सर्व विश्वाला, स्वर्ग आणि पृथ्वी या दोन मातांना, विविध रूपांनी अलंकृत करणारा जो तवष्टा आहे, त्याला आज यज्ञाच्या वेळी, ऋत्विजांच्या मार्गदर्शनाखाली, जाणून-बुजून अर्पण अर्पित करा. देवांसाठी अर्पण व्यवस्थितपणे मांडून, त्या अर्पणांचा योग्य क्रमाने यथायोग्य देवांना अर्पण करा. वनाचा अधिपती, शांत करणारा, अग्नी देव, मध आणि तुपासह अर्पणाचा स्वाद घेऊ दे. अग्नी, एकाच वेळी उत्पन्न होऊन, यज्ञाची मर्यादा ठरवतो आणि देवांचा पुढारी बनतो. ऋत्विजांच्या आज्ञेने, सत्य भाषेत, 'स्वाहा' उच्चारून अर्पण केलेली हवि देवता स्वीकारोत. मित्रांनो, प्रत्येकाच्या मनात जशी कल्पना येते, तशी तुमची विचारशक्ती जागृत करा. आपण सत्य कर्मांनी इंद्राला प्रसन्न करूया, कारण तो वीर, गायक आणि ज्ञानाचा जाणणारा आहे. सत्याची प्रेरणा सत्याच्या आसनावरून प्रकट झाली आहे. घरातील वृषभ, गायींसह, शक्तीने आणि गर्जनेने उगवला, आणि विशाल अवकाशही त्याने वेगळे केले. इंद्राला हे सर्व त्याच्या कीर्तीने ज्ञात आहे; कारण तो विजयी आहे, सूर्याचा मार्ग तयार करणारा आहे; या एकाला स्थिर करून तो अचल, गवयांचा स्वामी, स्वर्गाचा, प्राचीन, अजिंक्य झाला. इंद्राने आपल्या महानतेने, अंगिरसांनी स्तुत्य होऊन, महासागराचे नियम स्थापन केले; त्याने अनेक प्रदेश विस्तारले आणि सत्याचा आधार उभारला. स्वर्ग आणि पृथ्वीचे माप इंद्राला ज्ञात आहे; सर्व स्थळे त्याला ठाऊक आहेत आणि त्याने शुष्णाचा नाश केला; त्याने सूर्याच्या साहाय्याने महान आकाश पसरवले आणि आपल्या स्तंभाने आधारही उभारला. वज्राने, वृताचा वध करणाऱ्या इंद्राने, वृताचा, अधर्मी जादूचा नाश केला; हे धैर्यवान, आपल्या पराक्रमाने तू त्यांना चूर केलेस—म्हणूनच, दानशूरा, तू आपल्या बाहूंच्या सामर्थ्याने बळकट झालास. यदुंचे ध्वज, उषा आणि सूर्यप्रकाशात चमकणारे, तेजात आनंदित झाले आहेत; जेव्हा नक्षत्र दिसले, आकाशासारखे, त्याचे मूळ कुठून आले आणि कुठे गेले, हे कोणालाही ज्ञात नाही. या जलांचा पूर्वारंभ दूर गेला, ज्या इंद्राच्या प्रेरणेमुळे वाहू लागल्या; त्यांच्या मूळाचा, आधाराचा, मध्याचा आणि शेवटाचा ठाव कुठे आहे? हे कोणालाही ठाऊक नाही. नद्या, सर्पाने धरलेल्या, मुक्त झाल्या; मग त्या वेगाने धावल्या; ज्या मुक्त व्हावयास इच्छित होत्या, त्या मुक्त झाल्या, पण ज्या रोखल्या गेल्या, त्यांना आनंद मिळाला नाही. सर्व नद्या, गर्जना करत, सिंधूकडे धावल्या; मार्ग उघडणाऱ्याने जुना अडथळा फोडला; त्या प्राचीन पृथ्वीवरील संपत्ती विश्रांतीला गेल्या, आणि इंद्रा, अनेक कृपाळू संपत्ती आपल्याकडे आली. इंद्रा, सकाळच्या सोमपानाच्या