ഇന്ദ്രം സ്തവാ നൃതമം യസ്യ മഹ്നാ വിബബാധേ രോചനാ വി ജ്മോ അന്താന് । ആ യഃ പപ്രൌ ചര്ഷണീധൃദ്വരോഭിഃ പ്ര സിന്ധുഭ്യോ രിരിചാനോ മഹിത്വാ
മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായ ഇന്ദ്രനെ നാം പാടുന്നു; അവന്റെ മഹത്വം ആകാശത്തെയും അതിന്റെ അതിരുകളെയും അതിജീവിച്ചു. അവൻ ജനങ്ങളെ ശക്തിയാൽ നിറച്ചു, നദികളിൽ നിന്ന് തന്റെ മഹത്വം വ്യാപിപ്പിച്ചു.
സ സൂര്യഃ പര്യുരൂ വരാംസ്യേന്ദ്രോ വവൃത്യാദ്രഥ്യേവ ചക്രാ । അതിഷ്ഠന്തമപസ്യം ന സര്ഗം കൃഷ്ണാ തമാംസി ത്വിഷ്യാ ജഘാന
സൂര്യനെപ്പോലെ, ഇന്ദ്രൻ വിശാലമായ ലോകങ്ങളെ ചുറ്റുന്നു; രഥികനെപ്പോലെ ചക്രം തിരിച്ചു, കറുത്ത ഇരുട്ടിനെ തന്റെ പ്രകാശത്തോടെ തകർത്തു, തടസ്സങ്ങളെ അതിജയിക്കുന്നവനായി.
സമാനമസ്മാ അനപാവൃദര്ച ക്ഷ്മയാ ദിവോ അസമം ബ്രഹ്മ നവ്യമ് । വി യഃ പൃഷ്ഠേവ ജനിമാന്യര്യ ഇന്ദ്രശ്ചികായ ന സഖായമീഷേ
നമുക്ക് ഒരുമിച്ച്, തടസ്സമില്ലാതെ, പുതിയ ഗീതങ്ങളാൽ ഭൂമിയിലും ആകാശത്തിലും പാടാം; ഒരു ശില്പിയെപ്പോലെ അവൻ തലമുറകളെ സൃഷ്ടിച്ചു, ഇന്ദ്രൻ സൗഹൃദം തേടി, സ്വാർത്ഥതയില്ലാതെ.
ഇന്ദ്രായ ഗിരോ അനിശിതസര്ഗാ അപഃ പ്രേരയം സഗരസ്യ ബുധ്നാത് । യോ അക്ഷേണേവ ചക്രിയാ ശചീഭിര്വിഷ്വക്തസ്തമ്ഭ പൃഥിവീമുത ദ്യാമ്
ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി, നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത ഗീതങ്ങൾ ഞാൻ സമുദ്രത്തിന്റെ ആഴത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വിടുന്നു; തന്റെ ശക്തികളാൽ, അക്ഷംപോലെ, ഭൂമിയെയും ആകാശത്തെയും എല്ലായിടത്തും സ്ഥാപിച്ചവനാണ് ഇന്ദ്രൻ.
ആപാന്തമന്യുസ്തൃപലപ്രഭര്മാ ധുനിഃ ശിമീവാഞ്ഛരുമാഁ ഋജീഷീ । സോമോ വിശ്വാന്യതസാ വനാനി നാര്വാഗിന്ദ്രം പ്രതിമാനാനി ദേഭുഃ
അവന്റെ കോപം അതിന്റെ അറ്റം വരെ കടന്നുപോകുന്ന ശക്തിയും വേഗവും ഉണ്ട്, ഉരുണ്ടു ചാടുന്ന തീപോലെയും കൂര്മ്മവും ശുദ്ധവുമാണ്. സോമം എല്ലാ കാടുകളും കടന്നുപോയി, നദികൾ ഇന്ദ്രന്റെ മഹത്വം അളന്നു.
ന യസ്യ ദ്യാവാപൃഥിവീ ന ധന്വ നാന്തരിക്ഷം നാദ്രയഃ സോമോ അക്ഷാഃ । യദസ്യ മന്യുരധിനീയമാനഃ ശൃണാതി വീളു രുജതി സ്ഥിരാണി
സോമം എത്താത്ത ആകാശമോ ഭൂമിയോ മരുഭൂമിയോ അന്തരീക്ഷമോ പർവതങ്ങളോ നദികളോ ഇല്ല; അവന്റെ കോപം ഉണരുമ്പോൾ, അവൻ കേൾക്കുന്നു, ഉറച്ചതെല്ലാം തകർക്കുന്നു.
