വിദ്മാ തേ അഗ്നേ ത്രേധാ ത്രയാണി വിദ്മാ തേ ധാമ വിഭൃതാ പുരുത്രാ । വിദ്മാ തേ നാമ പരമം ഗുഹാ യദ്വിദ്മാ തമുത്സം യത ആജഗന്ഥ
അഗ്നേ, നിനക്ക് ഞങ്ങൾ മൂന്നു രൂപങ്ങളിൽ അറിയാം; നിന്റെ മൂന്നു വാസസ്ഥലങ്ങൾ വ്യാപകമായി അറിയാം. നിന്റെ പരമമായ, മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന നാമം ഞങ്ങൾ അറിയുന്നു; നീ എവിടെ നിന്ന് വന്നുവെന്ന് ഞങ്ങൾ അറിയുന്നു.
സമുദ്രേ ത്വാ നൃമണാ അപ്സ്വന്തര്നൃചക്ഷാ ഈധേ ദിവോ അഗ്ന ഊധന് । തൃതീയേ ത്വാ രജസി തസ്ഥിവാംസമപാമുപസ്ഥേ മഹിഷാ അവര്ധന്
സമുദ്രത്തിൽ സ്വയം ജനിച്ചവർ നിന്നെ ജ്വലിപ്പിക്കുന്നു; ജലത്തിൽ കവി ജനങ്ങൾ; ആകാശത്തിൽ അഗ്നി, നീ ദുധ്ധയാണ്. മൂന്നാമത്തെ ലോകത്ത് നീ നിലകൊള്ളുന്നു; ജലത്തിന്റെ മടിയിൽ മഹാന്മാർ നിന്നെ വളർത്തുന്നു.
അക്രന്ദദഗ്നി സ്തനയന്നിവ ദ്യൌഃ ക്ഷാമാ രേരിഹദ്വീരുധഃ സമഞ്ജന് । സദ്യോ ജജ്ഞാനോ വി ഹീമിദ്ധോ അഖ്യദാ രോദസീ ഭാനുനാ ഭാത്യന്തഃ
അഗ്നി ആകാശത്തിലെ ഇടിമുഴക്കുപോലെ ഗർജിച്ചു; ഭൂമി ചലിച്ചു, സസ്യങ്ങൾ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടു. പെട്ടെന്നു ജനിച്ച്, ജ്വലിച്ചു, രണ്ട് ലോകങ്ങളും അവന്റെ പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങുന്നു.
ശ്രീണാമുദാരോ ധരുണോ രയീണാം മനീഷാണാം പ്രാര്പണഃ സോമഗോപാഃ । വസുഃ സൂനുഃ സഹസോ അപ്സു രാജാ വി ഭാത്യഗ്ര ഉഷസാമിധാനഃ
അവൻ ഉദാരനും സമ്പത്തിന്റെ ആധാരവുമാണ്, മനസ്സിന്റെ ഫലവും സോമത്തിന്റെ രക്ഷകനുമാണ്. സമ്പന്നനായ ശക്തിയുടെ പുത്രൻ, ജലത്തിൽ രാജാവായി, ഉഷസ്സിന്റെ ജ്വാലയിൽ മുൻപന്തിയിൽ തിളങ്ങുന്നു.
വിശ്വസ്യ കേതുര്ഭുവനസ്യ ഗര്ഭ ആ രോദസീ അപൃണാജ്ജായമാനഃ । വീളും ചിദദ്രിമഭിനത്പരായഞ്ജനാ യദഗ്നിമയജന്ത പഞ്ച
അവൻ എല്ലാറ്റിന്റെയും അടയാളവും ലോകത്തിന്റെ ഗർഭവുമാണ്; ജനിച്ചപ്പോൾ രണ്ട് ലോകവും നിറച്ചു. വഴിയൊരുക്കാൻ, അവൻ പാറ പോലും പൊട്ടിച്ചു, അഗ്നിയെ അഞ്ചു ജനങ്ങൾ ആരാധിച്ചപ്പോൾ.
