പൃഥുപാജാ അമര്ത്യോ ഘൃതനിര്ണിക്സ്വാഹുതഃ । അഗ്നിര്യജ്ഞസ്യ ഹവ്യവാട്
വിസ്തൃതമായ പാദങ്ങളുള്ള, അമരനായ അഗ്നി, നെയ്യാൽ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു; അവൻ യജ്ഞത്തിൽ ഹോമങ്ങൾ എത്തിക്കുന്നവനാണ്.
തം സബാധോ യതസ്രുച ഇത്ഥാ ധിയാ യജ്ഞവന്തഃ । ആ ചക്രുരഗ്നിമൂതയേ
ശ്രദ്ധയോടും യുക്തമായ ഉപകരണങ്ങളോടും കൂടി ഒരുമിച്ച് പരിശ്രമിക്കുന്നവർ അഗ്നിയെ ആരാധനയ്ക്കായി സ്ഥാപിച്ചു.
ഹോതാ ദേവോ അമര്ത്യഃ പുരസ്താദേതി മായയാ । വിദഥാനി പ്രചോദയന്
അമരനായ ദൈവം, പുരോഹിതൻ, മുന്നിൽ കഴിവോടെ മുന്നേറുന്നു; യജ്ഞങ്ങൾ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
വാജീ വാജേഷു ധീയതേഽധ്വരേഷു പ്ര ണീയതേ । വിപ്രോ യജ്ഞസ്യ സാധനഃ
ശക്തന്മാരിൽ ശക്തനായവൻ യജ്ഞങ്ങളിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു; ജ്ഞാനിയാകുന്നവൻ യജ്ഞത്തിന്റെ സഫലകരനാണ്.
ധിയാ ചക്രേ വരേണ്യോ ഭൂതാനാം ഗര്ഭമാ ദധേ । ദക്ഷസ്യ പിതരം തനാ
ചിന്തയാൽ അവൻ ഏറ്റവും ഉത്തമമായതിനെ സൃഷ്ടിച്ചു; സകല ജീവികളുടെ വിത്ത് സ്ഥാപിച്ചു; കഴിവിന്റെയും സന്തതിയുടെയും പിതാവായി.
നി ത്വാ ദധേ വരേണ്യം ദക്ഷസ്യേളാ സഹസ്കൃത । അഗ്നേ സുദീതിമുശിജമ്
അഗ്നേ, പ്രാർത്ഥനയോടും ശക്തിയോടും കൂടി, ഞങ്ങൾ നിന്നെ ഉത്തമനായി സ്ഥാപിച്ചു; നീ പ്രകാശമുള്ളവൻ, വഴികൾ തുറക്കുന്നവൻ.
അഗ്നിം യന്തുരമപ്തുരമൃതസ്യ യോഗേ വനുഷഃ । വിപ്രാ വാജൈഃ സമിന്ധതേ
അമരത്വത്തോടൊപ്പം, ശക്തിയോടും ഹോമങ്ങളോടും കൂടി, ജ്ഞാനികൾ അഗ്നിയെ, മാർഗ്ഗദർശകനെയും സഹായിയെയും, തെളിയിക്കുന്നു.
ഊര്ജോ നപാതമധ്വരേ ദീദിവാംസമുപ ദ്യവി । അഗ്നിമീളേ കവിക്രതുമ്
ശക്തിയുടെ പുത്രനായ, യജ്ഞത്തിൽ ദീപ്തിയോടെ തെളിയുന്ന, കവി ബുദ്ധിയുള്ള അഗ്നിയെ ഞാൻ പുകഴ്ത്തുന്നു.
ഈളേന്യോ നമസ്യസ്തിരസ്തമാംസി ദര്ശതഃ । സമഗ്നിരിധ്യതേ വൃഷാ
അവൻ പുകഴ്ത്തപ്പെടേണ്ടവനും ആദരിക്കപ്പെടേണ്ടവനും, ഇരുട്ട് നീക്കുന്നവനും, ദൃശ്യനുമാണ്; മഹാശക്തനായ അഗ്നി ഒരുമിച്ച് തെളിയുന്നു.
വൃഷോ അഗ്നിഃ സമിധ്യതേഽശ്വോ ന ദേവവാഹനഃ । തം ഹവിഷ്മന്ത ഈളതേ
മഹാശക്തനായ അഗ്നി, ദേവന്മാരെ കയറ്റുന്ന കുതിരപോലെ, തെളിയുന്നു; ഹോമങ്ങളോടെ അവനെ പുകഴ്ത്തുന്നു.