ജഘാന വൃത്രം സ്വധിതിര്വനേവ രുരോജ പുരോ അരദന്ന സിന്ധൂന് । ബിഭേദ ഗിരിം നവമിന്ന കുമ്ഭമാ ഗാ ഇന്ദ്രോ അകൃണുത സ്വയുഗ്ഭിഃ
വനത്തിൽ ശക്തിപോലെ, ഇന്ദ്രൻ വൃത്രനെ സംഹരിച്ചു; കോട്ടകൾ തകർത്തു, നദികൾ തുറന്നു; പർവതം പിളർത്തി, ഒമ്പതാമത്തെ കലശം തുറന്നു, സ്വന്തം കാളകളാൽ പശുക്കളെ പുറത്തുവിട്ടു.
ത്വം ഹ ത്യദൃണയാ ഇന്ദ്ര ധീരോഽസിര്ന പര്വ വൃജിനാ ശൃണാസി । പ്ര യേ മിത്രസ്യ വരുണസ്യ ധാമ യുജം ന ജനാ മിനന്തി മിത്രമ്
ഇന്ദ്രേ, നീ ധൈര്യത്തോടെയും ശക്തിയോടെയും തടസ്സങ്ങൾ വെട്ടിക്കളയുന്നു, ഒരു കത്തിപോലെ ചുരുളുകൾ കെട്ടുപോലെയും. മിത്രനും വരുണനും നിയമം ലംഘിക്കുന്നവരെ, ജനങ്ങൾ സ്നേഹിതനെ ബാധിക്കില്ല.
പ്ര യേ മിത്രം പ്രാര്യമണം ദുരേവാഃ പ്ര സംഗിരഃ പ്ര വരുണം മിനന്തി । ന്യമിത്രേഷു വധമിന്ദ്ര തുമ്രം വൃഷന്വൃഷാണമരുഷം ശിശീഹി
ശത്രുതയോടെ മിത്രനെയും ആര്യമനെയും ഗായകരെയും വരുണനെയും ഉപദ്രവിക്കുന്നവരെ, ശത്രുക്കളിൽ, ശക്തനായ ഇന്ദ്രേ, നീ ശക്തിയാൽ അവരെ ശിക്ഷിക്കണം.
ഇന്ദ്രോ ദിവ ഇന്ദ്ര ഈശേ പൃഥിവ്യാ ഇന്ദ്രോ അപാമിന്ദ്ര ഇത്പര്വതാനാമ് । ഇന്ദ്രോ വൃധാമിന്ദ്ര ഇന്മേധിരാണാമിന്ദ്രഃ ക്ഷേമേ യോഗേ ഹവ്യ ഇന്ദ്രഃ
ഇന്ദ്രൻ ആകാശത്തിന്റെ അധിപൻ, ഭൂമിയുടെ അധിപൻ, ജലങ്ങളുടെ അധിപൻ, പർവതങ്ങളുടെ അധിപൻ; ശക്തരുടെ അധിപൻ, ജ്ഞാനികളുടെ അധിപൻ, വീട്ടിലും കൂട്ടായ്മയിലും ഹവിയിലും ഇന്ദ്രൻ അധിപൻ.
പ്രാക്തുഭ്യ ഇന്ദ്രഃ പ്ര വൃധോ അഹഭ്യഃ പ്രാന്തരിക്ഷാത്പ്ര സമുദ്രസ്യ ധാസേഃ । പ്ര വാതസ്യ പ്രഥസഃ പ്ര ജ്മോ അന്താത്പ്ര സിന്ധുഭ്യോ രിരിചേ പ്ര ക്ഷിതിഭ്യഃ
കിഴക്കിൽ നിന്ന്, മഹത്തായവരിൽ നിന്ന്, ദിവസങ്ങളിൽ നിന്ന്, അന്തരീക്ഷത്തിൽ നിന്ന്, സമുദ്രത്തിന്റെ ആഴത്തിൽ നിന്ന്, വീശുന്ന കാറ്റിൽ നിന്ന്, ആകാശത്തിന്റെ അതിരുകളിൽ നിന്ന്, നദികളിൽ നിന്ന്, ഭൂമികളിൽ നിന്ന്, ഇന്ദ്രൻ തന്റെ മഹത്വം വ്യാപിപ്പിച്ചു.
