कथा अशी आहे— काळसर रंगाच्या आपल्या सहकाऱ्यांमध्ये तेजाने शोभून दिसणारा, तो वंदन करत झुकतो. बलवान वृषभासारखा, तो आपल्या पत्नींकडे गर्जना करीत पुढे येतो. त्याची ताकद वाढत जाते, शरीर तेजाने चमकते; शिंगांसारखा तिखट, आवेशाने तो झेप घेतो, पकडता न येणारा असतो. तो सुव्यवस्थित आणि विस्तारलेला आहे; सर्वत्र पडून असणाऱ्यांना जाणणारा, एकत्र गोळा करतो. ते देवत्वाकडे गेले तरी पुन्हा वाढतात, आणि दोन पालकांसाठी नवे रूप मिळवतात. चपळ, वाहणाऱ्या केसांचे, एकत्र आरोळी देणारे, उभे राहतात; राग न धरता, प्रवासासाठी पुन्हा परततात. आपले वार्धक्य झुगारून, आवाज करीत, न थकता नवे जीवन निर्माण करतात. तो, अलंकारित, आईभोवती फिरतो; दिवसेंदिवस, प्रचंड शक्तीने, तो वार्धक्य ओलांडतो. तरुणपण धारण करून, तो हंसासारखा फिरतो; नेहमीच इच्छुक असतो, गरुड मार्गावर येतो. हे अग्निदेव, उदार लोकांमध्ये आमच्यासाठी तेजस्वी हो; बलवान वृषभासारखा, गृहस्वामी, श्वास घे. जो राहतो, जो संततीला जन्म देतो, तो कधीच दुर्बल होऊ नये; युद्धातील कवचासारखा त्याचे रक्षण व्हावे. अग्निदेव, ही शुभ आहुती तुला अप्रिय आहुतीपेक्षा अधिक प्रिय असो; तुझ्या तेजस्वी, निर्मळ तेजाने, जे तुझ्या शरीरातून प्रकट होते, त्याने तू आमच्यासाठी संपत्ती मिळव. रथासाठी, नौकेसाठी, आमच्या घरासाठी, अग्निदेव, आम्हाला मार्गदर्शक, सदैव रक्षण करणारा लाभो. आमच्या वीरांसाठी, उदार लोकांसाठी, आणि मार्ग ओलांडणाऱ्यांसाठी रक्षण मिळो. अग्निदेव, आमच्या स्तुतिने प्रेरित होऊन, स्वर्ग आणि पृथ्वी तसेच स्तुतीस पात्र नद्या यांच्यासह ये; गायी आणि बार्ली मिळवण्यासाठी, दीर्घकाळ गाजणाऱ्या आवाजाने, लाल तेजस्वीजन उत्तम निवडोत. ते तेज, अद्भुत, रूपासाठी ठेवले गेले आहे; त्या देवाच्या तेजाचे, सामर्थ्याचे, त्याच्याकडून जन्मले आहे. जेव्हा विचार जवळ येतो आणि साध्य करतो, सत्याच्या गायी प्रवाही धारा निर्माण करतात. तो तेजस्वी, पितृसंपन्न, नेहमी पडून असतो; दुसरा सात पालन करणाऱ्या मातांमध्ये आहे; या वृषभाच्या दुधासाठी, स्त्रिया तिसरा, दहा गुंतागुंतीने जाणणारा, निर्माण करतात. जेव्हा गाभ्यातून सामर्थ्यवान पुत्र, शक्तीने स्वामी, महिषाच्या रूपातून पुढे येतात; जेव्हा मधपान करणाऱ्यासाठी, आकाशाचा पाठलाग करीत, मातरिश्वान लपलेल्याला जागृत करतो. जेव्हा तो पित्याच्या सर्वोच्च स्थानावरून नेला जातो, तेव्हा कोंब, रसपान