തം ഹോതാരമധ്വരസ്യ പ്രചേതസം വഹ്നിം ദേവാ അകൃണ്വത । ദധാതി രത്നം വിധതേ സുവീര്യമഗ്നിര്ജനായ ദാശുഷേ
യജ്ഞത്തിന്റെ ഹോതാവായി, ബുദ്ധിമാനായി, പ്രകാശമുള്ളവനായി ദേവന്മാർ അഗ്നിയെ ആക്കി. അവൻ ജനങ്ങൾക്ക് സേവനം ചെയ്യുന്ന യജമാനന് സമ്പത്തും വീര്യവും നൽകുന്നു.
അഗ്നേ ഭവ സുഷമിധാ സമിദ്ധ ഉത ബര്ഹിരുര്വിയാ വി സ്തൃണീതാമ്
അഗ്നേ, നല്ല ഇന്ധനത്തിൽ നന്നായി തെളിയുക; വിശാലമായ ബർഹിസ് പന്തലായി വിരിയട്ടെ.
ഉത ദ്വാര ഉശതീര്വി ശ്രയന്താമുത ദേവാഁ ഉശത ആ വഹേഹ
പ്രകാശമുള്ള വാതിലുകൾ വിശാലമായി തുറക്കപ്പെടട്ടെ; ദേവന്മാർ, പ്രകാശമുള്ളവർ, ഇവിടെ ഒരുമിച്ച് വരട്ടെ.
അഗ്നേ വീഹി ഹവിഷാ യക്ഷി ദേവാന്സ്വധ്വരാ കൃണുഹി ജാതവേദഃ
അഗ്നേ, അർപ്പണവുമായി വന്നു ദേവന്മാരെ ആരാധിക്കണം; എല്ലാ ജന്മങ്ങളും അറിയുന്നവനേ, കുഴപ്പമില്ലാത്ത യജ്ഞം നടത്തണം.
സ്വധ്വരാ കരതി ജാതവേദാ യക്ഷദ്ദേവാഁ അമൃതാന്പിപ്രയച്ച
എല്ലാ ജന്മങ്ങളും അറിയുന്നവൻ കുഴപ്പമില്ലാത്ത യജ്ഞം നടത്തുന്നു; അവൻ അമൃതസ്വരൂപികളായ ദേവന്മാരെ ആരാധിക്കുകയും അവരെ സന്തോഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യട്ടെ.
വംസ്വ വിശ്വാ വാര്യാണി പ്രചേതഃ സത്യാ ഭവന്ത്വാശിഷോ നോ അദ്യ
ബുദ്ധിമാനേ, എല്ലാ ആഗ്രഹിച്ച കാര്യങ്ങളും നൽകണേ; ഇന്ന് ഞങ്ങളുടെ ആശംസകൾ സത്യമായി നിറവേറട്ടെ.
ത്വാമു തേ ദധിരേ ഹവ്യവാഹം ദേവാസോ അഗ്ന ഊര്ജ ആ നപാതമ്
അഗ്നേ, ദേവന്മാർ നിന്നെ ഹവികൾ എത്തിക്കുന്നവനായി, ഊർജത്തിന്റെ പുത്രനായി, പോഷകന്റെ അധിപനായി സ്ഥാപിച്ചു.
തേ തേ ദേവായ ദാശതഃ സ്യാമ മഹോ നോ രത്നാ വി ദധ ഇയാനഃ
ദേവാ, നിനക്ക് ഭക്തിയോടെ സേവിക്കുന്നവരായിരിക്കട്ടെ ഞങ്ങൾ; നീ മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോൾ ഞങ്ങൾക്ക് വലിയ സമ്പത്തുകൾ നൽകണേ.
ത്വേ ഹ യത്പിതരശ്ചിന്ന ഇന്ദ്ര വിശ്വാ വാമാ ജരിതാരോ അസന്വന് । ത്വേ ഗാവഃ സുദുഘാസ്ത്വേ ഹ്യശ്വാസ്ത്വം വസു ദേവയതേ വനിഷ്ഠഃ
ഇന്ദ്രനേ, പിതാക്കന്മാരും ഗായകര് പോലും നിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിലൂടെ എല്ലാ ഇഷ്ടസൗഭാഗ്യങ്ങളും നേടി. നിന്നിലൂടെ പശുക്കള് ധാരാളം പാല് നല്കുന്നു, നിന്നിലൂടെ കുതിരകളും സമ്പത്തും ലഭിക്കുന്നു. ഭക്തന്ക്ക് സമ്പത്ത് നല്കുന്നതില് നീ ഏറ്റവും ഉത്തമന്.