പ്ര ശോശുചത്യാ ഉഷസോ ന കേതുരസിന്വാ തേ വര്തതാമിന്ദ്ര ഹേതിഃ । അശ്മേവ വിധ്യ ദിവ ആ സൃജാനസ്തപിഷ്ഠേന ഹേഷസാ ദ്രോഘമിത്രാന്
പ്രഭാതത്തിന്റെ ദൂതനെപ്പോലെ, ഇന്ദ്രന്റെ ആയുധം പ്രകാശിക്കുന്നു; അതു എപ്പോഴും വിജയിക്കട്ടെ. കല്ല് പിളർക്കുന്നതുപോലെ, ആകാശത്തിൽ നിന്നു ജ്വലിക്കുന്ന ആയുധം എറിഞ്ഞ്, ദ്രോഹികളായ ശത്രുക്കളെ നീ സംഹരിക്കണം.
അന്വഹ മാസാ അന്വിദ്വനാന്യന്വോഷധീരനു പര്വതാസഃ । അന്വിന്ദ്രം രോദസീ വാവശാനേ അന്വാപോ അജിഹത ജായമാനമ്
മാസങ്ങൾ ഒന്നൊന്നായി അനുസരിക്കുന്നു, ഔഷധികളും പർവ്വതങ്ങളും അതിനെ പിന്തുടരുന്നു. ഭൂമിയും ആകാശവും ശക്തനായ ഇന്ദ്രനെ സേവിക്കുന്നു; ജലങ്ങൾ പുതുതായി ജനിക്കുന്നവനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.
കര്ഹി സ്വിത്സാ ത ഇന്ദ്ര ചേത്യാസദഘസ്യ യദ്ഭിനദോ രക്ഷ ഏഷത് । മിത്രക്രുവോ യച്ഛസനേ ന ഗാവഃ പൃഥിവ്യാ ആപൃഗമുയാ ശയന്തേ
ഇന്ദ്രാ, ദുഷ്ടനെ തകർക്കുന്ന ആ നിമിഷം എപ്പോഴാകും വരിക? കാട്ടിൽ ചിരയുന്ന പശുക്കളെപ്പോലെ, കപടമിത്രരായ ശത്രുക്കൾ ഭൂമിയിൽ ചിതറിപ്പിടിക്കുമോ?
ശത്രൂയന്തോ അഭി യേ നസ്തതസ്രേ മഹി വ്രാധന്ത ഓഗണാസ ഇന്ദ്ര । അന്ധേനാമിത്രാസ്തമസാ സചന്താം സുജ്യോതിഷോ അക്തവസ്താഁ അഭി ഷ്യുഃ
നമ്മുടെ ശത്രുക്കളും കൂട്ടമായി ചേരുന്നവരും, ഇന്ദ്രാ, പൂർണ്ണമായി പരാജയപ്പെടട്ടെ. വിശ്വാസമില്ലാത്തവരും, അന്ധതയിലും ഇരുട്ടിലും അകപ്പെട്ടവരും, സത്യപ്രകാശമുള്ളവരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കട്ടെ.
പുരൂണി ഹി ത്വാ സവനാ ജനാനാം ബ്രഹ്മാണി മന്ദന്ഗൃണതാമൃഷീണാമ് । ഇമാമാഘോഷന്നവസാ സഹൂതിം തിരോ വിശ്വാഁ അര്ചതോ യാഹ്യര്വാങ്
ജനങ്ങളുടെ അനേകം സമർപ്പണങ്ങളും, സ്തുതിക്കുന്ന ഋഷിമാരുടെ ഗാനം, നിന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു. ഉത്സാഹത്തോടെ വിളിക്കുന്ന ഇവരുടെ പ്രാർത്ഥന കേട്ട്, മറ്റുള്ളവരെ മറികടന്ന് നീ അടുത്ത് വരിക.
