ഉച്ഛ്രയസ്വ വനസ്പതേ വര്ഷ്മന്പൃഥിവ്യാ അധി । സുമിതീ മീയമാനോ വര്ചോ ധാ യജ്ഞവാഹസേ
വനസ്പതി, ഭൂമിയുടെ മേൽഭാഗത്ത് ഉയരുക. നല്ല ഉപദേശങ്ങൾ അളന്ന്, യജ്ഞം നടത്താൻ നിന്റെ പ്രകാശം സ്ഥാപിക്കണമേ.
യുവാ സുവാസാഃ പരിവീത ആഗാത്സ ഉ ശ്രേയാന്ഭവതി ജായമാനഃ । തം ധീരാസഃ കവയ ഉന്നയന്തി സ്വാധ്യോ മനസാ ദേവയന്തഃ
യുവാവായും, മനോഹരമായ വസ്ത്രം ധരിച്ചും, ചുറ്റിപ്പറ്റപ്പെട്ടും, അവൻ വരുന്നു. ജനിക്കുമ്പോൾ തന്നെ അവൻ കൂടുതൽ ഉത്തമനാകുന്നു. ധീരരും കവികളും സ്വയം നിയന്ത്രിക്കുന്ന മനസ്സോടെ ഭക്തിപൂർവ്വം അവനെ ഉയർത്തുന്നു.
ജാതോ ജായതേ സുദിനത്വേ അഹ്നാം സമര്യ ആ വിദഥേ വര്ധമാനഃ । പുനന്തി ധീരാ അപസോ മനീഷാ ദേവയാ വിപ്ര ഉദിയര്തി വാചമ്
ജനിച്ചവൻ, നല്ല ദിവസങ്ങളിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു, സഭയിൽ വളരുന്നു. ധീരന്മാർ മനസ്സുകൊണ്ട് അർപ്പണങ്ങൾ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു, ഭക്തിയോടെ പ്രചോദിതനായ പുരോഹിതൻ സ്തുതിഗാനങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നു.
യാന്വോ നരോ ദേവയന്തോ നിമിമ്യുര്വനസ്പതേ സ്വധിതിര്വാ തതക്ഷ । തേ ദേവാസഃ സ്വരവസ്തസ്ഥിവാംസഃ പ്രജാവദസ്മേ ദിധിഷന്തു രത്നമ്
വനസ്പതി, ഭക്തർ നിനക്കായി നിർമ്മിച്ചതും, ശില്പി രൂപം നൽകിയതും, ആ ദേവന്മാർ സ്വരത്തോടെ നില്ക്കുന്നു. അവർ സന്താനത്തോടുകൂടിയ സമ്പത്ത് ഞങ്ങൾക്ക് നല്കണമേ.
യേ വൃക്ണാസോ അധി ക്ഷമി നിമിതാസോ യതസ്രുചഃ । തേ നോ വ്യന്തു വാര്യം ദേവത്രാ ക്ഷേത്രസാധസഃ
ഭൂമിയിൽ വെച്ച് വെട്ടിയതും, രൂപം നൽകിയതും, നേരായ അറ്റങ്ങളുള്ളതും, അവയെല്ലാം ദൈവീകമായ സമൃദ്ധിയും വിജയവും ഞങ്ങൾക്ക് നല്കട്ടെ.
ആദിത്യാ രുദ്രാ വസവഃ സുനീഥാ ദ്യാവാക്ഷാമാ പൃഥിവീ അന്തരിക്ഷമ് । സജോഷസോ യജ്ഞമവന്തു ദേവാ ഊര്ധ്വം കൃണ്വന്ത്വധ്വരസ്യ കേതുമ്
ആദിത്യന്മാർ, രുദ്രന്മാർ, വസുക്കൾ, നല്ല വഴികാട്ടികൾ, ദ്യാവാപൃഥിവി, ഭൂമി, അന്തരീക്ഷം—ദേവന്മാർ ഒരുമിച്ച് യജ്ഞത്തെ രക്ഷിക്കട്ടെ, യജ്ഞത്തിന്റെ ചിഹ്നം ഉയർത്തട്ടെ.
