसा अंधारावर विजय मिळवतो तसे, धुक्यापलीकडे जाऊ दे. प्रज्वलित अग्नी, आज देवतांना यज्ञस्थळी आण; सोम पिणाऱ्याच्या भक्तासाठी प्राचीन सूत्र वाढव. अग्नी, तुपाने आणि मधुर अर्पणांनी युक्त, बुद्धिमान यजमानाच्या पूजेसाठी ये. अग्नी, शुद्ध, तेजस्वी, अद्भुत, मधुर अर्पणाची आस धरतो; नराशंस, स्वर्गातून तिप्पट येतो, देवांमध्ये श्रेष्ठ. आवाहन झाल्यावर, अग्नी, इंद्राला—तेजस्वी आणि प्रिय—इथे आण; हे माझे विचार, हे उत्तम जिभेच्या, तुझ्यासाठी थेट बोलले आहेत. जे यज्ञासाठी कुश पसरतात, आसन सिद्ध करतात, मी इंद्रासाठी देवप्रिय, विशाल आणि रक्षण करणारे आश्रय निवडतो. अमर, महान देवता देवांकडे जाऊ देत; शुद्ध, अत्यंत इच्छित दिव्य द्वार सर्व दिशांनी उघडी होऊ देत. रात्र आणि उषा, शोभिवंत, सज्ज, एकत्र येऊ देत; सत्याच्या दोन तरुण मातांनी, कृपापूर्वक यज्ञाच्या आसनावर स्थान घ्यावे. गोड जिभेचे, दक्ष, दिव्य होतार, ज्ञानी, आज आमच्यासाठी हा यज्ञ त्वरेने, स्वर्गापर्यंत पोहोचवोत. शुद्ध होतार देवतांमध्ये विराजमान आहे; मरुतांमध्ये भारती, इला, सरस्वती, आणि मही, हे सर्व योग्य आसनावर बसू देत. त्या अद्भुत, सर्वत्र रक्षण करणाऱ्या, अनेक रूपांच्या त्वष्ट्याने, आमच्या पोषणासाठी, समृद्धीसाठी, आधार आणि पाया म्हणून, सर्वत्र विस्तार करावा. देवांनी आपल्या सामर्थ्याने दिव्यजनांना पाठवले; अग्नी, देवांमध्ये ज्ञानी, आनंदाने अर्पण स्वीकारतो. पूष्ण, मरुत, सर्व देवता, वायू, स्वाहा सह, गायत्रासाठी, इंद्राला हविर्दान अर्पण करा. स्वाहासहित केलेल्या अर्पणांना कृपेसाठी ये, इंद्रा, बोलावणी ऐक, कारण यज्ञात तुझा आवाहन आहे. मी अग्नी—बलवान, ताजे स्तोत्र, शब्द व विचार—यासाठी गातो; प्रिय होतार, वसूंना घेऊन, पृथ्वीवर पुरोहित म्हणून स्थिर झाला आहे. तो सर्वोच्च स्वर्गात जन्मून, मातरिश्वानसाठी अग्नी म्हणून प्रकट झाला; त्याच्या इच्छेने, प्रज्वलनाच्या कृतीने, त्याच्या ज्वाळांनी स्वर्ग आणि पृथ्वी उजळली. त्याच्या भयंकर, अव्याहत, सुंदर किरणांनी, तेजस्वी ज्वाळांनी, अग्नी सतत ताजातवाना राहून, कधीही न संपणारा, प्रकाशमान असतो. सर्व जाणणाऱ्या भृगूंनी यमाला पृथ्वीचा केंद्र, जगाचा आधार निवडला; आपल्या घरात त्या अग्नीचे स्तोत्रांनी स्तवन करा, जो एकटा श्रीमंत वरुणासारखा राजा म्हणून तेजतो. त्याचा आवाज अतुलनीय आहे, मरुतांच्या गर्जनेसारखा, सैन्याच्या हालचालीसारखा, स्वर्गीय