അഹം ദാം ഗൃണതേ പൂര്വ്യം വസ്വഹം ബ്രഹ്മ കൃണവം മഹ്യം വര്ധനമ് । അഹം ഭുവം യജമാനസ്യ ചോദിതായജ്വനഃ സാക്ഷി വിശ്വസ്മിന്ഭരേ
ഗായകന് പാടുമ്പോള് ഞാന് പുരാതന സമ്പത്ത് നല്കുന്നു; എന്റെ വളര്ച്ചയ്ക്ക് വേണ്ടിയുള്ള പ്രാര്ത്ഥന ഞാന് സൃഷ്ടിക്കുന്നു; യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവന് ഞാന് പ്രചോദനമാകുന്നു, എല്ലാ മത്സരങ്ങളിലും സാക്ഷിയാകുന്നു.
മാം ധുരിന്ദ്രം നാമ ദേവതാ ദിവശ്ച ഗ്മശ്ചാപാം ച ജന്തവഃ । അഹം ഹരീ വൃഷണാ വിവ്രതാ രഘൂ അഹം വജ്രം ശവസേ ധൃഷ്ണ്വാ ദദേ
ദേവന്മാര് എന്നെ 'ഇന്ദ്രന്' എന്ന് വിളിക്കുന്നു; ആകാശത്തിലും ഭൂമിയിലും ജലങ്ങളിലും ജീവികള് എന്നെ അറിയുന്നു; രണ്ട് വേഗമുള്ള ശക്തമായ കുതിരകള് ഞാന് ചേര്ത്തിരിക്കുന്നു; ധൈര്യശാലിക്ക് ഞാന് വജ്രം നല്കി.
അഹമത്കം കവയേ ശിശ്നഥം ഹഥൈരഹം കുത്സമാവമാഭിരൂതിഭിഃ । അഹം ശുഷ്ണസ്യ ശ്നഥിതാ വധര്യമം ന യോ രര ആര്യം നാമ ദസ്യവേ
കവിക്ക് വേണ്ടി ഞാന് അത്കനെ ശക്തിയാല് സംഹരിച്ചു; കുത്സയ്ക്ക് എന്റെ സഹായം നല്കി; ശുഷ്ണനെ ഞാന് സംഹരിച്ചു, വധ്ര്യശ്വനെ ഞാന് തടഞ്ഞു, ആര്യനാമം ദസ്യുവിന് നല്കാത്തവനായി.
അഹം പിതേവ വേതസൂഁരഭിഷ്ടയേ തുഗ്രം കുത്സായ സ്മദിഭം ച രന്ധയമ് । അഹം ഭുവം യജമാനസ്യ രാജനി പ്ര യദ്ഭരേ തുജയേ ന പ്രിയാധൃഷേ
പുത്രനായി വെതസുവിന് വേണ്ടി അച്ഛനുപോലെ ഞാന് സഹായം നല്കി; കുത്സയ്ക്കും സ്മദിഭനും വേണ്ടി തുഗ്രനെ ഞാന് കീഴടക്കി; യജമാനന് രാജാവിന് വേണ്ടി, പ്രിയപ്പെട്ടതിനെ മറയ്ക്കാത്തവന് വേണ്ടി, മത്സരത്തില് ജയിക്കാന് ഞാന് പ്രചോദനമാകുന്നു.
അഹം രന്ധയം മൃഗയം ശ്രുതര്വണേ യന്മാജിഹീത വയുനാ ചനാനുഷക് । അഹം വേശം നമ്രമായവേഽകരമഹം സവ്യായ പഡ്ഗൃഭിമരന്ധയമ്
ശ്രുതര്വ്വനു വേണ്ടി ഞാന് മൃഗയയെ കീഴടക്കി, അവന് തന്റെ കഴിവ് കൊണ്ട് എന്റെ സഹായം തേടുമ്പോള്; വിനയിയായ വേഷനെ ഞാന് വശീകരിച്ചു; സവ്യായ്ക്കായി പഡ്ഗൃഭിയെ ഞാന് കീഴടക്കി.