ഉശിക്പാവകോ അരതിഃ സുമേധാ മര്തേഷ്വഗ്നിരമൃതോ നി ധായി । ഇയര്തി ധൂമമരുഷം ഭരിഭ്രദുച്ഛുക്രേണ ശോചിഷാ ദ്യാമിനക്ഷന്
ശുദ്ധനും ജ്ഞാനിയുമായ അഗ്നി, മരണശേഷിയില്ലാതെ മനുഷ്യരിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. അവൻ ചുവന്ന പുക പുറത്ത് വിടുന്നു; വെളിച്ചം നിറഞ്ഞ ജ്വാലയിൽ ആകാശം പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു.
ദൃശാനോ രുക്മ ഉര്വിയാ വ്യദ്യൌദ്ദുര്മര്ഷമായുഃ ശ്രിയേ രുചാനഃ । അഗ്നിരമൃതോ അഭവദ്വയോഭിര്യദേനം ദ്യൌര്ജനയത്സുരേതാഃ
തിളങ്ങുന്ന പൊൻ നിറത്തിൽ, അവൻ വിശാലമായി വ്യാപിക്കുന്നു; പിടിക്കാൻ പ്രയാസവും, മഹത്വത്തിന് പ്രകാശവുമാണ്. ആകാശം വിതച്ചപ്പോൾ, അഗ്നി രണ്ട് ജീവന്മാരുമായി അമരനായവനായി.
യസ്തേ അദ്യ കൃണവദ്ഭദ്രശോചേഽപൂപം ദേവ ഘൃതവന്തമഗ്നേ । പ്ര തം നയ പ്രതരം വസ്യോ അച്ഛാഭി സുമ്നം ദേവഭക്തം യവിഷ്ഠ
ഇന്ന് നീ ചെയ്യുന്ന നല്ലതും പ്രകാശമുള്ളതുമായ ഹോമം, ദേവതയായ അഗ്നേ, നെയ്യോടു കൂടിയ അപ്പം, അതിനെ നീ മുന്നോട്ട് നയിക്കണം, സമ്പന്നനിലേക്കും ദൈവസ്നേഹത്തിലേക്കും എത്തിക്കണം.
ആ തം ഭജ സൌശ്രവസേഷ്വഗ്ന ഉക്ഥഉക്ഥ ആ ഭജ ശസ്യമാനേ । പ്രിയഃ സൂര്യേ പ്രിയോ അഗ്നാ ഭവാത്യുജ്ജാതേന ഭിനദദുജ്ജനിത്വൈഃ
പ്രശസ്തരായവർക്കു നീ അതിനെ പങ്കിടുക, അഗ്നേ; സ്തുതികളോടെ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നതും പങ്കിടുക. സൂര്യനും അഗ്നിക്കും പ്രിയനായവൻ, ജനനത്തിലും സൃഷ്ടിയിലും തിളങ്ങി മുന്നേറുന്നു.
ത്വാമഗ്നേ യജമാനാ അനു ദ്യൂന്വിശ്വാ വസു ദധിരേ വാര്യാണി । ത്വയാ സഹ ദ്രവിണമിച്ഛമാനാ വ്രജം ഗോമന്തമുശിജോ വി വവ്രുഃ
അഗ്നേ, യജ്ഞം നടത്തുന്നവർ എല്ലാ ദിവസങ്ങളിലും നിന്റെ കൈകളിൽ എല്ലാ സമ്പത്തും ആശംസകളും ഏല്പിച്ചു. സമ്പത്ത് ആഗ്രഹിച്ച്, നിനക്കൊപ്പം ഉഷിജർ പശുക്കളാൽ സമൃദ്ധമായ ആടുപുറ്റം തുറന്നു.