രാജേവ ഹി ജനിഭിഃ ക്ഷേഷ്യേവാവ ദ്യുഭിരഭി വിദുഷ്കവിഃ സന് । പിശാ ഗിരോ മഘവന്ഗോഭിരശ്വൈസ്ത്വായതഃ ശിശീഹി രായേ അസ്മാന്
രാജാവിന് തന്റെ ജനങ്ങളോടുള്ള ബന്ധംപോലെയും, കാവലാളിന് പശുക്കളോടുള്ള ബന്ധംപോലെയും, മഹാബുദ്ധിമാന്മാരുടെ ഇടയില് നീ പ്രശസ്തനാണ്, മഹാവീരനേ. ഞങ്ങളുടെ ഗാനം ആസ്വദിച്ച്, ഇന്ദ്രനേ, പശുക്കളും കുതിരകളും കൂടിയ സമ്പത്ത് ഞങ്ങള്ക്ക് നല്കണമേ.
ഇമാ ഉ ത്വാ പസ്പൃധാനാസോ അത്ര മന്ദ്രാ ഗിരോ ദേവയന്തീരുപ സ്ഥുഃ । അര്വാചീ തേ പഥ്യാ രായ ഏതു സ്യാമ തേ സുമതാവിന്ദ്ര ശര്മന്
ഇവിടെ നിന്നെ സ്തുതിച്ചുള്ള ഈ മധുരഗാനങ്ങള് സമര്പ്പിച്ചിരിക്കുന്നു, ദൈവസ്വഭാവമുള്ളവനേ. നിന്റെ അനുഗ്രഹപഥം സമ്പത്തോടെ ഞങ്ങളിലേക്ക് വരട്ടെ. നിന്റെ ദയയില് ഞങ്ങള് ഇടംപിടിക്കട്ടെ, ഇന്ദ്രനേ, നിന്റെ സംരക്ഷണത്തില് ഞങ്ങള് ആയിരിക്കട്ടെ.
ധേനും ന ത്വാ സൂയവസേ ദുദുക്ഷന്നുപ ബ്രഹ്മാണി സസൃജേ വസിഷ്ഠഃ । ത്വാമിന്മേ ഗോപതിം വിശ്വ ആഹാ ന ഇന്ദ്രഃ സുമതിം ഗന്ത്വച്ഛ
പാലിന് വേണ്ടി പശുവിനെ പാല്കടയാന് ആഗ്രഹിച്ച് വസിഷ്ഠന് നിന്നെ സ്തുതിച്ചിരിക്കുന്നു. എല്ലാ ജനങ്ങളും നിന്നെ പശുക്കളുടെ കാവലാളായി വിളിക്കുന്നു, ഇന്ദ്രനേ, നിന്റെ അനുഗ്രഹം ഞങ്ങളിലേക്ക് വരട്ടെ.
അര്ണാംസി ചിത്പപ്രഥാനാ സുദാസ ഇന്ദ്രോ ഗാധാന്യകൃണോത്സുപാരാ । ശര്ധന്തം ശിമ്യുമുചഥസ്യ നവ്യഃ ശാപം സിന്ധൂനാമകൃണോദശസ്തീഃ
സുദാസിന് വേണ്ടി ഇന്ദ്രന് വിശാലവും ആഴമുള്ള നദികളെ കടക്കാവുന്നവയാക്കി. ശിമ്യുവിന്റെ വലിയ സൈന്യത്തെ അവന് തകര്ത്തു, സിന്ധുനദികളുടെ ശാപം അവന് അകറ്റി.