അഹം സ യോ നവവാസ്ത്വം ബൃഹദ്രഥം സം വൃത്രേവ ദാസം വൃത്രഹാരുജമ് । യദ്വര്ധയന്തം പ്രഥയന്തമാനുഷഗ്ദൂരേ പാരേ രജസോ രോചനാകരമ്
ഞാൻ വൃത്രനെ തോൽപ്പിച്ചവനുപോലെ, നവവാസ്തുവിനെയും ബൃഹദ്രഥനെയും കീഴടക്കി. മനുഷ്യരിൽ ആരെങ്കിലും തന്റെ മഹത്വം പ്രചരിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, ഞാൻ അവനെ ദൂരെയ്ക്ക്, ആകാശത്തിന്റെ അതിരുകൾക്കപ്പുറത്തേക്ക് തള്ളിക്കളഞ്ഞു.
അഹം സൂര്യസ്യ പരി യാമ്യാശുഭിഃ പ്രൈതശേഭിര്വഹമാന ഓജസാ । യന്മാ സാവോ മനുഷ ആഹ നിര്ണിജ ഋധക്കൃഷേ ദാസം കൃത്വ്യം ഹഥൈഃ
ഞാൻ സൂര്യനു ചുറ്റും വേഗമേറിയ കുതിരകളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു, ശക്തിയോടെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നു. മനുഷ്യർ ഉത്സാഹത്തോടെ എന്നെ വിളിക്കുമ്പോൾ, ഞാൻ ദാസനെ കീഴടക്കി തകർക്കുന്നു.
അഹം സപ്തഹാ നഹുഷോ നഹുഷ്ടരഃ പ്രാശ്രാവയം ശവസാ തുര്വശം യദുമ് । അഹം ന്യന്യം സഹസാ സഹസ്കരം നവ വ്രാധതോ നവതിം ച വക്ഷയമ്
ഞാൻ ഏഴു തവണയും വിജയിച്ച നഹുഷൻ, നഹുഷന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശക്തൻ. എന്റെ ശക്തിയാൽ തുര്വശനും യദുവും എന്റെ മഹത്വം പ്രഖ്യാപിച്ചു. മറ്റൊരു ശക്തവാനെയും ഞാൻ കീഴടക്കി, അഹങ്കാരമുള്ള ഒൻപതൊൻപത് പേരെയും ജയിച്ചു.
അഹം സപ്ത സ്രവതോ ധാരയം വൃഷാ ദ്രവിത്ന്വഃ പൃഥിവ്യാം സീരാ അധി । അഹമര്ണാംസി വി തിരാമി സുക്രതുര്യുധാ വിദം മനവേ ഗാതുമിഷ്ടയേ
ഞാൻ കാളപോലെ ഭൂമിയിൽ ഒഴുകുന്ന ഏഴു നദികളെ തടഞ്ഞു. ഞാൻ ജ്ഞാനത്തോടെ ജലങ്ങൾ കടന്നു, മനുവിന്റെ സന്തതികൾക്ക് വഴികാട്ടാൻ ശ്രമിച്ചു.
അഹം തദാസു ധാരയം യദാസു ന ദേവശ്ചന ത്വഷ്ടാധാരയദ്രുശത് । സ്പാര്ഹം ഗവാമൂധസ്സു വക്ഷണാസ്വാ മധോര്മധു ശ്വാത്ര്യം സോമമാശിരമ്
ആ സമയത്ത്, ദേവന്മാരിൽ പോലും ത്വഷ്ടാവിന് കഴിയാത്തപ്പോൾ, ഞാൻ ആ നദികളെ നിലനിർത്തി. പശുക്കളുടെ മുലയിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന അത്യന്തം വിലയേറിയ പാൽ, മധുരമുള്ള തേൻ, ശുദ്ധമായ സോമം — ഇവയെല്ലാം ഞാൻ സംരക്ഷിച്ചു.