അസ്താവ്യഗ്നിര്നരാം സുശേവോ വൈശ്വാനര ഋഷിഭിഃ സോമഗോപാഃ । അദ്വേഷേ ദ്യാവാപൃഥിവീ ഹുവേമ ദേവാ ധത്ത രയിമസ്മേ സുവീരമ്
മനുഷ്യരിൽ ദയയുള്ളവനും, സർവ്വജനങ്ങളുടെയും അഗ്നിയായ്, ഋഷിമാരോടൊപ്പം സോമത്തെ കാത്തു നില്ക്കുന്നവനേ, നീ നിലനിൽക്കട്ടെ. ദ്വേഷമില്ലാതെ, നാം ആകാശത്തെയും ഭൂമിയെയും വിളിക്കുന്നു; ദേവന്മാർ ഞങ്ങൾക്ക് സമ്പത്തും ശക്തിയുള്ള സന്തതിയും നൽകട്ടെ.
പ്ര ഹോതാ ജാതോ മഹാന്നഭോവിന്നൃഷദ്വാ സീദദപാമുപസ്ഥേ । ദധിര്യോ ധായി സ തേ വയാംസി യന്താ വസൂനി വിധതേ തനൂപാഃ
വലിയ ഹോതാവ് ജനിച്ച്, ആകാശം അറിയുന്നവൻ, മനുഷ്യരിൽ വെള്ളത്തിന്റെ അരികിൽ ഇരിക്കുന്നു. സ്ഥിരമായി നിലനിൽക്കുന്നവനിൽ നിന്നു നിന്റെ ശക്തികൾ എത്തുന്നു; അവൻ സമ്പത്ത് പങ്കിടുന്നവനും ശരീരത്തെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നവനുമാണ്.
ഇമം വിധന്തോ അപാം സധസ്ഥേ പശും ന നഷ്ടം പദൈരനു ഗ്മന് । ഗുഹാ ചതന്തമുശിജോ നമോഭിരിച്ഛന്തോ ധീരാ ഭൃഗവോഽവിന്ദന്
വെള്ളത്തിന്റെ ഇടങ്ങളിൽ അവനെ അന്വേഷിച്ച്, അവർ നഷ്ടമായ പശുവിനെ പോലെ പാത പിന്തുടർന്നു. ഭൃഗുമാർ, മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിച്ച്, ഭക്തിപൂർവ്വം മറഞ്ഞ് സഞ്ചരിക്കുന്ന അവനെ കണ്ടെത്തി.
ഇമം ത്രിതോ ഭൂര്യവിന്ദദിച്ഛന്വൈഭൂവസോ മൂര്ധന്യഘ്ന്യായാഃ । സ ശേവൃധോ ജാത ആ ഹര്മ്യേഷു നാഭിര്യുവാ ഭവതി രോചനസ്യ
ത്രിതൻ ഈ സമൃദ്ധിയുള്ള പ്രകാശവാനായവനെ, പശുവിന്റെ തലയിൽ അന്വേഷിച്ച് കണ്ടെത്തി. അവൻ ജനിച്ച് വീടുകളിൽ ഐശ്വര്യം നൽകുന്നു; പ്രകാശമുള്ള ലോകത്തിന്റെ നാഭിയും യുവാവുമാണ്.
മന്ദ്രം ഹോതാരമുശിജോ നമോഭിഃ പ്രാഞ്ചം യജ്ഞം നേതാരമധ്വരാണാമ് । വിശാമകൃണ്വന്നരതിം പാവകം ഹവ്യവാഹം ദധതോ മാനുഷേഷു
ഉഷിജർ ഭക്തിപൂർവ്വം ആഹ്വാനം ചെയ്ത് ഹോതാവിനെ, യജ്ഞത്തിന് മുന്നിൽ നയിക്കുന്നവനെയും, കർമ്മങ്ങൾക്ക് മാർഗ്ഗദർശകനെയും, ജനങ്ങൾക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്ന ശുദ്ധനെയും, ഹവ്യങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നവനെയും മനുഷ്യരിൽ സ്ഥാപിച്ചു.