ഏവാ തേ വയമിന്ദ്ര ഭുഞ്ജതീനാം വിദ്യാമ സുമതീനാം നവാനാമ് । വിദ്യാമ വസ്തോരവസാ ഗൃണന്തോ വിശ്വാമിത്രാ ഉത ത ഇന്ദ്ര നൂനമ്
ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ അനുഗ്രഹം അനുഭവിക്കുന്നവരിൽ ഞങ്ങൾ പുതിയ അനുഗ്രഹങ്ങൾ അറിയട്ടെ. നിന്റെ മഹത്വം പാടുമ്പോൾ, നിന്റെ സഹായത്തിന്റെ സമ്പത്ത് ഞങ്ങൾ അറിയട്ടെ; എല്ലാ സ്നേഹിതരും ഇന്ദ്രനെ ഇപ്പോൾ അറിയട്ടെ.
ശുനം ഹുവേമ മഘവാനമിന്ദ്രമസ്മിന്ഭരേ നൃതമം വാജസാതൌ । ശൃണ്വന്തമുഗ്രമൂതയേ സമത്സു ഘ്നന്തം വൃത്രാണി സംജിതം ധനാനാമ്
നാം ധനവും വിജയവും നേടാൻ, മഹാദാനിയായ ഇന്ദ്രനെ ഈ യുദ്ധത്തിൽ വിളിക്കട്ടെ. യുദ്ധത്തിൽ ഞങ്ങളുടെ വിളി കേൾക്കുന്ന, ഭയങ്കരനും ശക്തനും ആയ ഇന്ദ്രൻ, ശത്രുക്കളെ സംഹരിച്ച് സമ്പത്ത് നേടട്ടെ.
സഹസ്രശീര്ഷാ പുരുഷഃ സഹസ്രാക്ഷഃ സഹസ്രപാത് । സ ഭൂമിം വിശ്വതോ വൃത്വാത്യതിഷ്ഠദ്ദശാങ്ഗുലമ്
ആ മഹാപുരുഷന് ആയിരം തലയും, ആയിരം കണ്ണുകളും, ആയിരം കാലുകളും ഉണ്ട്. അവൻ ഭൂമിയെ എല്ലാടും വലിച്ചുകെട്ടി, അതിൽപോലും പത്ത് വിരൽ നീളത്തിൽ അപ്പുറം നിലകൊണ്ടു.
പുരുഷ ഏവേദം സര്വം യദ്ഭൂതം യച്ച ഭവ്യമ് । ഉതാമൃതത്വസ്യേശാനോ യദന്നേനാതിരോഹതി
ഈ സർവ്വം മഹാപുരുഷനാണ് — ഉണ്ടായതും വരാനിരിക്കുന്നതും. അവൻ അമൃതതയുടെ അധിപൻ; അഹാരം കൊണ്ട് അവൻ അതിലപ്പുറം വളരുന്നു.
ഏതാവാനസ്യ മഹിമാതോ ജ്യായാഁശ്ച പൂരുഷഃ । പാദോഽസ്യ വിശ്വാ ഭൂതാനി ത്രിപാദസ്യാമൃതം ദിവി
അവന്റെ മഹത്വം ഇത്രയൊക്കെയാണ്, എന്നാൽ പുരുഷൻ ഇതിലും വലിയവൻ. സകല ജീവികളും അവന്റെ ഒരു ഭാഗം മാത്രം; മൂന്നു ഭാഗം അമൃതസ്വരൂപമായി സ്വർഗത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
ത്രിപാദൂര്ധ്വ ഉദൈത്പുരുഷഃ പാദോഽസ്യേഹാഭവത്പുനഃ । തതോ വിഷ്വങ്വ്യക്രാമത്സാശനാനശനേ അഭി
പുരുഷന്റെ മൂന്നു ഭാഗം മുകളിലേക്ക് ഉയർന്നു; ഒരു ഭാഗം വീണ്ടും ഇവിടെ ജനിച്ചു. അതിൽ നിന്ന് അവൻ എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും, ഭക്ഷിക്കുന്നതിലും ഭക്ഷിക്കാത്തതിലും, വ്യാപിച്ചു.
തസ്മാദ്വിരാളജായത വിരാജോ അധി പൂരുഷഃ । സ ജാതോ അത്യരിച്യത പശ്ചാദ്ഭൂമിമഥോ പുരഃ
അവനിൽ നിന്ന് വിരാട് ജനിച്ചു; വിരാടിൽ നിന്ന് പുരുഷൻ. ജനിച്ചപ്പോൾ, അവൻ ഭൂമിയുടെ പിന്നിലും മുന്നിലുമായി വ്യാപിച്ചു.
