अग्नीचा तेजस्वी आणि पवित्र स्वरूप पृथ्वीवर मानवांमध्ये उजळून निघते. आपल्या निवासस्थानी, तो सत्यनिष्ठ आणि शुद्ध आहे, आणि अडथळा घालणाऱ्यांना तो संहारतो. अग्नी, योग्य प्रकारे आवाहन केला गेल्यावर, तूपाच्या अर्पणात आनंद घेतो; त्यासाठी विशेषपणे तयार केलेल्या चमच्यांनी त्याला अर्पण केले जाते. आवाहन केल्यावर, अग्नी प्रशंसेस पात्र ठरतो, आणि चमच्याने त्याच्या पृष्ठभागावर तुपाचा अभिषेक केला जातो. तुपाने अभिषेकित झालेला अग्नी, आवाहन झाल्यावर त्याचा मुख मधासारखा गोड असतो; तो उजळते आणि प्रखरतेने चमकतो. वृद्ध होत असतानाही, देवांना अर्पण नेणारा हा अग्नी पुन्हा-पुन्हा भडकतो, आणि मानव त्याला पुन्हा पुन्हा पुकारतात. अग्नी, अमर आणि घराचा अभेद्य अधिपती, तुपाने मानव त्याची पूजा करतात. त्याच्या अदम्य ज्वाळांनी, अग्नी, तू राक्षसाचा नाश कर; सत्याचा रक्षक म्हणून चमक. अग्नी, तू आपल्या तेजस्वी मुखाने जादूगारांना दूर करतोस; विशाल निवासस्थानी उजळून निघतोस. मानवांनी तुझ्या स्तुतीने, अर्पण नेणाऱ्या अग्नीला विशाल निवासस्थानी प्रज्वलित केले; तो यज्ञासाठी सर्वात योग्य आहे. मग विचारांची एक लाट येते: "मला गायी मिळो, घोडे मिळो," आणि कदाचित मी सोमाचा पान करेन. माझ्या विचारांची गती वाऱ्यासारखी आहे; ते उत्कट, उत्तेजित झाले आहेत—कदाचित हे सोमाचे परिणाम आहे. माझा मन वेगाने उड्डाण करते, जसे घोडे रथ ओढतात; कदाचित हे सोमाचे परिणाम आहे. विचार माझ्यापर्यंत पोहोचतो, जशी गाय आपल्या वासराकडे येते; हेही कदाचित सोमाचे परिणाम आहे. मी कारागिरासारखा आपल्या कामाभोवती भटकतो, हृदयाने ज्ञान शोधतो; कदाचित हे सोमाचे परिणाम आहे. पाच जातीही मला रोखू शकल्या नाहीत; हे सोमाचे परिणाम असावे. दोन्ही जग किंवा दुसरे पंखही मला थांबवू शकत नाही; हे सोमाचे परिणाम असावे. मी आकाश आणि पृथ्वीच्या महानतेला ओलांडतो; हे सोमाचे परिणाम असावे. मी ही पृथ्वी जिथे हवे तिथे ठेवू शकतो; हे सोमाचे परिणाम असावे. मी पृथ्वीला कोरडी करू शकतो किंवा हलवू शकतो; हे सोमाचे परिणाम असावे. माझा एक पंख आकाशात, दुसरा मी खाली केला; हे सोमाचे परिणाम असावे. मी शक्तिशाली, उन्नत, आणि सामर्थ्याने उत्तेजित आहे; हे सोमाचे परिणाम असावे. मी आपल्या घरी जातो, सजलेला, देवांना अर्पण नेणारा; हे सोमाचे परिणाम असावे. मग सर्व प्राण्यांमध्ये सर्वात महान तो आहे—ज्यापासून जन्माला आला तो प्रखर, तेजस्वी, वीर. नव्याने जन्म घेताच, तो शत्रूंना पराभूत करतो, आणि सर्व शक्ती त्याच्यात आनंदित होतात. तो शक्तीने वाढतो, भरपूर सामर्थ्याने, आणि सेवकासाठी शत्रूंमध्ये भय निर्माण करतो. तो संरक्षण आणि पोषण करतो, आणि आनंदाच्या सभांमध्ये सर्वजण त्याला वंदन करतात. सर्वजण त्याच्या बुद्धिमत्तेची निवड करतात; दोन-तीन वेळा या शक्ती उगवतात. सर्वात गोड मधातून आनंद मुक्त करतो; मधासह मधुरांशी