सागरातून उसळणाऱ्या लाटेसारखा वेण आकाशातील तेजस्वीच्या पाठीवर चढत वरवर जातो. तो सत्याच्या शिखरावर पोहोचतो आणि विविध कुळांनी एकाच मूळाचा शोध घेतला आहे. प्राचीन मातांची अनेक रूपे, आपल्या वत्साच्या जवळ उभी राहतात, त्याला पोसतात; त्या देखील सत्याच्या शिखराकडे जातात आणि अमृताच्या मधुर प्रवाहांचा शोध घेतात. वेणाच्या स्वरूपाला जाणणाऱ्या ऋषींनी त्याला त्रास दिला नाही; त्यांनी वृषभाचा गडगडाट ऐकला, हरिणाचा आर्त आवाज ऐकला; सत्याच्या मार्गाने प्रवास करत ते नदीकाठी उभे राहिले—गंधर्वाने अमर नामांचा शोध लावला. अप्सरा आपल्या प्रियकराजवळ येते, ती कन्या त्याला सर्वोच्च स्वर्गात धारण करते; प्रियजनांमध्ये प्रियजन फिरतो, वेण सोन्याच्या पंखावर स्थिर होतो. सोन्याच्या पंखांचा गरुड आकाशात उडताना, वेणाची आकांक्षा बाळगणाऱ्यांनी आपल्या हृदयाने त्याचे दर्शन घेतले—वरुणाचा दूत, पक्षी, यमाच्या निवासस्थानी वेगाने जाणारा. गंधर्व आकाशात ताठ उभा राहतो, या तेजस्वीचे शस्त्र हातात घेतो; सुवासिक वस्त्र परिधान करून, सर्वांना दिसेल असे, तो प्रिय सोन्याच्या नामांची निर्मिती करतो. जेव्हा थेंब महासागराकडे सरकतो, गिधाडाच्या डोळ्यांनी निरीक्षण करतो, तेव्हा तेजस्वी शुद्ध प्रकाशात चमकतो, आणि तिसऱ्या आकाशप्रदेशात प्रिय गोष्टी घडवतो. आग्नेय, आमच्या या यज्ञात ये, पाच प्रकारचा, तीन पातळ्यांनी गुंफलेला, सात तंतूंनी युक्त; तू, हविर्दान घेणारा, आम्हाला पुढे ने—सूर्यासारखा, दीर्घ काळ टिकणारा अंधकार दूर कर. मी, देवासारखा, अधर्म्यांपासून दूर निघतो; गुप्तपणे जाणून, मी अमरत्व प्राप्त करतो; जरी काही वरवर शुभ वाटले तरी मी अशुभाचा त्याग करतो, आणि आपल्याच मैत्रीपासून मी अग्निस्थळी जात नाही. जेव्हा मी दुसऱ्याच्या पाहुण्याला पाहतो, पक्ष्यासारखा वेगाने, मी सत्याच्या अनेक निवासस्थानांचा वेध घेतो; मी पित्याला, महान अधिपतीला, हे सांगतो की मी योग्य भागाकडे येतो, अयोग्याकडे नाही. वर्षानुवर्षे मी अंतःकरणात वावरलो आहे, इंद्राची निवड करून पित्याचा त्याग केला; अग्नि, सोम, वरुण हे हादरले—राजसिंहासनाभोवती ते एकत्र आले आहेत. हे बलाढ्य अधिपती त्यांच्या शक्तीने प्रकट झाले आहेत, आणि वरुणा, तू मला इच्छितोस; हे राजन, सत्य आणि असत्य ओळखून, माझ्या राज्याच्या सार्वभौमत्वात ये. हेच तेज आहे, हेच धन आहे, हेच पृथ्वी आणि आकाश यामधील विशाल प्रकाशमान अवकाश आहे; आपण वृताचा नाश करू, सोम, पुढे ये—ज्याची पूजा करावी अशी देवता, त्याची आपण अर्पणाने पूजा करू. कवीने आपल्या कवितेने आकाशात एक रूप स्थापन केले आहे; वरुण, कोणत्याही विरोधाविना, जलप्रवाह सोडतो; जसे लोक सुरक्षित निवारा करतात, तसे पवित्र नद्या त्याचा रंग घेऊन वाहतात. त्या त्याच्या सर्वोच्च शक्तीला धरून राहतात; आपल्या स्वभावाने त्या येथे वास करतात, आनंदात; जसे प्रजाजन राजा निवडतात, तसे त्या उग्र, वृतापासून वेगळ्या राहतात. त्याला हंस म्हणतात, भयावहांसह एकरूप, दैवी जलप्रवाहात आणि आकाशात वावरतो; ज्ञानी, अंतर्दृष्टीने, इंद्राला ओळखतात, अनु्ष्टुभ छंदाने गात, त्याचा शोध घेतात. मी रुद्र, वसु यांच्यासह फिरते; मी आदित्य, व सर्व देवतांसह फिरते. मी मित्र-वरुण, इंद्र-अग्नि, आणि अश्विन यांना वाहून नेते. मी पोषण करणारा सोम