हे ऐका, हे भक्तजनांनो! मी तुम्हाला इंद्राच्या प्राचीन, वीर पराक्रमांची कथा सांगतो—त्याच्या प्रारंभिक कर्तृत्वांची महती. इंद्राचा कोप, थकता न येणारा, त्याने दगड फाडला आणि गायीची ओळख प्रेरित ऋषींना करून दिली. तो सर्व सैन्यांचा अधिपती, सर्वांचा स्वामी, सर्वात बुद्धिमान म्हणून ओळखला जातो; त्याच्या अनुपस्थितीत काहीही साध्य होत नाही. म्हणून, हे मघवन्, आम्ही तुझे स्तवन करतो. हे मघवन्, आम्हा क्षुद्रांवरही कृपा कर; मित्रासारखा आपल्या मित्रांचा विचार कर; युद्धात आम्हाला विजय मिळवून दे—तुझ्या शक्तीने आम्ही पराक्रमी होऊ. ज्या यज्ञात काही अर्पण नाही, त्यांतही आम्हाला धनाचा भाग मिळवून दे. स्वर्ग आणि पृथ्वी, तसेच सर्व देव, जागरूकतेने, अंधारात इंद्राची शक्ती वाढवतात; तो सोमरस पिऊन आपली महानता आणि शक्ती वाढवतो. विष्णूनेही अंधारात ती महानता धारण केली, मधुर सोमाचा थेंब हातात घेतला; देवांसह, उदार इंद्राने, आपल्या साथीदारांसह, वृत्राचा वध केला आणि सर्वात श्रेष्ठ झाला. जेव्हा शस्त्रे घेऊन तुम्ही वृत्र, सर्पाशी युद्धासाठी उभे राहिलात, कीर्तीच्या शोधात, सर्व मरुत्स तुम्हाला साथ देत, तुमची तीव्र आणि महान शक्ती वाढवतात. जन्मातच, त्याने प्रतिस्पर्ध्यांना दूर केले; वीराने वीरत्वासाठीचे युद्ध पाहिले; त्याने दगड फाडून जल मुक्त केले आणि आपल्या शक्तीने विस्तीर्ण आकाश स्थिर केले. मग इंद्राने आपल्या शक्तीने यज्ञात अग्रस्थान घेतले; त्याने स्वर्ग आणि पृथ्वीपेक्षा अधिक सामर्थ्य प्राप्त केले. आनंदात, त्याने लोखंडी वज्र घेतले, ते मित्र, वरुण आणि उपासकांसाठी वरदान झाले. इंद्राच्या दूरदर्शी, महान कृत्यांची स्तुती झाली, त्याच्या मनाला आनंद मिळाला. जेव्हा त्या तीव्र शक्तीने वृत्र, जलधारक, अंधारात लपलेला, त्याचा वध केला. त्या प्रारंभिक वीरकृत्यांची महती सांगितली गेली, जेव्हा दोघे महानतेसाठी संघर्ष करत होते—इंद्र, पूर्वीपासून पुकारला गेलेला, खोल अंधार नष्ट करतो आणि आपल्या शक्तीने शत्रूला खाली पाडतो. मग सर्व देवांनी तुझ्या वीरत्वाची स्तुती केली, सोमयुक्त शब्दांनी; इंद्राच्या वृत्रवधाने त्याची महानता प्रस्थापित झाली; अग्नीच्या जबड्याप्रमाणे, त्याने तहानलेल्या लोकांसाठी अन्न निर्माण केले. कौशल्य, स्तुती, मैत्री—या सर्वांनी आम्ही या मैत्रीची घोषणा करतो. इंद्र, गोंगाट आणि कपटींना वश करणारा, भक्तांचे रक्षण ऐकतो. तू अनेक वर देतोस, आपले घोडे; या घोड्यांनी आमची स्तुती तुझ्यापर्यंत पोहोचो. सोप्या मार्गांनी आम्ही सर्व संकटे पार