വൃഷണം ത്വാ വയം വൃഷന്വൃഷണഃ സമിധീമഹി । അഗ്നേ ദീദ്യതം ബൃഹത്
മഹാശക്തരായ ഞങ്ങൾ, മഹാശക്തനായ അഗ്നിയെ, മഹാശക്തന്മാരോടൊപ്പം തെളിയിക്കുന്നു; നീ വലിയ പ്രകാശത്തോടെ ദീപ്തിയോടെ തെളിയട്ടെ.
അഗ്നേ ജുഷസ്വ നോ ഹവിഃ പുരോളാശം ജാതവേദഃ । പ്രാതഃസാവേ ധിയാവസോ
ജന്മങ്ങളെ അറിയുന്ന അഗ്നേ, ഞങ്ങളുടെ ഹോമവും പൂര്ണ്ണപാചവും സ്വീകരിക്കണമേ; പ്രഭാതയജ്ഞത്തിൽ, ജ്ഞാനത്തോടും പ്രാർത്ഥനയോടും കൂടി.
പുരോളാ അഗ്നേ പചതസ്തുഭ്യം വാ ഘാ പരിഷ്കൃതഃ । തം ജുഷസ്വ യവിഷ്ഠ്യ
അഗ്നേ, നിനക്ക് വേണ്ടി പാകം ചെയ്ത് ഒരുക്കിയ പുരൊഡാശം സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഏറ്റവും ചെറുപ്പനായവനേ, ദയയോടെ അതു സ്വീകരിക്കണമേ.
അഗ്നേ വീഹി പുരോളാശമാഹുതം തിരോഅഹ്ന്യമ് । സഹസഃ സൂനുരസ്യധ്വരേ ഹിതഃ
അഗ്നേ, നിനക്ക് അർപ്പിച്ച പുരൊഡാശം, പകൽ മുഴുവൻ മറഞ്ഞ് സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നതിലേക്ക് വരിക. ശക്തിയുടെ പുത്രനായവനേ, യാഗത്തിൽ സ്ഥാപിതനായവനേ.
മാധ്യംദിനേ സവനേ ജാതവേദഃ പുരോളാശമിഹ കവേ ജുഷസ്വ । അഗ്നേ യഹ്വസ്യ തവ ഭാഗധേയം ന പ്ര മിനന്തി വിദഥേഷു ധീരാഃ
മധ്യാഹ്നസമയത്തിലെ സവനത്തിൽ, ജനനങ്ങളെ അറിയുന്നവനേ, മഹർഷിയേ, ഇവിടെ ഈ പുരൊഡാശം സ്വീകരിക്കണമേ. അഗ്നേ, യോഗങ്ങളിൽ ധീരന്മാർ നിന്റെ ഭാഗം കുറയ്ക്കാറില്ല.
അഗ്നേ തൃതീയേ സവനേ ഹി കാനിഷഃ പുരോളാശം സഹസഃ സൂനവാഹുതമ് । അഥാ ദേവേഷ്വധ്വരം വിപന്യയാ ധാ രത്നവന്തമമൃതേഷു ജാഗൃവിമ്
അഗ്നേ, മൂന്നാം സവനത്തിൽ, ശക്തിയുടെ പുത്രനായി നിനക്ക് അർപ്പിച്ച പുരൊഡാശം വിളിച്ചിരിക്കുന്നു. അപ്പോൾ, വിവേകത്തോടെ, അമരന്മാരായ ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ ധന്യമായ യാഗം സ്ഥാപിക്കണമേ.
അഗ്നേ വൃധാന ആഹുതിം പുരോളാശം ജാതവേദഃ । ജുഷസ്വ തിരോഅഹ്ന്യമ്
എപ്പോഴും വളരുന്നവനേ, ജനനങ്ങളെ അറിയുന്നവനേ, പകൽ മുഴുവൻ മറഞ്ഞ് സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന പുരൊഡാശം സ്വീകരിക്കണമേ.