वेळी, ताज्या सोमरसाचा आस्वाद घे; तुझा पहिला घोट प्रत्यक्ष उषेच्या वेळी असतो; शत्रूंचा नाश करण्यासाठी, वीर, आनंद मान; आम्ही तुझ्या पराक्रमाची स्तुती करतो. इंद्रा, आपल्या विचारापेक्षाही वेगवान रथावर बसून, सोमपानासाठी येथे ये; तुझे आवडते अश्व वेगाने धावू दे, ज्यावर बसून तू, वृषभ, आनंद घेतोस. सूर्याच्या तेजाने आणि प्रभेने, आपल्या शरीराला सुंदर रूपांनी स्पर्श कर; आम्ही तुझे मित्र, तुझ्या आवाहनाने, एकत्र बसून आनंद मानू. इंद्रा, तुझ्या मद्यपानाच्या वेळी, तुझे हे वैभव स्वर्ग आणि पृथ्वीही ओलांडू शकले नाहीत; आपल्या आवडत्या अश्वांसह, प्रिय घरात ये, आणि प्रिय अन्नाचा आस्वाद घे. इंद्रा, तू नेहमीच मद्यपान करून, शत्रूंचा नाश केलास, आणि अप्रतिम पराक्रम केलेस; तुझ्या आनंदासाठी, दानशूराचा बळ जागृत केला जातो, आणि तुझ्यासाठी सोमरस पिळला जातो. हे इंद्रा, हे तुझ्यासाठी भरलेले पात्र, सोमरस प्या, शतशक्तिमान; आवाहन मधुरतेने भरलेले आहे, जे सर्व देव चाखण्याची इच्छा करतात. इंद्रा, अनेक जनसमूह, अर्पणांनी, तुला, वृषभा, आवाहन करतात; आमच्या या मधुर सोमरस अर्पणांत आनंद मान. मी आता तुझे प्राचीन पराक्रम सांगतो, इंद्रा, तुझे पहिले कृत्य; तुझ्या न थकणाऱ्या क्रोधाने तू दगड फोडलेस, आणि गायींना ऋषींना दाखवलेस. मंडळींमध्ये बस, सैन्यांचा स्वामी; तुला सर्वज्ञातात श्रेष्ठ म्हणतात; तुझ्याशिवाय काहीही साध्य होत नाही, महाबलवान—मघवन, एक सुंदर स्तुती गा. मघवन, आम्हांवर आणि दुर्बलांवर कृपा कर; मित्रासारखा, आपल्या मित्रांची आठवण ठेव, धनाचा स्वामी; आमच्यासाठी युद्धात विजय मिळव, खऱ्या अर्थाने बळकट हो; अर्पण न करणाऱ्यांसाठीही संपत्तीचा भाग दे. स्वर्ग आणि पृथ्वी, जागरूकतेने, सर्व देवांसह, अंधारात त्याच्या शक्तीला बळ दिले; जेव्हा त्याने यज्ञ करताना, सोमपानाने आपले वैभव आणि सामर्थ्य वाढवले. विष्णूने, सामर्थ्याने, अंधारात ते वैभव धारण केले, मधुर तेजाचा थेंब हातात घेतला; देवांसह, दानशूर इंद्राने, आपल्या सहकाऱ्यांसह, वृताचा वध केला आणि श्रेष्ठ ठरला. शस्त्र धारण करून, तुम्ही वृतासारख्या सर्पाविरुद्ध युद्धासाठी एकत्र उभे राहिलात, कीर्ती मिळवण्यासाठी; सर्व मरुतांनी तुमच्यासोबत तुमचे भयावह सामर्थ्य वाढवले. जन्मताच त्याने आपल्या प्रतिस्पर्ध्यांना दूर केले; वीराने वीरतेसाठीचे युद्ध पाहिले; त्याने दगड फोडले, जल मुक्त केले, आणि आपल्या शक्तीने विस्तीर्ण आकाश दृढ केले. मग इंद्राने, आपल्या सामर्थ्याने, यज्ञात आघाडी घेतली; तो स्वर्ग आणि पृथ्वीपेक्षाही बलवान ठरला. आनंदात, त्याने लोखंडी वज्र हस्तगत केला, जो