करू; हे बुद्धिमान, आज आम्हाला विस्तीर्ण, खोल आश्रय दे. तीन प्रकारे यज्ञातील ज्वलंत अर्पण सर्वत्र पसरली; मातरिश्वान त्यांना अनुकूल झाला. स्वर्गातील प्रवाह, दानासाठी उत्सुक, धावले; देवांनी सूर्य, शक्तिशाली अधिपती, ओळखला. विध्वंसक तीन देवता वेदीवर उपस्थित; दीर्घश्रवी अग्नी त्यांना ओळखतो. ज्ञानी ऋषींनी त्यांचा गुप्त आधार जाणला, जे दूर आणि गुप्त विधींमध्ये आहेत. एक सुंदर, चार वेण्या असलेली तरुणी, तूपाचा स्वरूप घेऊन, विधी तयार करते. तिच्यावर दोन तेजस्वी पक्षी बसले, जिथे देवांनी आपला भाग निश्चित केला. एक तेजस्वी पक्षी समुद्रात गेला; तो संपूर्ण जग आणि सर्व प्राणी पाहतो. शुद्ध मनाने मी त्याला जवळ पाहिले; आईने त्याला हाक दिली, आणि त्याने आईला हाक दिली. ज्ञानी, ऋषी आपल्या शब्दांनी त्या तेजस्वी पक्ष्याचे विविध प्रकारे वर्णन करतात, जरी तो एक आहे. ते यज्ञात छंद ठेवतात, आणि सोमाचे बारा पात्र मोजतात. छत्तीस आणि चार असे छंद ठेवून, मग बारावा; ज्ञानी यज्ञ ओळखून, ऋक आणि सामने च्या स्तुतीने रथ चालवतात. त्याच्या चौदा महान शक्ती आहेत, ज्यांना ज्ञानी सातव्या भाषेत पुढे नेतात. कोण इथे पवित्र प्रवाहाचा मार्ग सांगेल, ज्याने सोम पिणे साध्य होते? हजारपटीने, पंधरा स्तुती आहेत; स्वर्ग आणि पृथ्वीइतकी विशालता आहे. हजारपटीने त्याची महानता; ब्रह्मा जितका विस्तारतो, तितकी वाणी. कोण ज्ञानी छंदांचा संयोग जाणतो? कोण वाणी यज्ञस्थळी नेतो? आठवा, सत्याचा जन्मलेला, कोण आहे? कोण इंद्राच्या दोन शिंगांचे निरीक्षण केले? काही पृथ्वीच्या कडेला फिरतात; काही रथाच्या खांबावर उभे आहेत. ते आपापसात कामाचा वाटा विभागतात, जेव्हा यम घरात स्थिर होतो. तेजस्वी, तरुण पक्ष्याचे वक्षस्थळ उज्ज्वल आहे; तो आपल्या मातांकडे पोषणासाठी येतो. जर अविवाहिताने जन्म दिला आणि मग पालन केले, तो तत्क्षणी महान होतो, आपले कार्य पूर्ण करतो. त्याचे नाव अग्नी, अन्नदाता; तरुण असताना, तो जळत्या ज्वाळांनी लाकूड भक्षण करतो. उत्सुक जिव्हेने, स्वतःच, तो वेगाने पुढे जातो, वाळलेल्या गवतावर वृषभासारखा गर्जतो. तो इंद्रासाठी पिळलेला इंदू, दगडासारखा कठीण, देवांना प्रिय, समुद्रासारखा वाढतो आणि वाहतो; अग्नीच्या ज्वाळेसारखा, तेजस्वी, दृढनिश्चयी, मार्गावर पुढे जातो. ज्याला, वृद्ध असूनही, वारे हलवू शकत नाहीत—पराक्रमी योद्ध्यांसारखे, विजयासाठी झुंजणारे, त्रितासारखे, ते यज्ञासाठी अपयशी होत नाहीत, पण श्रेष्ठ ठरतात. तो अग्नी, सर्वात कान्वासारखा, कान्वांचा मित्र, बाह्य आणि आंतरिक