അസ്തീദമധിമന്ഥനമസ്തി പ്രജനനം കൃതമ് । ഏതാം വിശ്പത്നീമാ ഭരാഗ്നിം മന്ഥാമ പൂര്വഥാ
ഇവിടെ ഉല്ക്കിണി ഉണ്ട്, ജനനപ്രവൃത്തി പൂർത്തിയായി. ഈ ഗൃഹലക്ഷ്മിയെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുവരിക; മുമ്പത്തെപ്പോലെ അഗ്നിയെ ഉല്ക്കിണിയാൽ ഉണർത്താം.
അരണ്യോര്നിഹിതോ ജാതവേദാ ഗര്ഭ ഇവ സുധിതോ ഗര്ഭിണീഷു । ദിവേദിവ ഈഡ്യോ ജാഗൃവദ്ഭിര്ഹവിഷ്മദ്ഭിര്മനുഷ്യേഭിരഗ്നിഃ
രണ്ടു മരക്കഷ്ണങ്ങൾക്കിടയിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നവനേ, ഗർഭിണികളിൽ സൂക്ഷിച്ച ഗർഭംപോലെ, അഗ്നിയെ ഉണർന്നിരിക്കുന്നവരും ഹോമം അർപ്പിക്കുന്ന മനുഷ്യരും ദിവസേന സ്തുതിക്കണം.
ഉത്താനായാമവ ഭരാ ചികിത്വാന്സദ്യഃ പ്രവീതാ വൃഷണം ജജാന । അരുഷസ്തൂപോ രുശദസ്യ പാജ ഇളായാസ്പുത്രോ വയുനേഽജനിഷ്ട
അറിയുന്നവൻ നേരെ ഉയർത്തി കൊണ്ടുവരിക; ശക്തൻ ഉടനെ ജനിക്കുന്നു; ചുവപ്പു നിറമുള്ള തൂണുപോലെയുള്ള ശക്തി, ഇളയുടെ പുത്രൻ വഴിയിൽ ജനിക്കുന്നു.
ഇളായാസ്ത്വാ പദേ വയം നാഭാ പൃഥിവ്യാ അധി । ജാതവേദോ നി ധീമഹ്യഗ്നേ ഹവ്യായ വോള്ഹവേ
ഇളയുടെ പദത്തിൽ, ഭൂമിയുടെ നാഭിയിൽ, ജനനങ്ങളെ അറിയുന്നവനേ, അഗ്നേ, നിനക്ക് ഹോമത്തിനും പുരൊഡാശത്തിനും ഇവിടെ സ്ഥാപിക്കുന്നു.
മന്ഥതാ നരഃ കവിമദ്വയന്തം പ്രചേതസമമൃതം സുപ്രതീകമ് । യജ്ഞസ്യ കേതും പ്രഥമം പുരസ്താദഗ്നിം നരോ ജനയതാ സുശേവമ്
പുരുഷന്മാർ മഹർഷിയെയും സർവ്വജ്ഞനെയും അമരനെയും സുന്ദരരൂപിയെയും ഉല്ക്കിണിയാൽ ഉണർത്തുന്നു; അഗ്നിയെ, യാഗത്തിന്റെ അടയാളമായ ആദ്യനായ ദയാനിധിയെ, നിങ്ങൾ മുന്നിൽ ജനിപ്പിക്കുന്നു.
യദീ മന്ഥന്തി ബാഹുഭിര്വി രോചതേഽശ്വോ ന വാജ്യരുഷോ വനേഷ്വാ । ചിത്രോ ന യാമന്നശ്വിനോരനിവൃതഃ പരി വൃണക്ത്യശ്മനസ്തൃണാ ദഹന്
പുരുഷന്മാർ കൈകളാൽ ഉല്ക്കിണിയുമ്പോൾ, അഗ്നി കാടുകളിൽ ചുവന്ന വേഗമുള്ള കുതിരപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു; അശ്വിനികളുടെ ഉജ്ജ്വലമായ നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത സഞ്ചാരത്തെപ്പോലെ, അഗ്നി കല്ലിൽ നിന്ന് പുല്ല് ചുറ്റി കത്തിക്കുന്നു.
ജാതോ അഗ്നീ രോചതേ ചേകിതാനോ വാജീ വിപ്രഃ കവിശസ്തഃ സുദാനുഃ । യം ദേവാസ ഈഡ്യം വിശ്വവിദം ഹവ്യവാഹമദധുരധ്വരേഷു
ജനിച്ച അഗ്നി പ്രകാശിക്കുന്നു, വിവേകശാലി, ശക്തൻ, പ്രചോദിതൻ, മഹർഷിമാർ പുകഴ്ത്തുന്നവൻ, ദാനശീലൻ; ദേവന്മാർ യാഗങ്ങളിൽ സ്തുത്യർഹനായി, സർവ്വജ്ഞനായി, ഹോമം ഏറ്റുവാങ്ങുന്നവനായി അവനെ സ്ഥാപിച്ചു.
