ഇളായാസ്ത്വാ പദേ വയം നാഭാ പൃഥിവ്യാ അധി । ജാതവേദോ നി ധീമഹ്യഗ്നേ ഹവ്യായ വോള്ഹവേ
ഇളയുടെ പദത്തിൽ, ഭൂമിയുടെ നാഭിയിൽ, ജനനങ്ങളെ അറിയുന്നവനേ, അഗ്നേ, നിനക്ക് ഹോമത്തിനും പുരൊഡാശത്തിനും ഇവിടെ സ്ഥാപിക്കുന്നു.
മന്ഥതാ നരഃ കവിമദ്വയന്തം പ്രചേതസമമൃതം സുപ്രതീകമ് । യജ്ഞസ്യ കേതും പ്രഥമം പുരസ്താദഗ്നിം നരോ ജനയതാ സുശേവമ്
പുരുഷന്മാർ മഹർഷിയെയും സർവ്വജ്ഞനെയും അമരനെയും സുന്ദരരൂപിയെയും ഉല്ക്കിണിയാൽ ഉണർത്തുന്നു; അഗ്നിയെ, യാഗത്തിന്റെ അടയാളമായ ആദ്യനായ ദയാനിധിയെ, നിങ്ങൾ മുന്നിൽ ജനിപ്പിക്കുന്നു.
യദീ മന്ഥന്തി ബാഹുഭിര്വി രോചതേഽശ്വോ ന വാജ്യരുഷോ വനേഷ്വാ । ചിത്രോ ന യാമന്നശ്വിനോരനിവൃതഃ പരി വൃണക്ത്യശ്മനസ്തൃണാ ദഹന്
പുരുഷന്മാർ കൈകളാൽ ഉല്ക്കിണിയുമ്പോൾ, അഗ്നി കാടുകളിൽ ചുവന്ന വേഗമുള്ള കുതിരപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു; അശ്വിനികളുടെ ഉജ്ജ്വലമായ നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത സഞ്ചാരത്തെപ്പോലെ, അഗ്നി കല്ലിൽ നിന്ന് പുല്ല് ചുറ്റി കത്തിക്കുന്നു.
ജാതോ അഗ്നീ രോചതേ ചേകിതാനോ വാജീ വിപ്രഃ കവിശസ്തഃ സുദാനുഃ । യം ദേവാസ ഈഡ്യം വിശ്വവിദം ഹവ്യവാഹമദധുരധ്വരേഷു
ജനിച്ച അഗ്നി പ്രകാശിക്കുന്നു, വിവേകശാലി, ശക്തൻ, പ്രചോദിതൻ, മഹർഷിമാർ പുകഴ്ത്തുന്നവൻ, ദാനശീലൻ; ദേവന്മാർ യാഗങ്ങളിൽ സ്തുത്യർഹനായി, സർവ്വജ്ഞനായി, ഹോമം ഏറ്റുവാങ്ങുന്നവനായി അവനെ സ്ഥാപിച്ചു.
സീദ ഹോതഃ സ്വ ഉ ലോകേ ചികിത്വാന്സാദയാ യജ്ഞം സുകൃതസ്യ യോനൌ । ദേവാവീര്ദേവാന്ഹവിഷാ യജാസ്യഗ്നേ ബൃഹദ്യജമാനേ വയോ ധാഃ
ഹോതാവേ, നിന്റെ സ്വസ്ഥലത്ത് ഇരിക്കണം, വിവേകത്തോടെ; നല്ല യാഗപീഠത്തിൽ യാഗം സ്ഥാപിക്കണം; ദൈവസ്വഭാവമുള്ളവനേ, അഗ്നേ, ദേവന്മാരെ ഹോമം അർപ്പിച്ച് പൂജിക്കണം; മഹായജമാനന് ശക്തി നൽകണം.
കൃണോത ധൂമം വൃഷണം സഖായോഽസ്രേധന്ത ഇതന വാജമച്ഛ । അയമഗ്നിഃ പൃതനാഷാട് സുവീരോ യേന ദേവാസോ അസഹന്ത ദസ്യൂന്
സുഹൃത്തുക്കളേ, പുക ശക്തിയോടെ ഉയർത്തുക, മടിക്കരുത്, വിജയത്തിനായി പരിശ്രമിക്കൂ; ഈ അഗ്നിയാണ് ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, മഹാശക്തൻ, ദേവന്മാർ ഈ അഗ്നിയാൽ ദസ്യുക്കളെ ജയിച്ചു.