शत्रूंवर बलवान; अग्नी स्तुती करणाऱ्याचे रक्षण करो, अग्नी नेताांचे रक्षण करो, अग्नी आम्हाला संरक्षण देओ. सर्वात तेजस्वी, युद्धासाठी योग्य, कुलीन, तीन जमातीत फिरणारा, जातवेदासचा अनुयायी; धाडसीही त्याच्या शक्तीला तोंड देऊ शकत नाही, कारण सर्वात शक्तिशाली स्पर्धेत अपराजेय आहे. अशा प्रकारे अग्नी, मर्त्य आणि उदारांसह, स्तुतीस पात्र आहे, शक्तिपुत्र, मनुष्यासह; स्नेही, सत्यनिष्ठ मित्रांसारखे, स्वर्गाच्या तेजाप्रमाणे, ते मानवतेला मागे टाकतात. हे शक्तिपुत्र, महान, वृषभाचा आवाज तुझे स्तवन करतो; आम्ही तुझे स्तवन करू, आणि तुझ्या साहाय्याने, दीर्घ आणि समृद्ध जीवन मिळवू. अग्नी, वृष्टीहव्यांचे पुत्र, तुझी स्तुती केली; हे ऋषी, त्यांना आणि त्यांच्या नेतांना रक्षण कर; 'वषट, वषट', त्यांनी आवाज उठवला, 'नमस्कार, नमस्कार', त्यांनी आवाज उठवला. हे इंद्र, सोम प्या—शक्तीसाठी, शत्रूंच्या नाशासाठी, धनासाठी, बलासाठी; गोड, पिळलेला सोम प्या, बलवान व्हा. हे इंद्र, या समृद्ध, प्रवाहित सोमाचा आस्वाद घ्या, उत्तम, नीट तयार केलेला; आम्हाला कल्याण द्या, मन आनंदित करा, जवळ या, उज्ज्वल भाग्य आणा. स्वर्गातील सोम तुम्हाला मद्यपी करा, हे इंद्र; पृथ्वीवर पिळलेला सोम तुम्हाला मद्यपी करा; ज्याने तुम्ही विस्तीर्ण जागा निर्माण केली, त्याने तुम्हाला मद्यपी करा; ज्याने तुम्ही शत्रू नष्ट केले, त्याने तुम्हाला मद्यपी करा. इंद्र, वृषभ, आपल्या दोन पिवळ्या घोड्यांसह, दोनवार, नीट पिळलेल्या पेयाकडे येतो; गायींसाठी, पिळलेल्या मधासाठी, शत्रूंचा वध करणारा वृषभ, एकत्रितपणे उत्साही होतो. जादूगारांच्या जळत्या शस्त्रांना नष्ट करा, त्यांच्या मजबूत संरक्षणांना तुटवा; हे तीव्र, मी तुला शक्ती देतो—जा, युद्धात शत्रूंना नष्ट करा. हे इंद्र, तुझी किर्ती आणि शक्ती, मजबूत धनुष्याप्रमाणे, शत्रूंविरुद्ध वाढवा; आमच्यासह वाढत जा, तुझ्या शक्तींनी, अपराजेय, स्वतःची महानता वाढवा. हे उदार, तुझ्यासाठी ही अर्पण तयार केली आहे; आनंदाने स्वीकार, हे राजा; तुझ्यासाठी सोम पिळला आहे, तुझ्यासाठी शिजवला आहे—खाऊन घ्या, इंद्र, आणि प्रवाहित सोम प्या. अर्पण केलेली अन्न, सोम, स्वीकार; आम्ही उत्सुक आहोत, तुझा सन्मान करू—यज्ञकर्त्याच्या इच्छा पूर्ण होवोत. अशा प्रकारे, हे भक्तजनांनो, इंद्र आणि अग्नीच्या महान कर्तृत्वांची, यज्ञातील रहस्यांची, देवांच्या सहभागाची आणि सोमाच्या महिमाची ही कथा आहे—जिथे देव, ऋषी, आणि मानव एकत्र येऊन, शक्ती, मैत्री, आणि कल्याणाची प्रार्थना करतात.