एकदा अश्विनीकुमारांना दूर कुठेतरी एक दु:खी, रडणारा पुरुष सापडला. तो स्वतःच्या वडिलांच्या आज्ञेने बांधला गेला होता. त्या वेळी, अश्विनीकुमारांचे तेजस्वी सहाय्य त्याच्या समोर प्रकट झाले आणि त्याच्या दु:खाचा निवारण केला. अश्विनीकुमारांना उसिजच्या प्रार्थनेने बोलावणारा, मधुर मध प्यायणारा त्यांचा मधमाशी, सोमरसाचा आस्वाद करणारा, पुन्हा पुन्हा त्यांना स्मरतो. त्यांनी दधीच्याचे मन बाहेर काढले आणि मग त्याचे शिर, घोड्याच्या आवाजात, अश्विनीकुमारांशी संवाद साधू लागले. पेडू, श्वेत अश्वावर आरूढ, स्पर्धेत नेहमी विजयी होतो, त्याला अश्विनीकुमार आपली विशेष कृपा देतात. युद्धात, जिथे सर्व काही कठीण असते, तेथे त्यांच्या शस्त्रांनी ते सर्व सोपे करतात, आणि लोकांना इंद्रासारखी साथ देतात. अश्विनीकुमारांची कृपा कोण मिळवू शकतो? कोण त्यांच्या यज्ञाने त्यांना तृप्त करू शकतो? ज्यांना ज्ञान नाही, ते त्यांची पूजा कशी करावी हे कसे ठरवतील? ज्ञानी माणूस विचारतो, समजून घेण्याचा प्रयत्न करतो; अज्ञानी वेगळ्याच प्रकारे विचारतो. मर्त्य लोकांमध्येही शंका असते. आम्ही, जे जाणतो, दोघांना पुकारतो; तुम्हीही जाणता, म्हणून आज आमचे स्तोत्र ऐका. उत्साही युवकही तुमच्याकडे येतो. हे अद्भुत अश्विनीकुमारांनो, मी देवांना विचारावे तसे तुम्हाला विचारतो—यज्ञातील या अद्भुततेबद्दल. तुम्ही बलशाली, सहाय्यकारी आहात, आम्हाला रक्षण करा. भृगुंच्या शब्दात जो तेज आहे, त्यानेच गायक तुम्हाला आपल्या वाणीने पूजतो; अज्ञानी दूतही तो संदेश पोहोचवतो. मी तकवानाचे स्तोत्र ऐकले आहे आणि त्यात मला आनंद मिळतो; अश्विनीकुमारांनो, तुमचे नेत्र सौंदर्याचे स्वामी आहेत. तुम्ही मोठ्या संपत्तीचे रक्षक आहात, नेहमी उपस्थित असता; आम्हाला चांगले रक्षण द्या, लांडग्यापासून आणि वाईटापासून वाचवा. आमच्या शत्रूंना काहीही देऊ नका, आमच्या गायी कुठेही जाऊ देऊ नका, त्या आमच्या घरी, भरभरून दूध देणाऱ्या राहू द्या. मित्राच्या मैत्रीसाठी आणि तुमच्या कृपेसाठी, हे तरुण अश्विनीकुमारांनो, आम्हाला शक्तीने परिपूर्ण संपत्ती द्या; पुष्कळ पोषण देणारे वैभवही आम्हाला मिळू द्या. अश्विनीकुमारांचे घोड्यांशिवाय जुंपलेले रथ, तेजाने परिपूर्ण, त्याने मी अनेकदा आनंद घेतला आहे. हीच सभा आहे; हे अश्विनीकुमारांनो, आमची देह वाढवा; लोकांमध्ये, सोमरस आणणारा रथ सहज चालवता येतो. मग, निद्राधीन थकव्याच्या वेळी आणि वैभवाचा आनंद घेताना, तुम्ही दोघेही, तेजस्वी, आम्हाला रक्षण करा. कधी, हे वेगवान अश्विनीकुमारांनो, भक्त पुरुषांच्या प्रार्थना ऐकाल? अंगिरसांची गीते ऐकाल? यज्ञाच्या वेळी, सत्कारी पुरुषाच्या घरी तुम्ही कधी पाऊल टाकाल? त्याने आकाश उभे केले, आधार निर्माण केला; बलाढ्य अश्विनीकुमारांनी गायेमधून माणसांना संपत्ती दिली. महिष, आपल्या कुळाचा पाठलाग करत, कळप पाहतो; त्याने घोड्याची आणि गायीची जननी मोजली. त्याने प्राचीन धर्म सोडला नाही, तो लाल रंगाचा, पहिला शासक; वेगवान अश्विनीकुमार, अंगिरसांचा आणि दिवसांचा पाठलाग करत आहेत. त्यांनी वज्र तयार केला, सैन्य उभे केले; चौपाया आणि द्विपाया प्राण्यांसाठी आकाश उभे केले. त्यांच्या आनंदाने, हे धर्मशील, स्वर्गीय संपत्ती द्या, गायींची समृद्धी द्या. जेव्हा आरंभी त्रिकुट पर्वत वळले, तेव्हा मानवांचा द्वेष दूर ठेवा. तुमच्याकडे ते दूध आहे जे दोन पालकांनी काढले, हे दानशूर, वेगवान, आणि उदार अश्विनीकुमारांनो. जे शुद्ध आहे, ते तुम्हाला दिले आहे, सदैव दूध देणाऱ्या गायीचे दूध. मग जन्माला आलेला वेगवान तेजस्वी झाला; तो उषेप्रमाणे चमकतो. हे इंद्रा, योग्य