അയം തേ യോനിരൃത്വിയോ യതോ ജാതോ അരോചഥാഃ । തം ജാനന്നഗ്ന ആ സീദാഥാ നോ വര്ധയാ ഗിരഃ
ഇതാണ് നിന്റെ യാഗപീഠം, യാഗാനുയായിയായവനേ, ഇതിൽ നിന്നാണ് നീ ജനിച്ച് പ്രകാശിച്ചത്; അതറിയുന്ന അഗ്നേ, ഇവിടെ ഇരിക്കണം, ഞങ്ങളുടെ ഗീതങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിക്കണം.
തനൂനപാദുച്യതേ ഗര്ഭ ആസുരോ നരാശംസോ ഭവതി യദ്വിജായതേ । മാതരിശ്വാ യദമിമീത മാതരി വാതസ്യ സര്ഗോ അഭവത്സരീമണി
അവനെ ശരീരത്തിന്റെ രക്ഷകനെന്ന് വിളിക്കുന്നു, ദൈവഗർഭം; ജനിക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യരുടെ ആഗ്രഹമാകുന്നു; മാതരിശ്വാൻ അവനെ അളക്കുമ്പോൾ, അമ്മയിൽ, വായുവിന്റെ പ്രവാഹം സഞ്ചാരത്തിൽ പ്രകടമാകുന്നു.
സുനിര്മഥാ നിര്മഥിതഃ സുനിധാ നിഹിതഃ കവിഃ । അഗ്നേ സ്വധ്വരാ കൃണു ദേവാന്ദേവയതേ യജ
നന്നായി ഉല്ക്കിണി ഉണർത്തപ്പെട്ട മഹർഷിയെ നന്നായി സ്ഥാപിച്ചു; അഗ്നേ, ശരിയായ യാഗങ്ങൾ നടത്തണം, ദേവന്മാരെ ഭക്തനായി പൂജിക്കണം.
അജീജനന്നമൃതം മര്ത്യാസോഽസ്രേമാണം തരണിം വീളുജമ്ഭമ് । ദശ സ്വസാരോ അഗ്രുവഃ സമീചീഃ പുമാംസം ജാതമഭി സം രഭന്തേ
മരണശീലന്മാർ അമരനെയും അശ്രാന്തനെയും വേഗവാനെയും മറഞ്ഞനക്കമുള്ളവനെയും ജനിപ്പിച്ചു; പത്ത് സഹോദരിമാർ ഒരുമിച്ച് ജനിച്ച പുരുഷനെ, ശക്തനെയും സമീപിക്കുന്നു.
പ്ര സപ്തഹോതാ സനകാദരോചത മാതുരുപസ്ഥേ യദശോചദൂധനി । ന നി മിഷതി സുരണോ ദിവേദിവേ യദസുരസ്യ ജഠരാദജായത
ഏഴു വിധമായ ഹോതാവ് ആദിമുതല് പ്രകാശിച്ചു; അമ്മയുടെ കണ്മടിയില്, പാല് നിറഞ്ഞ മുലയില് ജ്വലിച്ചപ്പോള്. ദയാലുവായ അവന് കണ്ണടയ്ക്കുന്നില്ല, ദിവസേന, മഹാശക്തന്റെ വയറ്റില് നിന്നു ജനിച്ചതുമുതല്.
അമിത്രായുധോ മരുതാമിവ പ്രയാഃ പ്രഥമജാ ബ്രഹ്മണോ വിശ്വമിദ്വിദുഃ । ദ്യുമ്നവദ്ബ്രഹ്മ കുശികാസ ഏരിര ഏകഏകോ ദമേ അഗ്നിം സമീധിരേ
ശത്രുക്കളെ നേരിടാന് ആയുധം ധരിച്ച്, മരുത് ദേവന്മാരെപ്പോലെ മുന്നോട്ട് പോകുന്നവന്, ബ്രഹ്മണില് ആദ്യജന്മം നേടിയവന്, എല്ലാവരും ഇക്കാര്യം അറിയുന്നു. പ്രകാശമുള്ള പ്രാര്ത്ഥന കുശികര് അര്പ്പിച്ചു; ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ വീട്ടില് അഗ്നിയെ തെളിച്ചു.
യദദ്യ ത്വാ പ്രയതി യജ്ഞേ അസ്മിന്ഹോതശ്ചികിത്വോഽവൃണീമഹീഹ । ധ്രുവമയാ ധ്രുവമുതാശമിഷ്ഠാഃ പ്രജാനന്വിദ്വാഁ ഉപ യാഹി സോമമ്
ഇന്ന് ഈ യാഗത്തില് ഭക്തിയോടെ ഞങ്ങള് നിന്നെ, ജ്ഞാനമുള്ള ഹോതാവിനെ, തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നു; ദൃഢമായതും ഉത്തമമായതുമായ ഭോജനങ്ങളോടെ, അറിഞ്ഞും മനസ്സിലാക്കിയുമാണ് ഞങ്ങള് നിന്നെ സോമയിലേക്കു ക്ഷണിക്കുന്നത്.