ഹംസാ ഇവ ശ്രേണിശോ യതാനാഃ ശുക്രാ വസാനാഃ സ്വരവോ ന ആഗുഃ । ഉന്നീയമാനാഃ കവിഭിഃ പുരസ്താദ്ദേവാ ദേവാനാമപി യന്തി പാഥഃ
ഹംസം പോലെ നിരയായി, വെളുത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ച്, പ്രകാശത്തോടെ, ഗായകർ എത്തുന്നു. കവികൾ മുന്നിൽ അവരെ ഉയർത്തുന്നു; ദേവന്മാർ ദേവന്മാരുടെ പാതയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ശൃങ്ഗാണീവേച്ഛൃങ്ഗിണാം സം ദദൃശ്രേ ചഷാലവന്തഃ സ്വരവഃ പൃഥിവ്യാമ് । വാഘദ്ഭിര്വാ വിഹവേ ശ്രോഷമാണാ അസ്മാഁ അവന്തു പൃതനാജ്യേഷു
കൊമ്പുള്ളവരുടെ കൊമ്പുപോലെ, കുടങ്ങൾ കൈവശമുള്ള ഗായകർ ഭൂമിയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. വാക്കുകളാലോ വിളികളാലോ, കേൾക്കുമ്പോൾ, അവർ വിജയത്തിനുള്ള പോരാട്ടങ്ങളിൽ ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കട്ടെ.
വനസ്പതേ ശതവല്ശോ വി രോഹ സഹസ്രവല്ശാ വി വയം രുഹേമ । യം ത്വാമയം സ്വധിതിസ്തേജമാനഃ പ്രണിനായ മഹതേ സൌഭഗായ
വനസ്പതി, നൂറു ശാഖകളോടെ വളരുക; ആയിരം ശാഖകളോടെ ഞങ്ങൾ വളരട്ടെ. ശില്പി ഉരുക്കി തിളക്കമുള്ളവനായി നിന്നെ മഹത്തായ ഭാഗ്യത്തിനായി മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുവന്നു.
സഖായസ്ത്വാ വവൃമഹേ ദേവം മര്താസ ഊതയേ । അപാം നപാതം സുഭഗം സുദീദിതിം സുപ്രതൂര്തിമനേഹസമ്
സുഹൃത്തുക്കളായി, ദൈവമായ നീയേ, മനുഷ്യരായ ഞങ്ങൾ സഹായത്തിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. നീ ജലത്തിന്റെ പുത്രൻ, ഭാഗ്യവാൻ, പ്രകാശമുള്ളവൻ, നല്ല മാർഗ്ഗദർശകൻ, ഉത്തമമായ സ്തുതിക്ക് അർഹൻ, പാപരഹിതൻ.
കായമാനോ വനാ ത്വം യന്മാതൄരജഗന്നപഃ । ന തത്തേ അഗ്നേ പ്രമൃഷേ നിവര്തനം യദ്ദൂരേ സന്നിഹാഭവഃ
അഗ്നേ, നീ കാടുകളിൽ, അമ്മമാരിൽ, ജലങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, നീ ദൂരെയായാലും സമീപത്തായാലും, നിന്നെ തിരികെ നിർത്താൻ ആരും കഴിയില്ല.
അതി തൃഷ്ടം വവക്ഷിഥാഥൈവ സുമനാ അസി । പ്രപ്രാന്യേ യന്തി പര്യന്യ ആസതേ യേഷാം സഖ്യേ അസി ശ്രിതഃ
നീ ദാഹമുള്ളവരെ കടന്നുപോയി, അതുകൊണ്ടു നീ ദയാവാനായി. ചിലർ മുന്നോട്ട് പോകുന്നു, മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും ഇരിക്കുന്നു—നിന്റെ സൗഹൃദത്തിൽ ആശ്രയിച്ചവരാണ് അവർ.
ഈയിവാംസമതി സ്രിധഃ ശശ്വതീരതി സശ്ചതഃ । അന്വീമവിന്ദന്നിചിരാസോ അദ്രുഹോഽപ്സു സിംഹമിവ ശ്രിതമ്
വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ, ഒരിക്കലും തളരാത്തവൻ, എല്ലായ്പ്പോഴും കൂടെയുണ്ടാവുന്നവൻ—ദീർഘകാലം സഹിക്കുന്ന, ദോഷമില്ലാത്തവർ, ജലത്തിൽ സിംഹം പോലെ അവനെ കണ്ടെത്തി.
സസൃവാംസമിവ ത്മനാഗ്നിമിത്ഥാ തിരോഹിതമ് । ഐനം നയന്മാതരിശ്വാ പരാവതോ ദേവേഭ്യോ മഥിതം പരി
തനിയെ പുറപ്പെടുവിച്ചവനായി, അഗ്നിയെ അങ്ങനെ മറഞ്ഞുവെച്ചു. മാതരിശ്വാൻ ദൂരെ നിന്നു ദേവന്മാരിൽ നിന്ന് ചുരണ്ടി അവനെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്നു.