ഏവാ ദേവാഁ ഇന്ദ്രോ വിവ്യേ നൄന്പ്ര ച്യൌത്നേന മഘവാ സത്യരാധാഃ । വിശ്വേത്താ തേ ഹരിവഃ ശചീവോഽഭി തുരാസഃ സ്വയശോ ഗൃണന്തി
ഇങ്ങനെ, ദേവന്മാരേ, സത്യസന്ധനായ, ധാരാളം ദാനം ചെയ്യുന്ന ഇന്ദ്രൻ തന്റെ വീര്യപ്രവൃത്തികളാൽ മനുഷ്യരിൽ ഉന്നതനായി. ഹരിവോ, ശക്തിയോടെ, എല്ലാവരും നിന്റെ മഹത്വം സ്വന്തം ശക്തിയിൽ പാടുന്നു.
പ്ര വോ മഹേ മന്ദമാനായാന്ധസോഽര്ചാ വിശ്വാനരായ വിശ്വാഭുവേ । ഇന്ദ്രസ്യ യസ്യ സുമഖം സഹോ മഹി ശ്രവോ നൃമ്ണം ച രോദസീ സപര്യതഃ
സോമപാനത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്ന മഹാനായ, സർവ്വഭൂതങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വിശ്വാനരനായ ഇന്ദ്രനെ സ്തുതിച്ച് പാടൂ. ഭൂമിയും ആകാശവും ആരാധിക്കുന്ന അവന്റെ മഹാശക്തിയും കീർത്തിയും മഹത്വവുമാണ്.
സോ ചിന്നു സഖ്യാ നര്യ ഇന സ്തുതശ്ചര്കൃത്യ ഇന്ദ്രോ മാവതേ നരേ । വിശ്വാസു ധൂര്ഷു വാജകൃത്യേഷു സത്പതേ വൃത്രേ വാപ്സ്വഭി ശൂര മന്ദസേ
നന്മയുള്ള സൗഹൃദത്തിൽ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നവൻ, മനുഷ്യർക്കു സഹായിയായവൻ, ഇന്ദ്രൻ തന്നെയാണ്. എല്ലാ പ്രവർത്തികളിലും, എല്ലാ മത്സരങ്ങളിലും, എല്ലാ യുദ്ധങ്ങളിലും, വീരനായ നീ ആനന്ദിക്കുന്നു.
കേ തേ നര ഇന്ദ്ര യേ ത ഇഷേ യേ തേ സുമ്നം സധന്യമിയക്ഷാന് । കേ തേ വാജായാസുര്യായ ഹിന്വിരേ കേ അപ്സു സ്വാസൂര്വരാസു പൌംസ്യേ
ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ അനുഗ്രഹം തേടുന്നവരും, നിന്റെ ദയയും ഐശ്വര്യവും ആഗ്രഹിക്കുന്നവരും ആരാണ്? ശക്തിക്കും ആധിപത്യത്തിനും വേണ്ടി പരിശ്രമിക്കുന്നവരും, ജലങ്ങളിലും, ഏറ്റവും നല്ല സമ്പത്തിലും, പുരുഷവീര്യത്തിലും നിന്നെ അന്വേഷിക്കുന്നവരാണ്.
ഭുവസ്ത്വമിന്ദ്ര ബ്രഹ്മണാ മഹാന്ഭുവോ വിശ്വേഷു സവനേഷു യജ്ഞിയഃ । ഭുവോ നൄഁശ്ച്യൌത്നോ വിശ്വസ്മിന്ഭരേ ജ്യേഷ്ഠശ്ച മന്ത്രോ വിശ്വചര്ഷണേ
ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ മഹത്വം പ്രാർത്ഥനയാൽ വളരുന്നു. എല്ലാ യാഗങ്ങളിലും നീ ആരാധനാർഹൻ. എല്ലാ കൂട്ടായ്മകളിലും നീ പ്രധാനൻ, എല്ലാ ജനങ്ങളിൽ നിന്റെ ഉപദേശം ഏറ്റവും ഉന്നതമാണ്.