ഇച്ഛന്തി ത്വാ സോമ്യാസഃ സഖായഃ സുന്വന്തി സോമം ദധതി പ്രയാംസി । തിതിക്ഷന്തേ അഭിശസ്തിം ജനാനാമിന്ദ്ര ത്വദാ കശ്ചന ഹി പ്രകേതഃ
സോമം ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവനേ, നിന്റെ സുഹൃത്തുക്കള് നിന്നെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അവര് സോമം പിഴിഞ്ഞ് ഭോജനങ്ങള് ഒരുക്കുന്നു. മനുഷ്യരുടെ ശാപങ്ങള് സഹിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രനേ, നിന്നെ കൂടാതെ ആരും യഥാര്ത്ഥത്തില് ജ്ഞാനിയല്ല.
ന തേ ദൂരേ പരമാ ചിദ്രജാംസ്യാ തു പ്ര യാഹി ഹരിവോ ഹരിഭ്യാമ് । സ്ഥിരായ വൃഷ്ണേ സവനാ കൃതേമാ യുക്താ ഗ്രാവാണഃ സമിധാനേ അഗ്നൌ
നിന്റെ കുതിരകളോടുകൂടി, ഹരിയേ, അങ്ങേയറ്റത്തെ ലോകങ്ങള് പോലും നിന്നില് നിന്ന് ദൂരമല്ല; വരിക. ശക്തനായ കാളയ്ക്കായി ഈ ഹോമങ്ങള് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു, പാറകള് ചേര്ത്തിരിക്കുന്നു, അഗ്നി തെളിയിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഇന്ദ്രഃ സുശിപ്രോ മഘവാ തരുത്രോ മഹാവ്രാതസ്തുവികൂര്മിരൃഘാവാന് । യദുഗ്രോ ധാ ബാധിതോ മര്ത്യേഷു ക്വ ത്യാ തേ വൃഷഭ വീര്യാണി
സുന്ദരമായ താടിയുള്ളവന്, ദാനശീലനും ശക്തനും വലിയ സംഘങ്ങളുടെ നായകനും കര്മ്മശൂരനുമായ ഇന്ദ്രന്, ഭയങ്കരനേ, നീ മനുഷ്യരില് നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുമ്പോള്, കാളേ, നിന്റെ വീര്യങ്ങള് എവിടെയാണ്?
ത്വം ഹി ഷ്മാ ച്യാവയന്നച്യുതാന്യേകോ വൃത്രാ ചരസി ജിഘ്നമാനഃ । തവ ദ്യാവാപൃഥിവീ പര്വതാസോഽനു വ്രതായ നിമിതേവ തസ്ഥുഃ
നീ മാത്രമാണ് അചഞ്ചലമായവയെ ചലിപ്പിക്കുന്നത്; നീ വൃത്രന്മാരെ വേട്ടയാടുന്നു. നിന്റെ നിയമം പോലെ, ആകാശവും ഭൂമിയും പര്വ്വതങ്ങളും ഉറപ്പോടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ഉതാഭയേ പുരുഹൂത ശ്രവോഭിരേകോ ദൃള്ഹമവദോ വൃത്രഹാ സന് । ഇമേ ചിദിന്ദ്ര രോദസീ അപാരേ യത്സംഗൃഭ്ണാ മഘവന്കാശിരിത്തേ
പലതവണ വിളിക്കപ്പെടുന്നവനേ, നിന്റെ മഹത്വം കൊണ്ടു മാത്രം നീ ശക്തമായ കോട്ട തകര്ത്തു, വൃത്രനെ സംഹരിച്ചു. ഈ ഇരുവശവും അതീവ വിശാലമായ ഭൂമിയും ആകാശവും പോലും, ഇന്ദ്രാ, നീ സ്വന്തമെന്നപോലെ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു.
പ്ര സൂ ത ഇന്ദ്ര പ്രവതാ ഹരിഭ്യാം പ്ര തേ വജ്രഃ പ്രമൃണന്നേതു ശത്രൂന് । ജഹി പ്രതീചോ അനൂചഃ പരാചോ വിശ്വം സത്യം കൃണുഹി വിഷ്ടമസ്തു
ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ കുതിരകള് താഴോട്ടു ഓടട്ടെ; നിന്റെ വജ്രം ശത്രുക്കളെ തകര്ത്ത് മുന്നോട്ട് പോകട്ടെ. എല്ലാ ദിശകളില് നിന്നുമുള്ളവരെ നീ സംഹരിക്ക, സത്യം വിജയിക്കട്ടെ, അസത്യം നശിക്കട്ടെ.