मित्र, वरुण आणि उपासकांसाठी आशीर्वाद ठरला. येथे, दूरदृष्टी असलेल्या इंद्राच्या महान कृत्यांची स्तुती झाली; त्यामुळे त्याच्या मनाला आनंद मिळाला. जेव्हा भीषणाने, आपल्या शक्तीने, अंधारात जल धरून ठेवणाऱ्या वृताचा वध केला. ते पहिले वीरकृत्य, जेव्हा दोन महाकायांनी पराक्रमात स्पर्धा केली—इंद्र, प्राचीन काळापासून आवाहन झालेला, खोल अंधकाराचा नाश केला, आणि आपल्या सामर्थ्याने शत्रूला नामोहरम केले. सर्व देवांनी, सोमयुक्त वचनांनी, तुझे वीरकृत्य वाढवले; वृताचा वध करून, इंद्राचे वैभव स्थिर झाले; जणू अग्नीने आपल्या जबड्यांनी अन्न उत्पन्न केले. प्रचुर कौशल्याने, शब्दांनी, स्तुत्यांनी, मैत्रीने, आपण या मैत्रीची घोषणा करूया. इंद्र, गोंगाट करणाऱ्यांना आणि कपटींना वश करतो, आणि भक्तांचे रक्षण करतो. तू अनेक दान, आपलेच घोडे, घेऊन येतोस; त्यांच्यामुळे आमची स्तुती योग्य ठिकाणी पोहोचू दे. सोप्या मार्गांनी आपण सर्व संकटे पार करू; आज, हे ज्ञानी, आम्हाला विशाल आणि खोल आश्रय दे. तीन प्रकारे पसरलेले, सर्व बाजूंनी, उष्ण अर्पण आहेत; मातरिश्वान त्यांच्या कृपेसाठी गेला. स्वर्गातील धारा, दानाची इच्छा ठेवून, धावल्या; देवांनी सूर्याला, सामर्थ्याच्या अधिपतीला, ओळखले. तीन विध्वंसक देवता वेदीला उपस्थित असतात; दीर्घश्रवी अग्नी त्यांना खरोखर ओळखतो. ज्ञानींनी त्यांच्या गूढ आधाराचा शोध घेतला, ज्या दूर आणि गुप्त यज्ञकर्मांत आहेत. एक तरुणी, चार वेण्या घालून, सुंदर अलंकारांनी सजलेली, तुपासारखी तेजस्वी, विधी सजवते. तिच्यावर दोन तेजस्वी पक्षी बसले आहेत, जिथे देवांनी आपला भाग निश्चित केला आहे. एक तेजस्वी पक्षी महासागरात गेला; तो या संपूर्ण जगाला आणि सर्व प्राण्यांना पाहतो. शुद्ध मनाने मी त्याला जवळ पाहिले; आईने त्याला हाक दिली, आणि त्यानेही आईला हाक दिली. ज्ञानी, ऋषी, आपल्या शब्दांनी त्या तेजस्वी पक्ष्याचे, जरी तो एकच असला तरी, अनेक प्रकारांनी वर्णन करतात. ते छंद यज्ञात ठेवतात, आणि बारा सोमपात्रांचे माप घेतात. छत्तीस आणि चार असे क्रम लावून, ते छंद ठेवतात, आणि मग बारावे ठेवतात. ज्ञानी, यज्ञ ओळखून, ऋक् आणि सामन्यांनी रथ गतिमान करतात. त्याच्या महान शक्ती चौदा आहेत, ज्या ज्ञानी सातपटी भाषेत प्रकट करतात. येथे कोण पवित्र प्रवाहाचा मार्ग सांगेल, ज्या मार्गाने ते पिळलेला सोम पितात? अशा प्रकारे, ऋग्वेदातील या स्तुत्य मंत्रांच्या अनुक्रमाने, देवांची, विशेषतः इंद्राची, अग्नीची, तवष्टाची, त्यांच्या महान कृत्यांची, यज्ञातील स्थानाची, आणि विश्वातील गूढतेची, भक्तिभावाने आणि आदराने महती सांगितली जाते.