वाहते, त्वष्टृ, पूषण, आणि भग यांना वाहते. जो भक्तिपूर्वक अर्पण करतो, त्या यजमानावर मी धनाचा वर्षाव करते. मी सार्वभौम आहे, धनसंचयक, बुद्धिमान, यज्ञाचे पहिले पात्र. देवांनी मला अनेक ठिकाणी विभागले आहे, मला विपुल केले आहे, आणि मी अनेक रूपांत प्रवेश केला आहे. माझ्यामुळे जो पाहतो, श्वास घेतो, ऐकतो, तो अन्न खातो. ज्यांना समज नाही ते माझ्याजवळ राहतात; ऐका, ऐकणाऱ्यांनो, मी तुम्हाला विश्वासार्ह वचन सांगते. मीच हे घोषित करते, जे देवांना आणि माणसांना प्रिय आहे. ज्याला मी इच्छिते, त्याला सामर्थ्य देते, त्याला पुरोहित, ऋषी, ज्ञानी बनवते. मी रुद्रासाठी धनुष्य ताणते, बाण प्रार्थनाशत्रूवर सोडण्यासाठी. मी लोकांना युद्धासाठी प्रेरित करते; मी पृथ्वी आणि आकाश दोन्हीत प्रवेश केला आहे. या जगाच्या शिखरावर मी पित्याची निर्मिती करते; माझे मूळ जलात, महासागरात आहे. तिथून मी सर्व प्राण्यांवर विस्तारते, आणि माझ्या महिमाने त्या आकाशाला स्पर्श करते. मी वाऱ्यासारखी सर्व प्राण्यांना श्वास देणारी आहे; मी सर्व जगांपेक्षा, आकाशापलीकडे, या पृथ्वीपलीकडे आहे. इतकी विशाल आहे माझी महती. ज्याला अर्यमन्, मित्र, वरुण एकत्रितपणे शत्रूंवरून पुढे नेतात, त्या मर्त्यापर्यंत कोणतेही संकट, कोणतेही दुष्टपण पोहोचू देत नाहीत. हेच आम्ही निवडतो, वरुणा, मित्रा, अर्यमन्—ज्यामुळे, संकटरहितपणे, तुम्ही मर्त्याचे रक्षण करता आणि शत्रूंवरून पुढे नेतात. वरुण, मित्र, अर्यमन्, आम्हाला खरोखरच सुरक्षिततेकडे नेतात; ते आम्हाला मार्गदर्शन करोत, शत्रूंवरून पार नेवोत. वरुण, मित्र, अर्यमन्, तुम्ही समस्त जगाचे रक्षण करता; तुमच्या छायेखाली आम्ही प्रिय होवोत, उत्तम मार्गदर्शन मिळो. आदित्य—वरुण, मित्र, अर्यमन्—सर्व अडथळ्यांवर मात करतात; मी महाबली रुद्र, मरुत, इंद्र, अग्नि यांना मंगलासाठी, शत्रूंवरून पार जाण्यासाठी, आवाहन करतो. वरुण, मित्र, अर्यमन्, हे नेते, आम्हाला मार्गदर्शन करो; हे मानवांचे राजे, आम्हाला सर्व संकटांपासून, शत्रूंवरून पार नेवोत. वरुण, मित्र, अर्यमन्, आदित्य, आम्हाला सुरक्षिततेसाठी व्यापक संरक्षण देवोत, जेणेकरून आम्ही शत्रूंवरून पार जाऊ. जसे पूर्वी तुम्ही गोठ्यात बांधलेल्या गाईला मुक्त केले, तसे आता आम्हाला संकटातून मुक्त करा; आमचे दुर्भाग्य दूर करा, अग्नि, जसा नौकावाला जीवनाच्या नदीतून पार घालतो. रात्र, आपल्या सर्व तारकांनी भूषित होऊन, प्रकट झाली आहे; तिने आपल्या सर्व संपत्तीचा स्वीकार केला आहे. ही अमर देवी, दूरवर पसरलेली, डोंगरावर आणि दरीत उतरते; आपल्या प्रकाशाने ती अंधार दूर करते. ही देवी पुढे येऊन आपल्या बहिणी उषेला पाठवून दिले आहे; आता अंधार नाहीसा झाला आहे, तो हसत नाही. जिचा मार्ग आपण आज अनुसरतो, ती आमच्या रक्षणासाठी आश्रय देवो, जसे पक्षी वृक्षात राहतात. गावे शांत झाली आहेत, पायी चालणारे, पंख असणारे, अगदी भुकेले घुबडही निवांत झाले आहेत. तू लांडगा, वन्य पशु, चोर यांना आमच्या मार्गावरून दूर कर; मग तू आमची बलवान रक्षक हो. अंधार माझ्या जवळ आले आहे, काळसर आणि स्पष्ट उभे आहे; हे रात्री, जसे कर्ज फेडावे तसे, ते दूर कर. जशा गाई आपल्या गोठ्यात येतात, तशी मी तुझ्याकडे आले आहे; आकाशकन्ये, हे रात्र, असा स्तुतिगीत निवड, जे कधीही पराभूत होणार नाही.