പ്ര ഭൂര്ജയന്തം മഹാം വിപോധാം മൂരാ അമൂരം പുരാം ദര്മാണമ് । നയന്തോ ഗര്ഭം വനാം ധിയം ധുര്ഹിരിശ്മശ്രും നാര്വാണം ധനര്ചമ്
പ്രഭയുള്ള, ശക്തിയുള്ള, വിവേകമുള്ള, മനസ്സിൽ സംശയമില്ലാത്ത, പുരാതന നഗരങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നവനെയും, കാടുകളുടെ ഗർഭം, ചിന്ത, ധീരത, മഞ്ഞമൂച്ചയുള്ള, പ്രശംസപാടുന്നവനെയും അവർ മുന്നോട്ട് നയിച്ചു.
നി പസ്ത്യാസു ത്രിത സ്തഭൂയന്പരിവീതോ യോനൌ സീദദന്തഃ । അതഃ സംഗൃഭ്യാ വിശാം ദമൂനാ വിധര്മണായന്ത്രൈരീയതേ നൄന്
ത്രിതൻ വീടുകളിൽ ഉറപ്പോടെ ഇരുന്നു, ചുറ്റപ്പെട്ട് ഗർഭസ്ഥാനം പിടിച്ചു. അവിടെ നിന്ന്, ഗൃഹനാഥൻ തന്റെ നിയമങ്ങളാൽ, നിയന്ത്രണങ്ങളാൽ, മനുഷ്യരെ നയിക്കുന്നു.
അസ്യാജരാസോ ദമാമരിത്രാ അര്ചദ്ധൂമാസോ അഗ്നയഃ പാവകാഃ । ശ്വിതീചയഃ ശ്വാത്രാസോ ഭുരണ്യവോ വനര്ഷദോ വായവോ ന സോമാഃ
അവന്റെ അക്ഷയവും വീടുകൾ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നതുമായ അഗ്നിയുടെ ജ്വാലകൾ പ്രകാശിക്കുന്നു. വെള്ളയുള്ള, ഗർജ്ജിക്കുന്ന, മുഴങ്ങുന്ന, കാടുകളെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന, കാറ്റുപോലും സോമപോലും അവൻ.
പ്ര ജിഹ്വയാ ഭരതേ വേപോ അഗ്നിഃ പ്ര വയുനാനി ചേതസാ പൃഥിവ്യാഃ । തമായവഃ ശുചയന്തം പാവകം മന്ദ്രം ഹോതാരം ദധിരേ യജിഷ്ഠമ്
അഗ്നി തന്റെ നാവുകൊണ്ട് വിറയലുണ്ടാക്കുന്നു, മനസ്സുകൊണ്ട് ഭൂമിയിലെ വഴികൾ അറിയുന്നു. ആയുസ്മാർ ശുദ്ധനും പ്രകാശവാനുമായ, ഹോതാവായ, ആരാധനയ്ക്ക് ഏറ്റവും യോഗ്യനായവനെ സ്ഥാപിച്ചു.
ദ്യാവാ യമഗ്നിം പൃഥിവീ ജനിഷ്ടാമാപസ്ത്വഷ്ടാ ഭൃഗവോ യം സഹോഭിഃ । ഈളേന്യം പ്രഥമം മാതരിശ്വാ ദേവാസ്തതക്ഷുര്മനവേ യജത്രമ്
ആകാശവും ഭൂമിയും അഗ്നിയെ ജനിപ്പിച്ചു; ജലവും ത്വഷ്ടാവും ഭൃഗുമാരും ശക്തിയോടെ അവനെ സൃഷ്ടിച്ചു. മാതരിശ്വാൻ ആദ്യം ആരാധനാർഹനായി, ദേവന്മാർ മനുവിന് വേണ്ടി അവനെ രൂപപ്പെടുത്തി.