പുരോളാ ഇത്തുര്വശോ യക്ഷുരാസീദ്രായേ മത്സ്യാസോ നിശിതാ അപീവ । ശ്രുഷ്ടിം ചക്രുര്ഭൃഗവോ ദ്രുഹ്യവശ്ച സഖാ സഖായമതരദ്വിഷൂചോഃ
തുര്വശനും യദുവും യാഗകര്മങ്ങള് നടത്തി, മത്സ്യന്മാര് സമ്പത്തിനായി ഉത്സുകരായി, ഉദ്ദേശത്തില് തീവ്രതയോടെ. ഭൃഗുക്കളും ദ്രുഹ്യുക്കളും കൂട്ടുകെട്ടുണ്ടാക്കി, സുഹൃത്ത് സുഹൃത്തിനെ മറികടന്നു വൈരത്തിലേക്ക് നീങ്ങി.
ആ പക്ഥാസോ ഭലാനസോ ഭനന്താലിനാസോ വിഷാണിനഃ ശിവാസഃ । ആ യോഽനയത്സധമാ ആര്യസ്യ ഗവ്യാ തൃത്സുഭ്യോ അജഗന്യുധാ നൄന്
പക്തന്മാര്, ഭലാനസുകള്, അലിനാസുകള്, വിഷാണികള്, ശിവാസുകള് ഒത്തുചേര്ന്നു. ആര്യരുടെ കൂട്ടം പശുക്കള്ക്കായി നയിച്ചവന്, ഇന്ദ്രന്, തൃത്സുക്കളുടെ ശത്രുക്കളെ തോല്പ്പിച്ചു.
ദുരാധ്യോ അദിതിം സ്രേവയന്തോഽചേതസോ വി ജഗൃഭ്രേ പരുഷ്ണീമ് । മഹ്നാവിവ്യക്പൃഥിവീം പത്യമാനഃ പശുഷ്കവിരശയച്ചായമാനഃ
അറിയാതവരും, അദിതിയുടെ അനുഗ്രഹം നേടാന് ശ്രമിച്ചവരും, പരുഷ്ണി നദിയെ പിടിച്ചു. പക്ഷേ, മഹത്വത്തോടെ ഇന്ദ്രന് ഭൂമിയെ ഭരണാധികാരിക്ക് വിശാലമാക്കി, പശുക്കളെ വിട്ടയച്ചു.
ഈയുരര്ഥം ന ന്യര്ഥം പരുഷ്ണീമാശുശ്ചനേദഭിപിത്വം ജഗാമ । സുദാസ ഇന്ദ്രഃ സുതുകാഁ അമിത്രാനരന്ധയന്മാനുഷേ വധ്രിവാചഃ
ലാഭത്തിനായി, നഷ്ടത്തിനല്ല, അവര് പരുഷ്ണിയിലേക്ക് വന്നു. ജയിക്കാനായി വേഗത്തില് ഓടി, പക്ഷേ സോമം ആഗ്രഹിച്ച ഇന്ദ്രന് ശത്രുക്കളായ മൗനികളായ മനുഷ്യരെ സുദാസിന് വേണ്ടി തടഞ്ഞു.
ഈയുര്ഗാവോ ന യവസാദഗോപാ യഥാകൃതമഭി മിത്രം ചിതാസഃ । പൃശ്നിഗാവഃ പൃശ്നിനിപ്രേഷിതാസഃ ശ്രുഷ്ടിം ചക്രുര്നിയുതോ രന്തയശ്ച
പശുക്കള് കാവലാളുകളെപ്പോലെ പതിവുപോലെ പുല്ലിടങ്ങളിലേക്ക് പോയി, ശത്രുക്കളുടെ ഇടയിലും. പുള്ളിപ്പശുക്കള് പുള്ളിയവനാല് അയക്കപ്പെട്ടു, അവര് വഴി തുറന്നു, സൈന്യങ്ങള് സന്തോഷിച്ചു.
ഏകം ച യോ വിംശതിം ച ശ്രവസ്യാ വൈകര്ണയോര്ജനാന്രാജാ ന്യസ്തഃ । ദസ്മോ ന സദ്മന്നി ശിശാതി ബര്ഹിഃ ശൂരഃ സര്ഗമകൃണോദിന്ദ്ര ഏഷാമ്
വൈകര്ണരുടെ പ്രശസ്തമായ ഒരു ജനതയെയും ഇരുപത്തൊന്നിനെയും രാജാവ് കീഴടക്കി. വീരന് തന്റെ വീട്ടില് ഇരുന്നു, ഇന്ദ്രന് അവര്ക്ക് ഒരു ഒഴുക്ക് ഒരുക്കി.
