अमर्याद शक्तीचे प्रतीक असलेले इंद्र, तुझ्या सामर्थ्याची महती अशी आहे की ती कधीही पराजित होत नाही. तुझ्या कुशलतेतून आणि सर्व जीवसृष्टीच्या निर्मितीतून ज्ञानी सर्जकाचा गौरव प्रकटतो. आपल्या मध्ये ऋभू नावाचा तेजस्वी, दानशूर ऋषी आहे, ज्याच्यात प्रचंड सामर्थ्य आहे. हा ऋभू, स्वच्छ आणि उन्नत आनंद घेऊन, सन्मार्गावर चालतो; परंतु त्याचा आनंद फक्त कृतीत नाही, तर त्याच्या स्वभावात आहे. त्याच ऋभूच्या वंशात जन्मलेल्या, आपल्या लोकांमध्ये कार्यशील असलेल्या आणि गरुडासारख्या उत्सुक असलेल्या वीरांनी, आपल्या तीक्ष्ण बाणांनी तेज प्रकट केला. तेजस्वी पंख असलेला, दूरपर्यंत उडणारा, गरुडाचा पुत्र, जो शंभर चाकांच्या मार्गावर घेऊन येतो, त्याने या महान शक्तीचा मार्ग दाखवला. तुझ्या सुंदर गरुडाने, पावलांनी चालत, तांबड्या रंगाने, आनंददायी सोमरसाचे माप घेऊन, हा जीवनशक्ती वाढवणारा आणि नातेसंबंध जागवणारा अमृत घेऊन आला. हे इंद्र, सोमरसासह, देवांमध्येही तू ही महान शक्ती टिकवलीस. तुझ्या इच्छेने जीवनशक्ती वाढते, आणि तुझ्या कुशलतेने हा सोम आमच्यासाठी पिळला जातो. मग एक स्त्री, आपल्या सौभाग्यासाठी आणि पतीच्या प्रेमासाठी, एक शक्तिशाली औषधी वनस्पती उपसते. ही वनस्पती, जी प्रतिस्पर्धिनी पत्नीवर विजय मिळवते आणि पती मिळवून देते. "हे वरच्या बाजूने फुलणाऱ्या, देवांनी निवडलेल्या, बलशाली वनस्पती, माझ्या प्रतिस्पर्धिनीला दूर कर आणि माझा पती फक्त माझाच राहू दे," अशी ती प्रार्थना करते. ती म्हणते, "मी श्रेष्ठ आहे, मला सर्वांमध्ये श्रेष्ठ ठरू दे. माझ्या खाली असलेली प्रतिस्पर्धिनी तिला कमी ठरू दे." ती प्रतिस्पर्धिनीचे नावही उच्चारत नाही, तिच्या लोकांत तिला आनंद मिळू नये, आणि ती दूर, लांब जाऊन राहो, अशी ती इच्छा व्यक्त करते. "मी सहनशील आहे, तूही सहनशील आहेस; दोघे मिळून, बळकट होऊन, आपण माझ्या प्रतिस्पर्धिनीवर विजय मिळवू या," असे ती वनस्पतीला सांगते. "मी तुला प्रतिस्पर्धिनीपेक्षा वर ठेवले आहे, तुला अधिक सामर्थ्य दिले आहे. तुझे मन माझ्याकडे वळू नये, जसे गाय वासरानंतर धावते किंवा पाणी वाहते, तसे होऊ नये," असेही ती म्हणते. मग एक जंगली, मुक्तपणे वावरणारी गाय दिसते, जणू ती हरवली आहे. ती गावाचा विचार करत नाही, न घाबरता तिला कोणी सापडत नाही. कधी कधी कासवाच्या आवाजावर बैल धावत येतो, आणि ती जंगली गाय मोठी होते. कधी ती गायींसारखी चरण करते, कधी ती निवासस्थानासारखी भासते, तर कधी संध्याकाळी गाडीप्रमाणे हालचाल करते. तो गवळण आपल्या आवाजाने गायीला बोलावतो, काठीने तिला हलकेच मारतो, आणि जंगलीत संध्याकाळी निवास करताना "मी आवाज केला" असे तो मनाशी म्हणतो. ही जंगली गाय कुणालाही इजा करत नाही, जोवर कोणी जवळ येत नाही. गोड फळ खाऊन ती हवी तशी विसावते. ती सुवासिक, सुगंधी, भरपूर अन्न असलेली, न कसलेली भूमी असलेली आहे—हीच पशूंची माता, जंगली गाय, अशी मी तिची स्तुती करतो. मी तुझ्यावर, इंद्रा, विश्वास ठेवतो, कारण तू महान आहेस. तू वीर्याने जलांचे बंधन फोडलेस, वृत्राचा वध केलास, आणि तुझ्या सामर्थ्याने आकाश व पृथ्वी हादरले, पर्वतही थरथरले. तुझ्या अद्भुत शक्तीने, तू कपटी वृत्राचा नाश केलास; म्हणूनच लोक तुला संपत्तीच्या स्पर्धेत निवडतात, प्रत्येक यज्ञात व आहुतीत तुझे आवाहन करतात. दानशूर लोकांमध्ये, हे मघवन्, तुझे नेहमी स्मरण केले जाते. जे तुझा यज्ञ विसरत नाहीत, त्यांच्या घरांत, मुलांमध्ये तुझे स्तवन होते, कारण त्यांना पारितोषिक, वेगवान घोडा आणि संपत्ती हवी असते. ज्याला तुझी