वज्रासारखा; अग्नी आपल्या जबड्यांनी, तीक्ष्ण दातांनी शत्रूंना जिंकतो, जणू योद्ध्याने शत्रूंना खाली पाडले. अग्नी, स्तुती आवडणारा वीर, आम्हाला संपत्ती देईल का? तो आमच्या इच्छा धनाने पूर्ण करील का? त्याच्या प्रेरणेतून आमचे विचार यशस्वी होवोत; शुद्ध मुखाने, या प्रेरित मनाने मी त्याची स्तुती करतो. तुपाचा मुख असलेला अग्नी, सत्यावर दृढ, मित्रासारखा प्रज्वलित होतो; प्रज्वलित झाल्यावर, तो सभेत तेजाने झळकतो, उज्ज्वल ज्वाळा पाठवतो, आमचे विचार उंचावतो. अग्नी, तुझ्या अव्याहत, न थकणाऱ्या, आशीर्वादित रक्षकांनी, जे गेले नाहीत आणि जे गेले आहेत, त्यांच्याद्वारे आमचे रक्षण कर. अपराजेय, अखंडित, निवडलेल्या, न झोपणाऱ्यांनी, आमच्या कुटुंबाचे सर्व बाजूंनी संरक्षण कर. होतार, आपल्या कर्माच्या नियमाचे पालन करत, तेजस्वी विचार उंचावतो; तो दक्षिणेकडून लपेटलेल्या चमच्यांकडे जातो, ज्या प्रथम त्याच्या निवासस्थानी स्पर्श करतात. अमरतेचे दुग्धदाते, गर्भात, देवाच्या आसनात पोहोचतात; जेव्हा ते पाण्याच्या मांडीवर स्थिर होतात, तेव्हा ते अर्पणाचा आस्वाद घेतात, प्रवाहांसह गती करतात. एकत्र यायची इच्छा ठेवून, ते आपले रूप दाखवतात, एकाच ध्येयाने, ते आपसात वाटून घेतात; मग, भगासारखे, अर्पणास योग्य, वाहक लगाम गोळा करतो, सारथी त्यांना एकत्र धरतो. दोन जुळ्या, एकाच गर्भातून जन्मलेले, एकत्र वास करणारे, दिवस-रात्रीसारखे, एक जुना, एक तरुण, सतत गतीमान, मानवांच्या पिढ्यांतून अजरामर राहतात. दहा प्रेरित विचार त्याला चालना देतात; आम्ही मर्त्य, देवाला मदतीसाठी बोलावतो; धनुष्याच्या उतारावर, नव्याने तयार होऊन, तो कौशल्याने पुढे जाणाऱ्यांसोबत प्रगत होतो. अग्नी, तूच खरोखर देवांवर राज्य करतोस; तू, आपल्या स्वभावाने, पृथ्वीवरचा रक्षक आहेस, गवळ्याप्रमाणे; या विशाल, तेजस्वी सुवर्ण चमचे, पवित्र कुश पसरतात. अग्नी, हे वचन स्वीकार आणि आनंद घे; कृपाळू, स्वयंसिद्ध, सत्यातून जन्मलेला, ज्ञानी; तू सर्वत्र फिरणारा, दृश्यमान, अद्भुत रूपाचा, पाहण्यास आनंददायक, पित्याच्या निवासासारखा. त्याला विचारा—तो आला आहे, जाणतो, तो ज्ञानी आहे, पुढे जातो आणि मागे येतो; त्याच्यात आज्ञा आहेत, त्याच्यात अर्पण आहे; तोच सामर्थ्य, शक्ती, आणि उत्साहाचा अधिपती आहे. अशा रीतीने, ऋषी अग्नीचे, देवांचे, यज्ञाचे, आणि सृष्टीच्या गूढ प्रवाहांचे गूढ, तेजस्वी आणि भक्तिपूर्ण वर्णन करतात.