യം ത്വാ ദേവാ ദധിരേ ഹവ്യവാഹം പുരുസ്പൃഹോ മാനുഷാസോ യജത്രമ് । സ യാമന്നഗ്നേ സ്തുവതേ വയോ ധാഃ പ്ര ദേവയന്യശസഃ സം ഹി പൂര്വീഃ
ദേവന്മാർ ഹവ്യങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നവനായി, എല്ലാവർക്കും പ്രിയനായ, മനുഷ്യരിൽ ആരാധ്യനായവനായി നിന്നെ നിശ്ചയിച്ചു. അഗ്നേ, നിന്നെ സ്തുതിക്കുന്നവർക്കു നീ ദൈവികവും മഹത്വമുള്ളതുമായ പുരാതനമായ അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകണം.
ജഗൃഭ്മാ തേ ദക്ഷിണമിന്ദ്ര ഹസ്തം വസൂയവോ വസുപതേ വസൂനാമ് । വിദ്മാ ഹി ത്വാ ഗോപതിം ശൂര ഗോനാമസ്മഭ്യം ചിത്രം വൃഷണം രയിം ദാഃ
ഇന്ദ്രാ, സമ്പത്ത് ആഗ്രഹിച്ച് ഞങ്ങൾ നിന്റെ വലതുകൈ പിടിച്ചു. സമ്പത്തിന്റെ രക്ഷകനായ നീ പശുക്കളുടെ കാവലാളാണ് എന്ന് ഞങ്ങൾ അറിയുന്നു; വീരനേ, ഞങ്ങൾക്ക് മനോഹരവും ശക്തിയുള്ള സമ്പത്ത് നൽകണം.
സ്വായുധം സ്വവസം സുനീഥം ചതുഃസമുദ്രം ധരുണം രയീണാമ് । ചര്കൃത്യം ശംസ്യം ഭൂരിവാരമസ്മഭ്യം ചിത്രം വൃഷണം രയിം ദാഃ
നിന്റെ സ്വന്തം ആയുധം, ശക്തി, നല്ല മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം, നാലു സമുദ്രങ്ങൾ, സമ്പത്തിന്റെ ആധാരം—ഇവയൊക്കെയും നിനക്കുണ്ട്. പ്രശംസിക്കപ്പെടേണ്ട, പലതരത്തിലുള്ള സമ്പത്ത് ഞങ്ങൾക്കു നൽകണം.
സുബ്രഹ്മാണം ദേവവന്തം ബൃഹന്തമുരും ഗഭീരം പൃഥുബുധ്നമിന്ദ്ര । ശ്രുതഋഷിമുഗ്രമഭിമാതിഷാഹമസ്മഭ്യം ചിത്രം വൃഷണം രയിം ദാഃ
ഉത്തമമായ പ്രാർത്ഥനയുള്ള, ദൈവിക, മഹത്തായ, വിശാലമായ, ആഴമുള്ള, വിശാല അടിസ്ഥാനം ഉള്ളവനായ ഇന്ദ്രാ; പ്രശസ്തനായ ഋഷി, ശക്തൻ, ശത്രുക്കളെ തകർക്കുന്നവൻ—ഞങ്ങൾക്കു മനോഹരവും ശക്തിയുള്ള സമ്പത്ത് നൽകണം.
സനദ്വാജം വിപ്രവീരം തരുത്രം ധനസ്പൃതം ശൂശുവാംസം സുദക്ഷമ് । ദസ്യുഹനം പൂര്ഭിദമിന്ദ്ര സത്യമസ്മഭ്യം ചിത്രം വൃഷണം രയിം ദാഃ
കൊടികൾ ഉള്ള, ധീരനായ, ഏറ്റവും ശക്തിയുള്ള, സമ്പത്ത് നേടുന്ന, പ്രകാശമുള്ള, നല്ല കഴിവുള്ളവൻ; ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്ന, കോട്ടകൾ തകർക്കുന്ന, സത്യമായ ഇന്ദ്രാ, ഞങ്ങൾക്കു മനോഹരവും ശക്തിയുള്ള സമ്പത്ത് നൽകണം.
