अग्नीचे तेजस्वी मार्ग अनेक आहेत, त्याच्या मागे असंख्य रथ एकाच वाटेने जातात. अग्नी आपल्या हातांना शुद्ध करताना, पृथ्वीवर शोध घेतो—कधी वाकतो, कधी ताणतो. त्याचे हात स्वच्छ झाल्यावर, अग्नी शक्तीने उभा राहतो; त्याचा ज्वाळा वाढतो, आनंदित होणाऱ्याच्या सामर्थ्याने तो वर उगवतो. वाढणाऱ्या अग्नीला आज वसूंनी सोबत बसावे, त्याने कधीही खाली जाऊ नये. पाण्याचा उतरण्याचा हा प्रसंग, समुद्राचा निवासस्थान आहे; अग्नी, तू आज नवीन मार्ग निवड, आज्ञाधारक हो, त्या मार्गाने पुढे जा. तुझ्या प्रवासात आणि परत येताना, गवत फुलांनी भरावे, कमळाची तलाव समुद्राचे घर असावे. अत्री ऋषी, अमर, उद्देशासाठी, प्रवासासाठी घोड्यासारखा, जेव्हा रथाचे अक्ष नवे करतो, तेव्हा तो रथ पुन्हा नवा होतो. तो घोडा, अतिशय वेगवान, वाऱ्यांनाही न गाठता येणारा; घट्ट गाठ जस कधी सुटत नाही, तसा अत्री, सर्वात तरुण, त्या क्षेत्रात प्रवास करतो. हे मानवांनो, त्रिसंरक्षणासाठी प्रयत्न करा, तेजस्वी जनांनो, ज्ञान मिळवण्यासाठी शोध घ्या; मग आपली स्तुती व्यर्थ जाणार नाही. अश्विनांचे देणं स्पष्टपणे दैवी आहे, शुभ विचारांचे आहे; तेव्हा तुम्ही आम्हाला विस्तीर्ण आसनावर, सर्वांचे घर गाठून, वाहून नेता. नासत्यांनी भुज्यूला समुद्रातून, दूरच्या प्रदेशातून, एका निश्चित मार्गाने वाहून नेले; त्यांनी आपल्या पंखांनी झपाट्याने येऊन त्याचा उद्धार केला. शम्यूसारखे, सर्वज्ञानी अश्विन, तुमच्याकडे उत्तम दान येवो; सतत पोषणाचे प्रवाह आम्हाला द्या. अमर इंद्रा, तुझे सामर्थ्य अजिंक्य आहे; कौशल्य, जीवन, बुद्धिमान सर्जनासाठी. ऋभू, शक्तिशाली, उदारांसाठी आहे; तो सरळ, सडपातळ उत्साह घेऊन येतो, ऋभू, उत्साहाच्या कृती नसलेला. फाल्कनसाठी, कर्तृत्ववान, आपल्या वंशात जन्मलेला, तीक्ष्ण बाण चमकू दे. ते, ज्यांना सुंदर पंख असलेला, दूर उडणारा, फाल्कनचा पुत्र घेऊन आला; शंभर चाकांचा मार्ग आहे. तुझ्या फाल्कनने, सुंदर, पायी, तांबड्या, उत्साहाच्या पेयाचे प्रमाण घेऊन आला; यामुळे जीवनशक्ती वाढते, जीवन जागृत होते, नाते जागृत होते. इंद्रा, सोमासह, देवांमध्येही, तू महान शक्ती टिकवलीस; इच्छेने जीवनशक्ती वाढते, कौशल्यवान, इच्छेने हा सोमा आमच्यासाठी दाबला जातो. मी ही औषधी उकरतो, सर्वात शक्तिशाली वनस्पती, जिच्यामुळे प्रतिस्पर्धी पत्नीवर विजय मिळतो, जिच्यामुळे पती मिळतो. वरच्या पानांची, भाग्यवान, देवांनी निवडलेली, शक्तिशाली वनस्पती, माझ्या प्रतिस्पर्धी पत्नीला दूर करा, माझा पती फक्त माझा होवो. मी श्रेष्ठ, सर्वोच्च, श्रेष्ठांनाही मागे टाकू दे; आणि जी प्रतिस्पर्धी पत्नी माझ्याखाली आहे, ती नीचांमध्ये जाऊ दे. मी तिचे नाव घेत नाही, ती या लोकांत आनंद मिळवू नये; प्रतिस्पर्धी पत्नीला दूर, दूरच्या ठिकाणी पाठवूया. मी टिकणारी, तूही टिकणारी; दोघे मिळून, शक्तिशाली होऊन, प्रतिस्पर्धी पत्नीवर विजय मिळवूया. मी तुला प्रतिस्पर्धीच्या वर ठेवले, तुला अधिक शक्तिशाली केले; तुझे मन माझ्या मागे जाऊ नये, जसे गाय वासराच्या