തം ത്വാ മര്താ അഗൃഭ്ണത ദേവേഭ്യോ ഹവ്യവാഹന । വിശ്വാന്യദ്യജ്ഞാഁ അഭിപാസി മാനുഷ തവ ക്രത്വാ യവിഷ്ഠ്യ
മനുഷ്യർ, ദേവന്മാർക്കുള്ള ഹവികൾ എത്തിക്കുന്നവനായി നിന്നെ പിടിച്ചു. അഗ്നേ, മനുഷ്യരുടെ എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളും നീ നിന്റെ ബുദ്ധിയാൽ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു, ഏറ്റവും ചെറുപ്പവനേ.
തദ്ഭദ്രം തവ ദംസനാ പാകായ ചിച്ഛദയതി । ത്വാം യദഗ്നേ പശവഃ സമാസതേ സമിദ്ധമപിശര്വരേ
നിന്റെ നാവാണ് ആ ഭാഗ്യം, പാകത്തിന് പോലും അതു മറയ്ക്കുന്നു. അഗ്നേ, കന്നുകാലികൾ അകത്തും ഇരുണ്ട സമയത്തും, ജ്വലിക്കുന്ന നിന്നെ ചുറ്റി കൂടുമ്പോൾ.
ആ ജുഹോതാ സ്വധ്വരം ശീരം പാവകശോചിഷമ് । ആശും ദൂതമജിരം പ്രത്നമീഡ്യം ശ്രുഷ്ടീ ദേവം സപര്യത
നിങ്ങള് ശുദ്ധവും ക്രമബദ്ധവുമായ പ്രകാശമുള്ള അഗ്നിയെ സമര്പ്പിക്കണം. അതിവേഗം ദൂതനായി, ഒരിക്കലും ക്ഷീണിക്കാത്തവനും പുരാതനനും സ്തുത്യര്ഹനുമായ ദൈവത്തെ ആദരത്തോടെ ആരാധിക്കുക.
ത്രീണി ശതാ ത്രീ സഹസ്രാണ്യഗ്നിം ത്രിംശച്ച ദേവാ നവ ചാസപര്യന് । ഔക്ഷന്ഘൃതൈരസ്തൃണന്ബര്ഹിരസ്മാ ആദിദ്ധോതാരം ന്യസാദയന്ത
മുന്നൂറും മൂവായിരവും മുപ്പത്തൊന്പതും ദേവന്മാര് അഗ്നിയെ ആദരിച്ചു; clarified നെയ്യാല് അവനെ അഭിഷേകം ചെയ്തു, അവന് വേണ്ടി ദര്ഭ ചിതറി, അവനെ യാഗത്തില് മുഖ്യ പുരോഹിതനായി ഇരുത്തി.
ത്വാമഗ്നേ മനീഷിണഃ സമ്രാജം ചര്ഷണീനാമ് । ദേവം മര്താസ ഇന്ധതേ സമധ്വരേ
അഗ്നേ, ജ്ഞാനികള് നിന്നെ ജനങ്ങളുടെ രാജാവായി സ്ഥാപിക്കുന്നു; മനുഷ്യര് യാഗത്തില് നിന്നെ ദൈവമായി വിളിക്കുന്നു.
ത്വാം യജ്ഞേഷ്വൃത്വിജമഗ്നേ ഹോതാരമീളതേ । ഗോപാ ഋതസ്യ ദീദിഹി സ്വേ ദമേ
യാഗങ്ങളില് അഗ്നേ, നിന്നെ പുരോഹിതനായി വിളിക്കുന്നു; നീ സത്യത്തിന്റെ രക്ഷകനായി നിന്റെ വീട്ടില് പ്രകാശിക്കണം.
സ ഘാ യസ്തേ ദദാശതി സമിധാ ജാതവേദസേ । സോ അഗ്നേ ധത്തേ സുവീര്യം സ പുഷ്യതി
ജാതവേദസായ അഗ്നേ, ആരെങ്കിലും നിന്നെ ഇന്ധനത്തോടെ സേവിച്ചാല്, അവന് വീര്യവും ഐശ്വര്യവും ലഭിക്കും.