അശ്വാവന്തം രഥിനം വീരവന്തം സഹസ്രിണം ശതിനം വാജമിന്ദ്ര । ഭദ്രവ്രാതം വിപ്രവീരം സ്വര്ഷാമസ്മഭ്യം ചിത്രം വൃഷണം രയിം ദാഃ
കുതിരകളും രഥങ്ങളും ധീരന്മാരും ആയിരങ്ങൾ, നൂറുകൾ, വിജയിച്ച സൈന്യവും, ധീരതയും, പ്രകാശം നേടുന്നവനുമായ ഇന്ദ്രാ, ഞങ്ങൾക്കു മനോഹരവും ശക്തിയുള്ള സമ്പത്ത് നൽകണം.
പ്ര സപ്തഗുമൃതധീതിം സുമേധാം ബൃഹസ്പതിം മതിരച്ഛാ ജിഗാതി । യ ആങ്ഗിരസോ നമസോപസദ്യോഽസ്മഭ്യം ചിത്രം വൃഷണം രയിം ദാഃ
ഏഴു വായുള്ള, പ്രചോദനമുള്ള, ജ്ഞാനമുള്ള ബൃഹസ്പതിയിലേക്കാണ് പ്രാർത്ഥന എത്തുന്നത്. ആ അംഗിരസിനെ ഭക്തിപൂർവ്വം സമീപിക്കാം; ഞങ്ങൾക്കു മനോഹരവും ശക്തിയുള്ള സമ്പത്ത് നൽകണം.
വനീവാനോ മമ ദൂതാസ ഇന്ദ്രം സ്തോമാശ്ചരന്തി സുമതീരിയാനാഃ । ഹൃദിസ്പൃശോ മനസാ വച്യമാനാ അസ്മഭ്യം ചിത്രം വൃഷണം രയിം ദാഃ
എന്റെ ഗായകര് പോലെ, എന്റെ സ്തുതികള് ദൂതന്മാരായി ഇന്ദ്രനിലേക്കു പോകുന്നു, അവന്റെ അനുഗ്രഹം തേടി; ഹൃദയത്തെ സ്പര്ശിച്ച്, മനസ്സില് ഉരിയാടുന്ന ഈ വാക്കുകള് മഹാബലശാലിയായ ഇന്ദ്രാ, ഞങ്ങള്ക്കു മനോഹരവും സമൃദ്ധിയുള്ളതുമായ ധനം നല്കണമേ.
യത്ത്വാ യാമി ദദ്ധി തന്ന ഇന്ദ്ര ബൃഹന്തം ക്ഷയമസമം ജനാനാമ് । അഭി തദ്ദ്യാവാപൃഥിവീ ഗൃണീതാമസ്മഭ്യം ചിത്രം വൃഷണം രയിം ദാഃ
ഞാന് നിന്നില് എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും, അതെല്ലാം നീ ഞങ്ങള്ക്കു നല്കണം, മഹത്തായതും അനുപമമായതുമായ വാസസ്ഥലം ജനങ്ങളില് ഞങ്ങള്ക്കായി നല്കണം, ആ അനുഗ്രഹം സ്വര്ഗ്ഗവും ഭൂമിയും ഒരുമിച്ച് പാടട്ടെ; മഹാബലശാലിയായ ഇന്ദ്രാ, ഞങ്ങള്ക്കു മനോഹരവും സമൃദ്ധിയുള്ളതുമായ ധനം നല്കണമേ.
അഹം ഭുവം വസുനഃ പൂര്വ്യസ്പതിരഹം ധനാനി സം ജയാമി ശശ്വതഃ । മാം ഹവന്തേ പിതരം ന ജന്തവോഽഹം ദാശുഷേ വി ഭജാമി ഭോജനമ്
ഞാനാണ് സമ്പത്തിന്റെ പുരാതനനായ ഉടമ; ശാശ്വതമായ ധനം ഞാന് എപ്പോഴും നേടുന്നു; ജനങ്ങള് എന്നെ അച്ഛനായി വിളിക്കുന്നു; ഭക്തന് എന്നെ വിളിച്ചാല് ഞാന് അവന് ഭക്ഷണം പങ്കിടുന്നു.