स्पर्धा करतो. ऋषी त्याची सर्व संपत्तीमध्ये विजेता म्हणून स्तुती करतात. तू दृढ, धाडसी, आणि शरीरात मजबूत राहो; दुष्ट शक्ती तुला पराभूत करू नयेत. तुझ्यासोबत आम्ही युद्धात विजयी होतो, अनेक युद्धकृत्य पाहतो. मी तुझ्या शस्त्रांना शब्दांनी प्रेरित करतो; तुझ्या शक्तींना प्रार्थनेने बळकट करतो. मी अनेक रूपांचा, शक्तिशाली, अजिंक्य, सहाय्यकांचा सहाय्यक याची स्तुती करतो. त्याच्या शक्तीने तो सात दान दाखवतो; अनेक रूपे प्रकट करतो. तू उच्च आणि नीच स्थान ठेवलेस, ज्याच्या आश्रयात आम्ही घरात राहतो. तू मातांना, चालणाऱ्यांना स्थापन केलेस; अनेक वेगवान गोष्टी पुढे पाठवतोस. बृहद्दिवाचा जन्मलेले हे स्तोत्र, बुद्धिमान आणि तेजस्वी, इंद्रासाठी घोषित केले आहेत—तो सर्वोत्तम, प्रकाश आणणारा; तो महान वंशाचा अधिपती, स्वराज्य, आणि सर्व दूरस्थ स्थान उघडतो, आम्हाला संरक्षण देतो. अथर्वणाचा वंशज बृहद्दिवा, इंद्राची स्तुती करतो, त्याला स्वतःसारखा मानतो; मातरिश्वानच्या कन्या, बहिणी, द्वेषाशिवाय येतात, आणि त्याच्या शक्तीने त्या दोघी त्याला प्रेरित आणि बळकट करतात. सृष्टीच्या प्रारंभात, सुवर्ण गर्भ उत्पन्न झाला; तो सर्व गोष्टींचा एकमेव अधिपती, राज्यकर्ता म्हणून जन्माला आला. त्याने पृथ्वी आणि आकाश स्थापन केले—आपण कोणत्या देवाला अर्पण देऊ? तो आत्मा आणि सामर्थ्य देणारा, ज्याला सर्व देव अनुसरतात, ज्याचे आदेश ते पाळतात; ज्याचा सावली अमरत्व, आणि सावली मृत्यू—कोणत्या देवाला अर्पण देऊ? त्याच्या महानतेने तो सर्व श्वास घेणाऱ्या आणि डोळे लवणाऱ्या गोष्टींचा एकमेव राजा; द्विपद आणि चौपद सर्वावर तो अधिपत्य ठेवतो—कोणत्या देवाला अर्पण देऊ? त्याची महानता हिमालय आणि महासागर, नद्या जाहीर करतात; त्याचे हात दिशांचा विस्तार आहेत—कोणत्या देवाला अर्पण देऊ? त्याने विशाल आकाश आणि स्थिर पृथ्वी स्थापन केली; आकाश, गुहा, आणि मध्यप्रदेश मोजतो—कोणत्या देवाला अर्पण देऊ? दोन विशाल जग, थरथर कापत, त्याला आपल्या मनाने पाहतात, कारण त्याने त्यांना शक्तीने धरून ठेवले; जिथे सूर्य उगवतो आणि चमकतो—कोणत्या देवाला अर्पण देऊ? जेव्हा महान जलांनी सर्वव्यापी बीज धरले, तेव्हा अग्नी उत्पन्न झाला; त्यांच्यातून देवांचा एकमेव देव उत्पन्न झाला—कोणत्या देवाला अर्पण देऊ? त्याने आपल्या महानतेने जलांना पाहिले, सृजनशक्ती धारण केली, यज्ञ निर्माण केला; तो देवांमध्ये सर्वोच्च देव—कोणत्या देवाला अर्पण देऊ? तो पृथ्वीचा निर्माता, ज्याने आकाशात सत्य नियम निर्माण केला, ज्याने तेजस्वी आणि महान जलांची निर्मिती केली—तो आपल्याला हानी करू नये; कोणत्या देवाला अर्पण देऊ? अशा प्रकारे, अग्नीच्या तेजस्वी, सोमाच्या प्रेरणेने, आणि महान सृष्टीकर्त्याच्या स्तुतीने, ऋषी आणि मानव देवांना अर्पण देतात, त्यांच्या कृपेची प्रार्थना करतात, आणि सृष्टीच्या रहस्याचा आदर करतात.