അധ ശ്രുതം കവഷം വൃദ്ധമപ്സ്വനു ദ്രുഹ്യും നി വൃണഗ്വജ്രബാഹുഃ । വൃണാനാ അത്ര സഖ്യായ സഖ്യം ത്വായന്തോ യേ അമദന്നനു ത്വാ
പിന്നീട്, ശക്തനായ ഇന്ദ്രന് വെള്ളത്തില് വൃദ്ധനായ കവഷനെയും ദ്രുഹ്യുവിനെയും കീഴടക്കി. ഇവിടെ സൗഹൃദം ആഗ്രഹിച്ചവര്ക്ക് സൗഹൃദം ലഭിച്ചു, നിന്നെ സ്നേഹിച്ചവര് നിന്നെ പിന്തുടര്ന്നു.
വി സദ്യോ വിശ്വാ ദൃംഹിതാന്യേഷാമിന്ദ്രഃ പുരഃ സഹസാ സപ്ത ദര്ദഃ । വ്യാനവസ്യ തൃത്സവേ ഗയം ഭാഗ്ജേഷ്മ പൂരും വിദഥേ മൃധ്രവാചമ്
ഇന്ദ്രന് ഉടനടി അവരുടെ എല്ലാ കോട്ടകളും, ഏഴു കോട്ടകളും ശക്തിയോടെ തകര്ത്തു. ഗയയെ തൃത്സുവിന് വേണ്ടി അകറ്റി, മത്സരത്തില് കഠിനവാക്ക് പറയുന്ന പൂരുവിനെ കീഴടക്കി.
നി ഗവ്യവോഽനവോ ദ്രുഹ്യവശ്ച ഷഷ്ടിഃ ശതാ സുഷുപുഃ ഷട് സഹസ്രാ । ഷഷ്ടിര്വീരാസോ അധി ഷഡ്ദുവോയു വിശ്വേദിന്ദ്രസ്യ വീര്യാ കൃതാനി
അനുക്കളുടെയും ദ്രുഹ്യുക്കളുടെയും അറുപത്, നൂറ്, ആറായിരം സൈന്യങ്ങള് വീണു. അറുപത് വീരരും ആറു നേതാക്കളും. ഈ എല്ലാം ഇന്ദ്രന്റെ വീര്യത്താല് നടന്നു.
ഇന്ദ്രേണൈതേ തൃത്സവോ വേവിഷാണാ ആപോ ന സൃഷ്ടാ അധവന്ത നീചീഃ । ദുര്മിത്രാസഃ പ്രകലവിന്മിമാനാ ജഹുര്വിശ്വാനി ഭോജനാ സുദാസേ
ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം തൃത്സുക്കള് ആനന്ദത്തോടെ ഒഴുകുന്ന വെള്ളംപോലെ കടന്നു. ദുഷ്ടചിന്തയുള്ളവര് തങ്ങളുടെ തന്ത്രങ്ങള് ആലോചിച്ച്, എല്ലാ സമ്പത്തും സുദാസിന് വിട്ടുകൊടുത്തു.
അര്ധം വീരസ്യ ശൃതപാമനിന്ദ്രം പരാ ശര്ധന്തം നുനുദേ അഭി ക്ഷാമ് । ഇന്ദ്രോ മന്യും മന്യുമ്യോ മിമായ ഭേജേ പഥോ വര്തനിം പത്യമാനഃ
സോമം കുടിക്കുന്ന വീരനായ ഇന്ദ്രന് മുന്നേറുന്ന സൈന്യത്തിന്റെ പാതിയെ പിന്മാറ്റി, അഹങ്കാരികളെ നേരെതിര്ത്തു. ഇന്ദ്രന് കോപത്തിന് മറുപടി നല്കി, ഭരണം നടത്തി, വഴി തിരഞ്ഞെടുത്തു.