मागे किंवा पाणी मार्गावर वाहते. ही वन्य एक, खरोखर वन्य, जणू काही नष्ट होत आहे; ती गावाबद्दल विचारत नाही, तुला शोधत नाही, जणू काही भीती आहे. जेव्हा सिसाडा बळकट बैलाला हाक मारतो, बैल धावत जातो, वन्य मोठी होते. कधी ती गायीसारखी चरते, कधी घरासारखी दिसते; कधी संध्याकाळी वन्य एक रथासारखी चालते. बैल आपल्या आवाजाने गायीला हाक मारतो, काठीने मारतो; संध्याकाळी वनात राहून, 'मी आवाज केला' असे विचारतो. वन्य एक हानी करत नाही, जोपर्यंत दुसरा येत नाही; गोड फळ खाऊन, ती इच्छेनुसार पडते. गंधयुक्त, सुवासिक, अन्नाने समृद्ध, नांगरलेली नाही—मी वन्य एक, पशूंची माता, तिची स्तुती केली. मी तुझ्यावर विश्वास ठेवतो, तुझ्या महानतेसाठी; तू जलांचे द्वार उघडतोस, वीर, जेव्हा तू वृत्राचा वध केला; तुझ्या सामर्थ्याने आकाश आणि पृथ्वी थरथरतात, पर्वतेही हलतात. तू दोषरहित, अद्भुत कौशल्याने, प्रसिद्ध बुद्धीने, वृत्राचा वध केला; लोक तुला गायीच्या स्पर्धेत निवडतात, प्रत्येक यज्ञात आणि अर्पणात तुझी प्रार्थना करतात. मघवान, दानशूर, तुझ्या उपस्थितीची इच्छा, जे अर्पण विसरत नाहीत; त्यांच्या घरात, मुलांमध्ये, तुझी स्तुती करतात, बक्षीस, वेगवान घोडा, संपत्तीची इच्छा करतात. जो तुझ्या कृपेचा वेग अनुभवतो, तोच योग्य संपत्तीचा लाभ घेतो; मघवान, तुझ्यामुळे यजमान जलद बक्षीस आणि संपत्ती मिळवतो. तुझ्या महानतेसाठी स्तुत्य, तू मोठा समूह वाढवतो, मघवान; आम्हाला संपत्ती दे; तू मित्र आणि वरुणासारखा, ज्ञानी पिता, उदार दाता. सोमा दाबून, इंद्रा, आम्ही तुझी स्तुती करतो; तू शक्तिशाली, आम्हाला सामर्थ्याचे बक्षीस दे; तुझ्या मदतीने आम्ही आमच्या संततीसह समृद्ध होवो. तू वीर, इंद्रा, जन्माने शक्तिशाली; तू दासांचा समूह सूर्यासह पराजित केला; तू गुप्त, लपलेली गोष्ट जलांमध्ये ठेवली, जशी सोमा झऱ्यात असतो. श्रेष्ठ, बुद्धिमान, स्तोत्रांचा आदर करणारा, ऋषींची कृपा आणतो; आम्ही सोमासह प्रयत्न करणाऱ्यांमध्ये असू, आणि तुझ्यासाठी, रथावर बसलेल्या, अर्पणासह. हे स्तोत्र, इंद्रा, तुझ्यासाठी मी सांगतो; पुरुषांना सामर्थ्य दे, वीर; त्यांच्यासह, शोध घेणाऱ्यांना मदत कर, स्तुती करणाऱ्यांना आणि उपासकांना रक्षण कर. इंद्रा, वीर, शक्तिशाली, हाक ऐक; तू वेनाच्या गीतांनी स्तुत्य आहेस. तुझ्या तुपाने समृद्ध आसनावर ये, जिथे गायक, लाटांसारखे, गहिरा आवाज देतात. सवितृने आपल्या उपायांनी पृथ्वी तिच्या जागी ठेवली, आकाशाला आधार दिला, मध्यप्रदेशाला घोड्यासारखे दूध दिले, आणि सवितृने समुद्राला स्थिर, त्याच्या जागी बांधले. जिथे समुद्र उभारला आणि उघडला आहे, तिथे सवितृ, जलांचा पुत्र, त्याचा मार्ग जाणतो. तिथून विस्तीर्ण जागा वर उठली, तिथून आकाश आणि पृथ्वी स्थिर पसरले. या प्रकारे, ऋग्वेदातील या दिव्य स्तोत्रांनी देव, ऋषी, वनस्पती, पशू, आणि विश्वाच्या उत्पत्तीचे गौरवपूर्ण वर्णन केले आहे; प्रत्येक कृती, प्रत्येक प्रार्थना, आणि प्रत्येक प्रकृतीमध्ये परमेश्वराची शक्ती आणि कृपा प्रकट होते.