അവാ നു കം ജ്യായാന്യജ്ഞവനസോ മഹീം ത ഓമാത്രാം കൃഷ്ടയോ വിദുഃ । അസോ നു കമജരോ വര്ധാശ്ച വിശ്വേദേതാ സവനാ തൂതുമാ കൃഷേ
നമുക്ക് വലിയ യാഗകർ രക്ഷയാകട്ടെ. ജനങ്ങൾ നിന്റെ മഹത്തായ അളവ് അറിയുന്നു. ഈ അജരനായി, എപ്പോഴും വളരുന്നവനായി, ഈ സോമപാനങ്ങൾ എല്ലാം ഞാൻ നിനക്കായി ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു.
ഏതാ വിശ്വാ സവനാ തൂതുമാ കൃഷേ സ്വയം സൂനോ സഹസോ യാനി ദധിഷേ । വരായ തേ പാത്രം ധര്മണേ തനാ യജ്ഞോ മന്ത്രോ ബ്രഹ്മോദ്യതം വചഃ
ഈ സോമപാനങ്ങൾ എല്ലാം ഞാൻ നിനക്കായി ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു, സഹസിന്റെ പുത്രാ, നീ തന്നെ സ്വീകരിച്ചവ. നിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിനായി പാത്രവും, കർമ്മവും, യാഗവും, പ്രാർത്ഥനയും, ഉന്നതമായ വചനവും ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു.
യേ തേ വിപ്ര ബ്രഹ്മകൃതഃ സുതേ സചാ വസൂനാം ച വസുനശ്ച ദാവനേ । പ്ര തേ സുമ്നസ്യ മനസാ പഥാ ഭുവന്മദേ സുതസ്യ സോമ്യസ്യാന്ധസഃ
നിനക്കായി സോമം പിഴിയുമ്പോഴും, സമ്പത്ത് നൽകുമ്പോഴും, പ്രാർത്ഥനകൾ രചിച്ച ജ്ഞാനികൾ, നിന്റെ അനുഗ്രഹം മനസ്സിൽ വെച്ച്, ആനന്ദം നിറഞ്ഞ സോമപാനത്തിന്റെ വഴിയിൽ നടക്കുന്നു.
മഹത്തദുല്ബം സ്ഥവിരം തദാസീദ്യേനാവിഷ്ടിതഃ പ്രവിവേശിഥാപഃ । വിശ്വാ അപശ്യദ്ബഹുധാ തേ അഗ്നേ ജാതവേദസ്തന്വോ ദേവ ഏകഃ
ആ മഹത്തായ, പുരാതനമായ അണ്ഡം ഉണ്ടായിരുന്നു, അതിലൂടെ നീ ജലങ്ങളിൽ പ്രവേശിച്ചു. അഗ്നേ, ജാതവേദസേ, ദേവന്മാരിൽ ഒരുവൻ മാത്രമായി, നീ നിന്റെ സ്വരൂപങ്ങൾ പലവിധത്തിൽ കണ്ടു.
കോ മാ ദദര്ശ കതമഃ സ ദേവോ യോ മേ തന്വോ ബഹുധാ പര്യപശ്യത് । ക്വാഹ മിത്രാവരുണാ ക്ഷിയന്ത്യഗ്നേര്വിശ്വാഃ സമിധോ ദേവയാനീഃ
എന്നെ ആരാണ് കണ്ടത്? ഏത് ദേവൻ ആണ് എന്റെ രൂപങ്ങൾ പലവിധത്തിൽ കണ്ടത്? മിത്രനും വരുണനും എവിടെയാണ് വസിക്കുന്നത്? അഗ്നിയുടെ എല്ലാ ദൈവിക ഹോമങ്ങളും എവിടെയാണ്?