ആധ്രേണ ചിത്തദ്വേകം ചകാര സിംഹ്യം ചിത്പേത്വേനാ ജഘാന । അവ സ്രക്തീര്വേശ്യാവൃശ്ചദിന്ദ്രഃ പ്രായച്ഛദ്വിശ്വാ ഭോജനാ സുദാസേ
ഒരു പ്രഹരത്തില് അവന് ഭയാനകനെ വിറപ്പിച്ചു, സിംഹത്തെയും തന്റെ ശക്തിയാല് വീഴ്ത്തി. ഇന്ദ്രന് ശത്രുക്കളുടെ നേതാക്കളെ തകര്ത്തു, എല്ലാ സമ്പത്തും സുദാസിന് നല്കി.
ശശ്വന്തോ ഹി ശത്രവോ രാരധുഷ്ടേ ഭേദസ്യ ചിച്ഛര്ധതോ വിന്ദ രന്ധിമ് । മര്താഁ ഏന സ്തുവതോ യഃ കൃണോതി തിഗ്മം തസ്മിന്നി ജഹി വജ്രമിന്ദ്ര
എപ്പോഴും വൈരികളായവരും തകര്ന്നുപോയി, തകര്ക്കാന് ശ്രമിച്ചവരും. നിന്നെ സ്തുതിക്കുന്ന മനുഷ്യനുവേണ്ടി, ഇന്ദ്രനേ, നിന്റെ മൂര്ച്ചയുള്ള വജ്രം അവരില് പ്രയോഗിക്കണമേ.
ആവദിന്ദ്രം യമുനാ തൃത്സവശ്ച പ്രാത്ര ഭേദം സര്വതാതാ മുഷായത് । അജാസശ്ച ശിഗ്രവോ യക്ഷവശ്ച ബലിം ശീര്ഷാണി ജഭ്രുരശ്വ്യാനി
പ്രഭാതത്തിൽ യമുനയോടൊപ്പം തൃത്സുക്കാർ ഇന്ദ്രനെ മുന്നോട്ട് നയിച്ചു, എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും തകർത്തു. അജാസന്മാർ, ശിഗ്രുക്കാർ, യക്ഷുക്കാർ—allാം കൂലി നൽകി, കുതിരകളുടെ തലകൾ എടുത്തുപോയി.
ന ത ഇന്ദ്ര സുമതയോ ന രായഃ സംചക്ഷേ പൂര്വാ ഉഷസോ ന നൂത്നാഃ । ദേവകം ചിന്മാന്യമാനം ജഘന്ഥാവ ത്മനാ ബൃഹതഃ ശമ്ബരം ഭേത്
പഴയ ഉഷസ്സുകളും പുതിയവയും, ഇന്ദ്രന്റെ അനുഗ്രഹവും സമ്പത്തും പോലും അവരെ രക്ഷിക്കാനായില്ല. മഹത്തായവനെന്നു കരുതിയ ദേവകനെ നീ തന്നെ സംഹരിച്ചു, വലിയ ശംബരനെയും തകർത്തു.
പ്ര യേ ഗൃഹാദമമദുസ്ത്വായാ പരാശരഃ ശതയാതുര്വസിഷ്ഠഃ । ന തേ ഭോജസ്യ സഖ്യം മൃഷന്താധാ സൂരിഭ്യഃ സുദിനാ വ്യുച്ഛാന്
വൈരിയുടെ വീട്ടിൽ സന്തോഷിച്ചിരുന്ന പരാശരനും ശതയാതുവും വസിഷ്ഠനും, ഭോജന്റെ സൗഹൃദം വിട്ടില്ല. അങ്ങനെ, ജ്ഞാനികൾക്കു നല്ല ദിവസങ്ങൾ ഉദിച്ചു.
ദ്വേ നപ്തുര്ദേവവതഃ ശതേ ഗോര്ദ്വാ രഥാ വധൂമന്താ സുദാസഃ । അര്ഹന്നഗ്നേ പൈജവനസ്യ ദാനം ഹോതേവ സദ്മ പര്യേമി രേഭന്
ദേവവതന്റെ മകനായ സുദാസിന് ഇരുനൂറ് പശുക്കളും രണ്ടു വധൂസഹിത രഥങ്ങളും ലഭിച്ചു. അഗ്നേ, പൈജവനന്റെ ദാനം ഞാൻ പുരോഹിതനായി വീട്ടിൽ ചുറ്റി സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് ആദരിക്കുന്നു.