യസ്മൈ ധായുരദധാ മര്ത്യായാഭക്തം ചിദ്ഭജതേ ഗേഹ്യം സഃ । ഭദ്രാ ത ഇന്ദ്ര സുമതിര്ഘൃതാചീ സഹസ്രദാനാ പുരുഹൂത രാതിഃ
നീ ആര്ക്ക് ജീവന് നല്കിയോ, അവന് അര്പ്പിക്കാത്തതും വീട്ടിലെ ഭാഗമാകുന്നു. നിന്റെ അനുഗ്രഹം, ഇന്ദ്രാ, ഉത്തമവും, നെയ്യില് സമൃദ്ധവുമാണ്; പലതവണ വിളിക്കപ്പെടുന്നവനേ, നിന്റെ ദാനം ആയിരംമടങ്ങാണ്.
സഹദാനും പുരുഹൂത ക്ഷിയന്തമഹസ്തമിന്ദ്ര സം പിണക്കുണാരുമ് । അഭി വൃത്രം വര്ധമാനം പിയാരുമപാദമിന്ദ്ര തവസാ ജഘന്ഥ
പലതവണ വിളിക്കപ്പെടുന്നവനേ, ശക്തനായ ദുഷ്ടനെ, ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ ശക്തിയാല് ചിതറിക്ക, ശത്രുവിനെ തകര്ക്കുക. വളരുന്ന, വീര്പ്പുമുട്ടുന്ന വൃത്രനെ, കാലില്ലാത്തവനെ, ഇന്ദ്രാ, നീ ശക്തിയാല് സംഹരിച്ചു.
നി സാമനാമിഷിരാമിന്ദ്ര ഭൂമിം മഹീമപാരാം സദനേ സസത്ഥ । അസ്തഭ്നാദ്ദ്യാം വൃഷഭോ അന്തരിക്ഷമര്ഷന്ത്വാപസ്ത്വയേഹ പ്രസൂതാഃ
നിന്റെ ഗാനംകൊണ്ട്, ഇന്ദ്രാ, നീ ഭൂമിയെ, വിശാലവും അതിരില്ലാത്തതുമായതിനെ, വാസസ്ഥലമാക്കി. കാളന് ആകാശവും അന്തരീക്ഷവും താങ്ങി; നിന്റെ ആജ്ഞയാല് ജലങ്ങള് ഇവിടെ ഒഴുകി.
അലാതൃണോ വല ഇന്ദ്ര വ്രജോ ഗോഃ പുരാ ഹന്തോര്ഭയമാനോ വ്യാര । സുഗാന്പഥോ അകൃണോന്നിരജേ ഗാഃ പ്രാവന്വാണീഃ പുരുഹൂതം ധമന്തീഃ
വലാ, പശുക്കളുടെ കുടിലം, ഇന്ദ്രാ, കടക്കാനാവാത്തതായിരുന്നു; കൊല്ലുന്നവനെ കണ്ടു, ഭയപ്പെട്ട് അവന് പിന്മാറി. നീ വഴികള് സുഗമമാക്കി, പശുക്കളെ മോചിപ്പിച്ചു, ഗായകര് പലതവണ വിളിക്കപ്പെടുന്നവനെ പാടിച്ചു.
ഏകോ ദ്വേ വസുമതീ സമീചീ ഇന്ദ്ര ആ പപ്രൌ പൃഥിവീമുത ദ്യാമ് । ഉതാന്തരിക്ഷാദഭി നഃ സമീക ഇഷോ രഥീഃ സയുജഃ ശൂര വാജാന്
ഒറ്റയ്ക്ക്, ഇന്ദ്രാ, നീ സമ്പന്നമായ ഭൂമിയും ആകാശവും നിറച്ചു; അവയെ നീ വ്യാപിപ്പിച്ചു. അന്തരീക്ഷത്തില് നിന്നു, വീരാ, ഞങ്ങള്ക്കായി സമ്പത്തും, കൂട്ടിയിടുന്ന രഥങ്ങളും സമ്മാനങ്ങളുമെത്തിക്കണം.