यागकर्त्यांसह, घागरांनी, प्रवाहांनी, सोमरस निवासासाठी ओता. जेव्हा अरण्यात, तेजस्वी सूर्य, यज्ञात, गायींच्या वेढ्यातून गेला; जेव्हा तुम्ही तुमच्या कृत्यांनी उजळता, दिवसांचा पाठलाग करता, हे मानवांनो, गायींसाठी, बळासाठी. आठ, मोठ्या आकाशातून आलेल्या, तेजस्वी, इथे स्पर्धेसाठी आले; त्यांनी गायीच्या वाढीसाठी, वासरासाठी, दुध काढले. तुम्ही लोहाचा मार्ग वळवला, गायींचा मार्ग, कुशलांनी आकाशातून आणलेला दगड; तिथे, कुत्सासाठी, तुम्ही शुष्णाला अमर्याद शस्त्रांनी जिंकले, हाणामारी केली. प्राचीन काळी, सूर्य अंधार पार करून, दगड फोडणाऱ्या इंद्राने मेघ फोडला; शुष्णाची लपलेली शक्तीही, हे देव, तुम्ही नष्ट केली, आकाशाच्या वरती घट्ट बांधली. तुमच्यामागे, हे बलाढ्य, महान शक्ती हलल्या; आकाश आणि पृथ्वी तुमच्या कृत्याने आनंदित झाल्या. तुम्ही, मोठ्या वज्राने, नाल्यांमध्ये पडलेल्या वृत्राचा वध केला, किल्ला फोडला. हे इंद्रा, तुम्ही मानवांचे पुढारी, सहाय्यक, वाऱ्याच्या रथाचा सर्वश्रेष्ठ सारथी आहात. हुशार कवि उशना यांनी तुमच्यासाठी वज्र तयार केला, वृत्रवधासाठी. तुम्ही, सूर्य, ताम्ररथावर, मानवांना पुढे नेताय, इंद्रा, चाक फिरवता. नव्वद होड्या पोहचवल्या, जे यज्ञात भाग घेत नाहीत, त्यांना परत वळवले. हे इंद्रा, वज्रधारी, या कठीणतेपासून, संकट आणि धोक्यातून आम्हाला वाचवा. बळाकडे, रथकीर्ती आणि घोड्यांच्या जागृतीकडे आम्हाला घेऊन चला; आम्हाला कीर्ती आणि सुंदर स्तुती द्या. तुमची कृपा कधीही आमच्यापासून जाऊ नये, हे दानशूर; शोधणाऱ्यांना बक्षीस मिळू द्या. हे मघवन्, आम्हाला गायींची संपत्ती द्या; आम्ही तुमच्यासोबत मोठ्या मेजवानीत सहभागी होऊ. रुद्राला, कृपाळूला, अर्पण द्या; वेगवान मनाच्या लोकांनो, यज्ञासाठी सोमरस आणा. वीर्यवान मरुत, आकाशपुत्र, धनुर्धारी, त्यांच्या सामर्थ्यासाठी स्तुती करा. उषा आणि रात्र, जणू पत्नीप्रमाणे, प्रथम आवाहन वाढवोत; तेजस्वी, सुंदर वस्त्रांनी सजलेले, सूर्याच्या सुवर्ण सौंदर्याने उजळतात. परिघात असणारा, धनदायक, आमच्यात आनंद मानो; पाण्यात बलाढ्य वायू, आमच्यात आनंद मानो. हे इंद्रा आणि पर्वता, दोघेही आम्हाला वाचवा; सर्व देव आमचा मार्ग सुकर करो. जे तेजस्वी, शुभ्रवस्त्रधारी आहेत, ते आवाहन आणि रक्षणासाठी येवोत. पाण्याच्या संततीला, वेगाने वाहणाऱ्या नद्यांच्या मातांना आवाहन करा. पाण्याच्या गडगडणाऱ्या संततीला आवाहन करा, त्यांची कीर्ती गा, जशी अर्जुनाची कीर्ती गातात. पुषण, धनदायक, आणि अग्नी, धन देणारा, यांना आवाहन करा. मित्र आणि वरुण, माझे आवाहन ऐका, तुमच्या सर्वव्यापी निवासात ऐका. दानशूर, लक्ष देणारा, ऐको; सुपीक नदी, सिंधू, तिच्या जलासह ऐको. मित्र-वरुण, तुमच्या गायींच्या शेकडो संख्येची स्तुती करतो; प्रिय रथ घेऊन, कीर्तीशाली, ते जलद येतात, पोषण घेऊन येतात. महादानीच्या दानाची मी स्तुती करतो; आम्ही, नहुषांसह, बलाढ्य होऊ. जो गायी, घोडे, रथ कळपातून आणतो, तो माझ्यासाठी दानशूर आहे. जो पुरुष मित्र-वरुणांचा विरोधक, तुमची स्तुती करत नाही, त्याला तुमचे अनुग्रह मिळत नाही; तो स्वतःच आपल्या अंत:करणात आजार आणतो, जेव्हा तो कर्माने अधार्मिक वागतो. नहुष, स्तुतीने बळकट झालेला, मानवांचा नेता आहे, आपल्या कीर्तीने प्रसिद्ध आहे. त्याचे दान सर्वत्र प्रवाहित होते, अडथळे पार करते; प्रत्येक स्पर्धेत तो नेहमीच उत्सुक असतो. अशा प्रकारे, ऋषींनी अश्विनीकुमार, इंद्र, रुद्र, मरुत, मित्र, वरुण, पुषण, अग्नी, सिंधू व सर्व देवांची स्तुती केली आणि त्यांच्याकडून कृपा, रक्षण, संपत्ती, कीर्ती आणि कल्याण मागितले.