സ കേതുരധ്വരാണാമഗ്നിര്ദേവേഭിരാ ഗമത് । അഞ്ജാനഃ സപ്ത ഹോതൃഭിര്ഹവിഷ്മതേ
യാഗങ്ങളുടെ ചിഹ്നമായ അഗ്നി, ദേവന്മാരോടൊപ്പം, അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, ഏഴു പുരോഹിതന്മാരോടൊപ്പം ഹവിയര്പ്പിക്കുന്നവന്റെ അടുക്കല് എത്തുന്നു.
പ്ര ഹോത്രേ പൂര്വ്യം വചോഽഗ്നയേ ഭരതാ ബൃഹത് । വിപാം ജ്യോതീംഷി ബിഭ്രതേ ന വേധസേ
പുരാതനവും മഹത്തായ വചനങ്ങള് അഗ്നിക്കായി പുരോഹിതനായി അര്പ്പിക്കുക; ജ്ഞാനികള്ക്കായി പ്രകാശം വഹിക്കുന്നവനാണ് അവന്.
അഗ്നിം വര്ധന്തു നോ ഗിരോ യതോ ജായത ഉക്ഥ്യഃ । മഹേ വാജായ ദ്രവിണായ ദര്ശതഃ
നമ്മുടെ ഗാനം അഗ്നിയെ വളര്ത്തട്ടെ, സ്തുതികള് അവനില് നിന്ന് ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; വലിയ വിജയത്തിനും സമ്പത്തിനും ദര്ശനത്തിനും വേണ്ടി.
അഗ്നേ യജിഷ്ഠോ അധ്വരേ ദേവാന്ദേവയതേ യജ । ഹോതാ മന്ദ്രോ വി രാജസ്യതി സ്രിധഃ
യാഗത്തിനായി ഏറ്റവും യോഗ്യനായ അഗ്നേ, ആരാധകനുവേണ്ടി ദേവന്മാരെ ആരാധിക്കണം; സന്തോഷകരമായ പുരോഹിതനായി നീ എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും നീക്കി പ്രകാശിക്കണം.
സ നഃ പാവക ദീദിഹി ദ്യുമദസ്മേ സുവീര്യമ് । ഭവാ സ്തോതൃഭ്യോ അന്തമഃ സ്വസ്തയേ
ശുദ്ധനായവനേ, ഞങ്ങള്ക്കായി നീ പ്രകാശിക്കണം; ഞങ്ങള്ക്ക് പ്രകാശമുള്ള വീര്യവും ഐശ്വര്യവും നല്കണം; സ്തുതിക്കുന്നവരുടെ ക്ഷേമത്തിനായി ഏറ്റവും അടുത്തവനാവണം.
തം ത്വാ വിപ്രാ വിപന്യവോ ജാഗൃവാംസഃ സമിന്ധതേ । ഹവ്യവാഹമമര്ത്യം സഹോവൃധമ്
ജാഗ്രതയോടെ പ്രചോദിതരായ ബ്രാഹ്മണന്മാര് നിന്നെ ഉണര്ത്തുന്നു; നീ അമരനും ശക്തനും ഹവികള് വഹിക്കുന്നവനുമാണ്.
അഗ്നിര്ഹോതാ പുരോഹിതോഽധ്വരസ്യ വിചര്ഷണിഃ । സ വേദ യജ്ഞമാനുഷക്
അഗ്നി യാഗത്തിന്റെ പുരോഹിതനും ഗൃഹസ്ഥനും ജ്ഞാനിയുമാണ്; മനുഷ്യരുടെ യാഗം അവന് അറിയാം.
സ ഹവ്യവാളമര്ത്യ ഉശിഗ്ദൂതശ്ചനോഹിതഃ । അഗ്നിര്ധിയാ സമൃണ്വതി
അമരനും ഹവികള് വഹിക്കുന്നവനും വേഗതയുള്ള ദൂതനും ആയി അഗ്നി സ്ഥാപിതനാണ്; അഗ്നി ചിന്തയോടെ യാഗം പൂര്ത്തിയാക്കുന്നു.
അഗ്നിര്ധിയാ സ ചേതതി കേതുര്യജ്ഞസ്യ പൂര്വ്യഃ । അര്ഥം ഹ്യസ്യ തരണി
അഗ്നി ചിന്തയോടെ ഗ്രഹിക്കുന്നു; യാഗത്തിന്റെ പുരാതന ചിഹ്നവുമാണ് അവന്; കാരണം അവന് അതിന്റെ അര്ത്ഥം അറിയുന്നു.