कृपा लवकर मिळते, तोच खऱ्या अर्थाने उत्तम संपत्तीचा उपभोग घेतो. तुझ्या बळावर, यज्ञ करणारा मनुष्य लवकरच पारितोषिक आणि वैभव मिळवतो. हे मघवन्, तुझ्या महिमेसाठी आम्ही तुझे स्तवन करतो, तू आम्हाला संपत्ती दे. तू आमच्यासाठी मित्र आणि वरुणासारखा आहेस, ज्ञानी वडिलासारखा, आणि दानशूर आहेस. सोमरस पिळून, आम्ही तुझी स्तुती करतो, हे इंद्रा, तू बलशाली आहेस, आम्हाला सामर्थ्याचे पारितोषिक मिळवून दे. तुझ्या सहाय्याने आम्ही आमच्या संततीसह समृद्ध होऊ, अशी आम्हाला शुभेच्छा दे. तू वीर म्हणून जन्मलेला आहेस, सूर्याबरोबर दासांचा नाश केलास. पाण्यांमध्ये लपलेली, गुप्त गोष्ट, जशी सोम झऱ्यात असतो, तशी तू राखतोस. ज्ञानी, श्रेष्ठ, ऋषींच्या स्तोत्रांचा मान करणारा, प्रेरित असलेला, तुझ्या कृपेने आम्ही सोमरसासह प्रयत्नशील असू. तुझ्यासाठी, रथावर आरूढ असलेल्या देवा, आम्ही आहुती अर्पण करतो. हे इंद्रा, या स्तोत्रांचे उच्चारण मी तुझ्यासाठी करतो; तू पुरुषांना बळ दे, आणि तुझ्या भक्तांना मदतीला ये. जे तुला शरण जातात, त्यांचे रक्षण कर. हे इंद्रा, वीर, सामर्थ्यशाली, वेणा यांच्या गाण्यांनी तुझी स्तुती केली जाते. तुपाने युक्त आसनावर ये, जिथे गायक आपल्या आवाजाने, लाटा जशा खोलवर जातात तशी, तुझ्या स्तुतिसाठी गातात. सविता देवाने आपल्या युक्त्यांनी पृथ्वीला तिच्या जागी बसवले, आकाशाला आधार दिला, आणि मध्यलोकाला जणू घोड्यासारखे दुध काढून स्थिर केले. सविताने समुद्राला त्याच्या जागी बांधले. जिथे समुद्र स्थिर आहे आणि उघडला आहे, तिथेच सविता, जलपुत्र, त्याचा मार्ग जाणतो. तिथूनच विशाल विस्तार वरती गेला, तिथूनच आकाश व पृथ्वी स्थिरपणे पसरले. सविताने या अमर जगात कालातीत, काही तरी वेगळे पाहिले. महान पंख असलेला गरुड, सविताचा गरुत्मान, तो आधीच जन्माला आला; तोच त्याच्या नियमाचे पालन करतो. जशा गायी कळपात येतात, घोडे जुव्याला येतात, किंवा मायेने मेंढी आपल्या कोकराला जडते, तसा हा सर्वस्वी सविता, आकाशाचा आधार, आपल्याला एकत्र आणो. सुवर्णस्तंभ असलेल्या सविताचे, पूर्वी अङ्गिरसांनी जसे सामर्थ्यासाठी आवाहन केले, तसेच मीही तुझे स्तवन करून, तुझी मदत मागतो आणि सोमाचा थेंब जसा जपला जातो, तशी तुझी वाट पाहतो. अग्नी, देवांना वहाणारा, जरी प्रज्वलित झाला तरी, तू तेजाने प्रकट होतोस. आदित्य, रुद्र, वसु यांच्यासोबत आमच्याकडे ये, दया कर. हे यज्ञ स्वीकार, हे वचन स्वीकार, आणि जवळ ये. मर्त्य लोक तुला प्रज्वलित करतात आणि तुझी दया मागतात, आम्हीही तुझी दया मागतो. हे जातवेदस्, सर्वस्वी अग्नी, मी तुला मनाने स्तुत करतो. आमच्याकडे देवांना घेऊन ये, जे आहुतीत आनंद मानतात, आणि दया कर. अग्नी देवांचा पुरोहित झाला; मनुष्य आणि ऋषी दोघांनीही अग्नी प्रज्वलित केला. मी त्या अग्नीला बोलावतो, जो मोठ्या संपत्तीचा दाता आहे, दया आणि संपत्ती मिळवण्यासाठी. अग्नीने अत्री, भरद्वाज, गविष्ठिर, कण्व, आणि युद्धात त्रसदस्यु यांचे रक्षण केले. वसिष्ठ, पुरोहित, अग्नीला दया मागतो, पुरोहित म्हणून. श्रद्धेने अग्नी प्रज्वलित होतो; श्रद्धेने आहुती दिली जाते. आम्ही भगाच्या शिरावर श्रद्धेचे वचन उच्चारतो. हे श्रद्धे, जे श्रद्धेने दिले जाते ते प्रिय, जे श्रद्धेने मागितले जाते तेही प्रिय. जे उपभोगतात, जे यज्ञ करतात, त्यांच्यामध्ये माझ्यासाठी हे वचन बोला. अशा प्रकारे, ऋग्वेदातील या स्तोत्रांमध्ये देवांची महती, निसर्गाची गूढता, श्रद्धेची महिमा, स्त्रियांच्या भावना, आणि जगाचा अद्भुत व्यवहार यांचे सुंदर चित्र उभे राहते.