ഐച്ഛാമ ത്വാ ബഹുധാ ജാതവേദഃ പ്രവിഷ്ടമഗ്നേ അപ്സ്വോഷധീഷു । തം ത്വാ യമോ അചികേച്ചിത്രഭാനോ ദശാന്തരുഷ്യാദതിരോചമാനമ്
ജാതവേദസേ, അഗ്നേ, ജലങ്ങളിലും ഔഷധികളിലും പ്രവേശിച്ച നിന്റെ രൂപങ്ങൾ ഞങ്ങൾ കണ്ടു. അത്ഭുതപ്രഭയുള്ള യമൻ, പത്ത് ദിക്കുകൾക്കപ്പുറത്തേക്ക് പ്രകാശിക്കുന്ന നിന്നെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
ഹോത്രാദഹം വരുണ ബിഭ്യദായം നേദേവ മാ യുനജന്നത്ര ദേവാഃ । തസ്യ മേ തന്വോ ബഹുധാ നിവിഷ്ടാ ഏതമര്ഥം ന ചികേതാഹമഗ്നിഃ
ഹോത്രഭാഗം ഭയന്ന് ഞാൻ വരുണനിൽ നിന്ന് പിന്മാറി. ദേവന്മാർ അവിടെ എന്നെ ഒന്നിപ്പിച്ചില്ല. എന്റെ രൂപങ്ങൾ പല സ്ഥലങ്ങളിലും നിലനിൽക്കുന്നു, എന്നാൽ ഈ അർത്ഥം അഗ്നിയായ ഞാൻ മനസ്സിലാക്കിയില്ല.
ഏഹി മനുര്ദേവയുര്യജ്ഞകാമോഽരംകൃത്യാ തമസി ക്ഷേഷ്യഗ്നേ । സുഗാന്പഥഃ കൃണുഹി ദേവയാനാന്വഹ ഹവ്യാനി സുമനസ്യമാനഃ
യാഗം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ദൈവഭക്തനായ മനുവേ, അഗ്നിയെ ശരിയായ വഴി വഴി ഇരുണ്ടതിൽ നിന്ന് പുറത്തെടുക്കൂ. ദേവന്മാർക്ക് വഴികൾ സുഗമമാക്കൂ, ഹോമങ്ങൾ സ്നേഹപൂർവ്വം അർപ്പിക്കൂ.
അഗ്നേഃ പൂര്വേ ഭ്രാതരോ അര്ഥമേതം രഥീവാധ്വാനമന്വാവരീവുഃ । തസ്മാദ്ഭിയാ വരുണ ദൂരമായം ഗൌരോ ന ക്ഷേപ്നോരവിജേ ജ്യായാഃ
അഗ്നിയുടെ മൂത്ത സഹോദരന്മാർ ഈ ലക്ഷ്യത്തിനായി, രഥസാരഥികൾ വഴിപോലെ പിന്തുടർന്നുപോലെയാണ്, ശ്രമിച്ചു. അതുകൊണ്ടാണ്, വരുൺ, ഭയത്താൽ ഞാൻ ദൂരെയെത്തിയത്, ജയിച്ചിട്ടില്ലാത്തവരിൽ വേഗത കുറഞ്ഞവൻപോലെ.
കുര്മസ്ത ആയുരജരം യദഗ്നേ യഥാ യുക്തോ ജാതവേദോ ന രിഷ്യാഃ । അഥാ വഹാസി സുമനസ്യമാനോ ഭാഗം ദേവേഭ്യോ ഹവിഷഃ സുജാത
അഗ്നേ, ഞങ്ങൾ നിന്റെ ആയുസ്സ് വൃദ്ധിയില്ലാതെ നിലനിൽക്കട്ടെ എന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ജന്മങ്ങളെ അറിയുന്നവനേ, നീ ചിന്തിച്ചാൽ നശിക്കരുത്. അപ്പോൾ, സന്തോഷത്തോടെ, ദേവന്മാർക്കായി നല്ല ഹോമഭാഗം നീ വഹിക്കും.