യത്പുരുഷേണ ഹവിഷാ ദേവാ യജ്ഞമതന്വത । വസന്തോ അസ്യാസീദാജ്യം ഗ്രീഷ്മ ഇധ്മഃ ശരദ്ധവിഃ
ദേവന്മാർ പുരുഷനെ ഹോമം ആക്കി യജ്ഞം നടത്തി. വസന്തം അവന്റെ നെയ്യായി, ഗ്രീഷ്മം ഇന്ധനമായി, ശരത് ഹോമദാനമായി.
തം യജ്ഞം ബര്ഹിഷി പ്രൌക്ഷന്പുരുഷം ജാതമഗ്രതഃ । തേന ദേവാ അയജന്ത സാധ്യാ ഋഷയശ്ച യേ
ആ യജ്ഞം, ആദിയിൽ ജനിച്ച പുരുഷനെ, ദർഭയിൽ അഭിഷേകം ചെയ്തു. അതിനാൽ ദേവന്മാരും സാദ്ധ്യന്മാരും പുരാതന ഋഷിമാരും യജ്ഞം നടത്തി.
തസ്മാദ്യജ്ഞാത്സര്വഹുതഃ സമ്ഭൃതം പൃഷദാജ്യമ് । പശൂന് താഁശ്ചക്രേ വായവ്യാനാരണ്യാന്ഗ്രാമ്യാശ്ച യേ
ആ സമ്പൂർണ്ണ യജ്ഞത്തിൽ നിന്ന് നെയ്യും തൈരും ചേർന്ന ഹോമദ്രവ്യം സമ്പാദിച്ചു. അവൻ വായുവിൽ ജീവിക്കുന്നവരും, കാട്ടുമൃഗങ്ങളും, ഗ്രാമത്തിലെ മൃഗങ്ങളും സൃഷ്ടിച്ചു.
തസ്മാദ്യജ്ഞാത്സര്വഹുത ഋചഃ സാമാനി ജജ്ഞിരേ । ഛന്ദാംസി ജജ്ഞിരേ തസ്മാദ്യജുസ്തസ്മാദജായത
ആ സമ്പൂർണ്ണ യജ്ഞത്തിൽ നിന്ന് ഋക്, സാമ ഗീതങ്ങൾ ജനിച്ചു. ഛന്ദസ്സുകളും അതിൽ നിന്ന് ഉണ്ടായി; യജുസ് അതിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
തസ്മാദശ്വാ അജായന്ത യേ കേ ചോഭയാദതഃ । ഗാവോ ഹ ജജ്ഞിരേ തസ്മാത്തസ്മാജ്ജാതാ അജാവയഃ
അതിനാൽ കുതിരകളും ഇരട്ടപ്പല്ലുള്ള എല്ലാ മൃഗങ്ങളും ജനിച്ചു. പശുക്കൾ അതിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു; അതിൽ നിന്ന് ആടുകളും ചെമ്മരികളും ഉണ്ടായി.
യത്പുരുഷം വ്യദധുഃ കതിധാ വ്യകല്പയന് । മുഖം കിമസ്യ കൌ ബാഹൂ കാ ഊരൂ പാദാ ഉച്യേതേ
പുരുഷനെ വിഭജിച്ചപ്പോൾ, എത്ര ഭാഗങ്ങളാക്കി അവനെ ക്രമീകരിച്ചു? അവന്റെ വായെന്ത്, കൈകൾ ആരാണ്, തുണ്ടുകൾ ഏതൊക്കെയാണ്, കാലുകൾ ആരാണ് എന്നു പറയുന്നു?
ബ്രാഹ്മണോഽസ്യ മുഖമാസീദ്ബാഹൂ രാജന്യഃ കൃതഃ । ഊരൂ തദസ്യ യദ്വൈശ്യഃ പദ്ഭ്യാം ശൂദ്രോ അജായത
അവന്റെ വായിൽ നിന്നു ബ്രാഹ്മണൻ ജനിച്ചു, കൈകളിൽ നിന്നു രാജവംശക്കാരൻ ഉണ്ടായി. അവന്റെ തൊണ്ടയിൽ നിന്നു വൈശ്യൻ, കാലുകളിൽ നിന്നു ശൂദ്രൻ പിറന്നു.