करणारे, फांदीवर वाढतात; जेव्हा त्याची दोन्ही जन्मरेखा हलतात, तेव्हा तो तेजस्वी होतो, आकाशात निर्मळ बनतो. मग तो मातांमध्ये प्रवेश करतो, शुद्ध, अखंडित, आणि व्यापक होतो; पूर्वज जसे चढले, तसे तो नेहमी तरुण राहून, नव्या, खालच्या लोकांमध्ये धावतो. मग, स्वर्गातील रहिवाशांमध्ये, ते आवाहक निवडतात, भागासारखे कृपेसाठी धाव घेतात; देव, आपल्या इच्छेने व सामर्थ्याने, अनेकांनी स्तुतिलेले, तू, अग्निदेव, मर्त्याची प्रार्थना सर्वत्र पोहोचवतोस. जेव्हा वाऱ्याने प्रेरित होऊन, यज्ञाग्नी पसरतो, हिनहिनणाऱ्या घोड्यासारखा, न वृद्ध, न मोडणारा; त्याचा मार्ग, तळाशी काळा, काळ्या जिभेचा, शुद्ध जन्माचा, त्यांनी लोकांची दारे उघडली. जसे जुळवलेल्या रथासारखा, तो लाल अंगांनी आकाशात जातो; तिथून, उजवीकडील काळे पुत्र, बलवानाचा वेग शोधतात, वीराच्या सामर्थ्याची इच्छा करतात. अग्निदेव, तुझ्यासह, व्रतस्थ वरुण, मित्र, उदार अर्यमा, हे आनंदित झाले; जेव्हा तुझ्या इच्छेने, तू सर्वत्र फिरतोस, तेव्हा रिम कधीच अक्षाला मागे टाकत नाही. तू, अग्निदेव, सर्वात लहान, स्तुती व यज्ञ करणाऱ्यासाठी, दिव्य, विपुल धन देतोस; तुला, नेहमी नवे, तरुण सामर्थ्याचे, आम्ही भागासारखे महान धन मागतो. तू आम्हाला तेजस्वी, गृहस्थ, भागासारखे धन, बुद्धी व दृढता देतोस, हे धारण करणाऱ्या; किरणांसारखा, तू दोन्ही पिढ्यांना मार्गदर्शन करतोस, शुभचिंतक, देवांची व सत्याची स्तुती आणतोस. आमचा तेजस्वी, सदैव तरुण होतार, आनंददायक, जागरूक, तेजस्वी रथासह, आमचे ऐकू दे; अग्निदेव, त्रुटीमुक्त, सर्वोत्तम मार्गदर्शकांसह, आम्हाला धन व सौभाग्याकडे ने. अग्निदेव, गर्जत ज्वाळांनी, सार्वभौमतेसाठी आहुती वाहत, वर चढो; आणि ते उदारजन, तसेच आम्ही, धुक्यापलीकडे जाऊन, सूर्याप्रमाणे अंधारावर विजय मिळवू. प्रज्वलित अग्निदेव, आज देवांना या यज्ञस्थळी आण; सोम पिळणाऱ्यासाठी प्राचीन सूत्र वाढव. अग्निदेव, तुपाने ओतलेली, मधुर आहुती घेऊन ये, तुझ्या कृपेसाठी इच्छुक, भक्तिपूर्वक यज्ञ करणाऱ्यासाठी. शुद्ध, तेजस्वी, अद्भुत, अग्निदेव मधुर यज्ञाचा आस्वाद घेऊ इच्छितो; नराशंस, स्वर्गातून तीनदा, देवांमध्ये श्रेष्ठ. आवाहन करून, अग्निदेव, इंद्राला, तेजस्वी व प्रिय, येथे आण; ही माझी भावना तुला थेट सांगितली आहे, हे सुवक्ता. जे यज्ञासाठी कुशा पसरतात, आसन तयार करतात, मी इंद्रासाठी सर्वाधिक देवप्रिय आश्रय निवडतो, विशाल