പ്രയാജാന്മേ അനുയാജാഁശ്ച കേവലാനൂര്ജസ്വന്തം ഹവിഷോ ദത്ത ഭാഗമ് । ഘൃതം ചാപാം പുരുഷം ചൌഷധീനാമഗ്നേശ്ച ദീര്ഘമായുരസ്തു ദേവാഃ
എന്റെ ഹോമങ്ങളിൽ പ്രായാജങ്ങളും അനുയാജങ്ങളും, പൂർണ്ണബലമുള്ള ഭാഗങ്ങൾ തന്നേ നൽകണം. നെയ്യും, ജലത്തിന്റെ സാരം, ഔഷധികളുടെ സാരം എന്നിവയും ഉണ്ടായിരിക്കട്ടെ. അഗ്നേ, ദേവന്മാർ നിനക്ക് ദീർഘായുസ്സ് നൽകട്ടെ.
തവ പ്രയാജാ അനുയാജാശ്ച കേവല ഊര്ജസ്വന്തോ ഹവിഷഃ സന്തു ഭാഗാഃ । തവാഗ്നേ യജ്ഞോഽയമസ്തു സര്വസ്തുഭ്യം നമന്താം പ്രദിശശ്ചതസ്രഃ
നിന്റെ പ്രായാജങ്ങളും അനുയാജങ്ങളും, അഗ്നേ, പൂർണ്ണബലമുള്ള ഹോമഭാഗങ്ങൾ ആയിരിക്കട്ടെ. ഈ യജ്ഞം മുഴുവനും നിനക്കായിരിക്കട്ടെ. നാലു ദിക്കുകളും നിന്നെ വണങ്ങട്ടെ.
വിശ്വേ ദേവാഃ ശാസ്തന മാ യഥേഹ ഹോതാ വൃതോ മനവൈ യന്നിഷദ്യ । പ്ര മേ ബ്രൂത ഭാഗധേയം യഥാ വോ യേന പഥാ ഹവ്യമാ വോ വഹാനി
എല്ലാ ദേവന്മാരും, ഞാൻ ഇവിടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, എന്നെ ഉപദേശിക്കണം. ഞാൻ ഹോതാവായി തിരഞ്ഞെടുത്തിരിക്കുന്നു. നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമായ വഴിയിൽ ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ഹോമം വഹിക്കാൻ, എനിക്ക് യഥാർത്ഥ ഭാഗം പറയൂ.
അഹം ഹോതാ ന്യസീദം യജീയാന്വിശ്വേ ദേവാ മരുതോ മാ ജുനന്തി । അഹരഹരശ്വിനാധ്വര്യവം വാം ബ്രഹ്മാ സമിദ്ഭവതി സാഹുതിര്വാമ്
ഞാനാണ് ഹോതാവ്, യജ്ഞത്തിനായി ഇരുന്നു. എല്ലാ ദേവന്മാരും മരുത്ഗണങ്ങളും എന്നെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. ഓരോ ദിവസവും, അശ്വിനീദേവന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ പുരോഹിതൻ ഹോമം അർപ്പിക്കുന്നു; ആ ഹോമം നിങ്ങൾക്കാണ്.
അയം യോ ഹോതാ കിരു സ യമസ്യ കമപ്യൂഹേ യത്സമഞ്ജന്തി ദേവാഃ । അഹരഹര്ജായതേ മാസിമാസ്യഥാ ദേവാ ദധിരേ ഹവ്യവാഹമ്
ഈ ഹോതാവ് ആരായാലും, അവൻ യമന്റെ അടുക്കാണ് എത്തുന്നത്. ദേവന്മാർക്ക് ഇഷ്ടമായതെന്താണെന്ന് അവൻ ആലോചിക്കുന്നു. ഓരോ ദിവസവും അവൻ പിറക്കുന്നു, ഓരോ മാസവും, ദേവന്മാർ ഹോമം വഹിക്കാൻ അവനെ നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ട്.