സീദ ഹോതഃ സ്വ ഉ ലോകേ ചികിത്വാന്സാദയാ യജ്ഞം സുകൃതസ്യ യോനൌ । ദേവാവീര്ദേവാന്ഹവിഷാ യജാസ്യഗ്നേ ബൃഹദ്യജമാനേ വയോ ധാഃ
ഹോതാവേ, നിന്റെ സ്വസ്ഥലത്ത് ഇരിക്കണം, വിവേകത്തോടെ; നല്ല യാഗപീഠത്തിൽ യാഗം സ്ഥാപിക്കണം; ദൈവസ്വഭാവമുള്ളവനേ, അഗ്നേ, ദേവന്മാരെ ഹോമം അർപ്പിച്ച് പൂജിക്കണം; മഹായജമാനന് ശക്തി നൽകണം.
കൃണോത ധൂമം വൃഷണം സഖായോഽസ്രേധന്ത ഇതന വാജമച്ഛ । അയമഗ്നിഃ പൃതനാഷാട് സുവീരോ യേന ദേവാസോ അസഹന്ത ദസ്യൂന്
സുഹൃത്തുക്കളേ, പുക ശക്തിയോടെ ഉയർത്തുക, മടിക്കരുത്, വിജയത്തിനായി പരിശ്രമിക്കൂ; ഈ അഗ്നിയാണ് ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, മഹാശക്തൻ, ദേവന്മാർ ഈ അഗ്നിയാൽ ദസ്യുക്കളെ ജയിച്ചു.
അയം തേ യോനിരൃത്വിയോ യതോ ജാതോ അരോചഥാഃ । തം ജാനന്നഗ്ന ആ സീദാഥാ നോ വര്ധയാ ഗിരഃ
ഇതാണ് നിന്റെ യാഗപീഠം, യാഗാനുയായിയായവനേ, ഇതിൽ നിന്നാണ് നീ ജനിച്ച് പ്രകാശിച്ചത്; അതറിയുന്ന അഗ്നേ, ഇവിടെ ഇരിക്കണം, ഞങ്ങളുടെ ഗീതങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിക്കണം.
തനൂനപാദുച്യതേ ഗര്ഭ ആസുരോ നരാശംസോ ഭവതി യദ്വിജായതേ । മാതരിശ്വാ യദമിമീത മാതരി വാതസ്യ സര്ഗോ അഭവത്സരീമണി
അവനെ ശരീരത്തിന്റെ രക്ഷകനെന്ന് വിളിക്കുന്നു, ദൈവഗർഭം; ജനിക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യരുടെ ആഗ്രഹമാകുന്നു; മാതരിശ്വാൻ അവനെ അളക്കുമ്പോൾ, അമ്മയിൽ, വായുവിന്റെ പ്രവാഹം സഞ്ചാരത്തിൽ പ്രകടമാകുന്നു.
സുനിര്മഥാ നിര്മഥിതഃ സുനിധാ നിഹിതഃ കവിഃ । അഗ്നേ സ്വധ്വരാ കൃണു ദേവാന്ദേവയതേ യജ
നന്നായി ഉല്ക്കിണി ഉണർത്തപ്പെട്ട മഹർഷിയെ നന്നായി സ്ഥാപിച്ചു; അഗ്നേ, ശരിയായ യാഗങ്ങൾ നടത്തണം, ദേവന്മാരെ ഭക്തനായി പൂജിക്കണം.
അജീജനന്നമൃതം മര്ത്യാസോഽസ്രേമാണം തരണിം വീളുജമ്ഭമ് । ദശ സ്വസാരോ അഗ്രുവഃ സമീചീഃ പുമാംസം ജാതമഭി സം രഭന്തേ
മരണശീലന്മാർ അമരനെയും അശ്രാന്തനെയും വേഗവാനെയും മറഞ്ഞനക്കമുള്ളവനെയും ജനിപ്പിച്ചു; പത്ത് സഹോദരിമാർ ഒരുമിച്ച് ജനിച്ച പുരുഷനെ, ശക്തനെയും സമീപിക്കുന്നു.