ദിശഃ സൂര്യോ ന മിനാതി പ്രദിഷ്ടാ ദിവേദിവേ ഹര്യശ്വപ്രസൂതാഃ । സം യദാനളധ്വന ആദിദശ്വൈര്വിമോചനം കൃണുതേ തത്ത്വസ്യ
സൂര്യന് നിശ്ചയിച്ച ദിശകള് ലംഘിക്കാറില്ല; ദിവസേന ഹരിതകുതിരകള് ചേര്ത്തിരിക്കുന്നു. അവ വഴിയില് ഒന്നിച്ചുചേരുമ്പോള്, അപ്പോള് അവന് കുതിരകളോടൊപ്പം അവന്റെ സ്വത്തുക്കള് മോചിപ്പിക്കുന്നു.
ദിദൃക്ഷന്ത ഉഷസോ യാമന്നക്തോര്വിവസ്വത്യാ മഹി ചിത്രമനീകമ് । വിശ്വേ ജാനന്തി മഹിനാ യദാഗാദിന്ദ്രസ്യ കര്മ സുകൃതാ പുരൂണി
പ്രഭയുള്ളവളുടെ ഉദയത്തില്, രാവിന്റെ വരവില്, എല്ലാവരും ഉഷസ്സിനെ കാണാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അവള് മഹത്തായ അത്ഭുതമായ മുഖം കാണിക്കുന്നു. അവന് വന്നപ്പോള് അവന്റെ മഹത്വം കൊണ്ടു എല്ലാവരും അറിയുന്നു, ഇന്ദ്രന്റെ അനേകം നല്ല കര്മ്മങ്ങള്.
മഹി ജ്യോതിര്നിഹിതം വക്ഷണാസ്വാമാ പക്വം ചരതി ബിഭ്രതീ ഗൌഃ । വിശ്വം സ്വാദ്മ സമ്ഭൃതമുസ്രിയായാം യത്സീമിന്ദ്രോ അദധാദ്ഭോജനായ
വലുതായ പ്രകാശം ഹൃദയങ്ങളില് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു; പാല് പാകമായ പശു മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നു. എല്ലാ മധുരമായ പോഷണം കറുത്തവളില് സമാഹരിച്ചിരിക്കുന്നു, ഇന്ദ്രന് ആ രസം ഭക്ഷണത്തിനായി നല്കിയപ്പോള്.
ഇന്ദ്ര ദൃഹ്യ യാമകോശാ അഭൂവന്യജ്ഞായ ശിക്ഷ ഗൃണതേ സഖിഭ്യഃ । ദുര്മായവോ ദുരേവാ മര്ത്യാസോ നിഷങ്ഗിണോ രിപവോ ഹന്ത്വാസഃ
ഇന്ദ്രാ, കോട്ടകള് ഉറപ്പാക്കണം; യാഗത്തിനും, പാടുന്നവനും, സുഹൃത്തുക്കള്ക്കുമായി സംരക്ഷണം നല്കണം. ദുഷ്ടചിന്തയുള്ള, ദുഷ്ടന്മാരായ, ആയുധധാരികളായ ശത്രുക്കളെ നീ സംഹരിക്കണം.
സം ഘോഷഃ ശൃണ്വേഽവമൈരമിത്രൈര്ജഹീ ന്യേഷ്വശനിം തപിഷ്ഠാമ് । വൃശ്ചേമധസ്താദ്വി രുജാ സഹസ്വ ജഹി രക്ഷോ മഘവന്രന്ധയസ്വ
വൈരികളിൽ നിന്നുള്ളതുപോലെ ഒരു ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്നു; അത്യന്തം ദാഹിപ്പിക്കുന്ന ശത്രുവിനെ നീ സംഹരിക്കണം. താഴെയുള്ള ശത്രുവിനെ ശക്തിയോടെ തകർക്കണം, ദുഷ്ടനെ നശിപ്പിക്കണം, മഹാവീരനായ ഇന്ദ്രാ, അവനെ കുഴപ്പത്തിലാക്കണം.
ഉദ്വൃഹ രക്ഷഃ സഹമൂലമിന്ദ്ര വൃശ്ചാ മധ്യം പ്രത്യഗ്രം ശൃണീഹി । ആ കീവതഃ സലലൂകം ചകര്ഥ ബ്രഹ്മദ്വിഷേ തപുഷിം ഹേതിമസ്യ
മൂലത്തോടുകൂടി ദുഷ്ടനെ പിഴുതെറിഞ്ഞ്, അതിന്റെ പുതിയ മദ്ധ്യഭാഗം കത്തിച്ച്, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കണം, ഇന്ദ്രാ. നീ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന, ഇഴയുന്നവനെ ഓടിച്ചു കളഞ്ഞു, ബ്രാഹ്മണദ്വേഷിയേ, ആയുധത്തിന്റെ ചൂടോടെ.