व रक्षण करणारे. अमर, महान, देवांकडे जाऊ देत; शुद्ध, अतिप्रिय दैवी दारे सर्व बाजूंनी उघडू देत. रात्र व उषा, अलंकारित व तेजस्वी, एकत्र येऊ देत; सत्याच्या दोन तरुण मातां, कृपापूर्वक यज्ञकुशांवर बसा. गोड जिभेचे, दक्ष, दैवी होतार, ज्ञानी, आज आमच्यासाठी हा यज्ञ जलद, स्वर्गापर्यंत पोहोचवोत. शुद्ध, देवांमध्ये ठेवलेला होतार आहे; मरुतांमध्ये, भारती, इळा, सरस्वती, आणि मही, हे पात्र, यज्ञकुशांवर बसोत. तो अद्भुत, सर्वांचे रक्षण करणारा, बहुरूपी त्वष्टृ, आमच्या पोषणासाठी, संपत्तीने व्यापक विस्तारो, आधार व पाया ठरो. देवांनी, आपल्या शक्तीने, दैवीजन पाठवले, हे वनराज; अग्निदेव, देवांमध्ये ज्ञानी देव, आनंदाने आहुती स्वीकारतो. पुषण, मरुत, सर्व देव, वायूसह, स्वाहा म्हणत, गायत्रासाठी, इंद्राला आहुती द्या. स्वाहा म्हणत केलेल्या आहुत्यांसाठी कृपेसाठी ये; ये, इंद्रा, बोलावणे ऐक, कारण यज्ञात तुझे आवाहन झाले आहे. मी अग्निदेव, सामर्थ्याच्या पुत्रासाठी, ताजे, बलवान स्तवन सादर करतो; प्रिय होतार, वसूंनी युक्त, पृथ्वीवर पुरोहित म्हणून स्थिर झाला आहे. तो, सर्वोच्च स्वर्गात जन्मलेला, मातरिश्वानसाठी अग्निरूपाने प्रकट झाला; त्याच्या इच्छेने, प्रज्वलनाने, त्याच्या ज्वाळेने स्वर्ग व पृथ्वी उजळले. त्याच्या तिखट, अमोघ किरणांनी, सुंदर, तेजस्वी, त्याच्या ज्वाळा, वेगवान नद्यांसारख्या, अग्निदेव, सदैव तरुण, कधीच न संपणारा, प्रकाशमान असतो. भृगु ऋषींनी, सर्व जाणणाऱ्यांनी, यमाला पृथ्वीचा केंद्रबिंदू, जगाचा आधार म्हणून निवडले; त्या अग्निदेवाचे आपल्या घरात स्तवन करा, जो एकटा, श्रीमंत वरुणासारखा, राजा म्हणून तेजस्वी आहे. त्याचा आवाज कोणालाही मागे टाकता येत नाही, मरुतांसारखा गर्जना, सैन्याप्रमाणे, आकाशीय वज्रासारखा; अग्निदेव आपल्या जबड्यांनी व तीक्ष्ण दातांनी भक्षण करतो, शत्रूंना जिंकणाऱ्या वीरासारखा त्यांना खाली पाडतो. अग्निदेव, स्तुतीमध्ये रमणारा, वीर, आम्हाला धन देईल का? तो आमच्या इच्छा पूर्ण करील का? त्याची प्रेरणा आमच्या विचारांना यशाकडे नेवो; शुद्ध मुखाने, या प्रेरित मनाने मी त्याची स्तुती करतो. अशा प्रकारे, अग्निदेवाचे तेज, त्याच्या विविध रूपांचे, त्याच्या कृपेचे, आणि त्याच्या दिव्य कार्याचे वर्णन या ऋचांमध्ये होते. त्या तेजस्वी, रक्षण करणाऱ्या, सर्व देवांना जोडणाऱ्या अग्निदेवाची भक्तिपूर्वक स्तुती केली जाते.