ന ഭോജാ മമ്രുര്ന ന്യര്ഥമീയുര്ന രിഷ്യന്തി ന വ്യഥന്തേ ഹ ഭോജാഃ । ഇദം യദ്വിശ്വം ഭുവനം സ്വശ്ചൈതത്സര്വം ദക്ഷിണൈഭ്യോ ദദാതി
ദാനശീലികൾ ഒരിക്കലും നശിക്കുകയില്ല, അവർക്കു നഷ്ടമില്ല, അവർക്കു ദു:ഖമില്ല, ദാനശീലികൾക്ക് ദു:ഖം വരില്ല; ഈ ലോകം മുഴുവൻ, പ്രകാശമുള്ളതൊക്കെയും, ദാനികൾക്കാണ് ലഭിക്കുന്നത്.
ഭോജാ ജിഗ്യുഃ സുരഭിം യോനിമഗ്രേ ഭോജാ ജിഗ്യുര്വധ്വം യാ സുവാസാഃ । ഭോജാ ജിഗ്യുരന്തഃപേയം സുരായാ ഭോജാ ജിഗ്യുര്യേ അഹൂതാഃ പ്രയന്തി
ദാനശീലികൾ ആദിയിൽ സുഗന്ധമുള്ള ഗർഭം നേടി, ദാനശീലികൾ അലങ്കരിച്ച വധൂമാരെ നേടി; ദാനശീലികൾ അകത്തുള്ള പാനീയവും, ക്ഷണിക്കാതെ വരുന്നവരെയും നേടുന്നു.
ഭോജായാശ്വം സം മൃജന്ത്യാശും ഭോജായാസ്തേ കന്യാ ശുമ്ഭമാനാ । ഭോജസ്യേദം പുഷ്കരിണീവ വേശ്മ പരിഷ്കൃതം ദേവമാനേവ ചിത്രമ്
ദാനശീലിക്ക് വേഗത്തിൽ ഓടുന്ന കുതിരയെ അവർ അലങ്കരിക്കുന്നു, ദാനശീലിക്ക് യുവതികൾ സ്വയം അലങ്കരിക്കുന്നു; ദാനശീലിയുടെ ഈ വീട് താമരക്കുളംപോലെ, മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ച, ദൈവാലയത്തെപ്പോലെ ഭംഗിയുള്ളതാണ്.
ഭോജമശ്വാഃ സുഷ്ഠുവാഹോ വഹന്തി സുവൃദ്രഥോ വര്തതേ ദക്ഷിണായാഃ । ഭോജം ദേവാസോഽവതാ ഭരേഷു ഭോജഃ ശത്രൂന്സമനീകേഷു ജേതാ
ഭോജന്റെ കുതിരകള് നല്ല രീതിയില് ചേര്ത്തു കെട്ടിയവയാണ്; അവ ഭോജനെ വഹിക്കുന്നു. അവന്റെ മനോഹരമായ രഥം ദാനത്തോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്നു. യുദ്ധങ്ങളില് ദേവന്മാര് ഭോജനെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു; കൂട്ടായ്മകളില് ഭോജന് ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നു.
കിമിച്ഛന്തീ സരമാ പ്രേദമാനഡ്ദൂരേ ഹ്യധ്വാ ജഗുരിഃ പരാചൈഃ । കാസ്മേഹിതിഃ കാ പരിതക്മ്യാസീത്കഥം രസായാ അതരഃ പയാംസി
സരമേ, നീ എന്താണ് ആഗ്രഹിച്ച് ദൂരെയ്ക്ക് യാത്ര ചെയ്തതും വഴിവിട്ട് അകലെ അലയ്ന്നതും? നിന്റെ ഉദ്ദേശം എന്തായിരുന്നു, നിന്റെ മനസ്സിലെ തീരുമാനമോ? നീ എങ്ങനെയാണ് രസാ നദിയുടെ വെള്ളം കടന്നുപോയത്?
ഇന്ദ്രസ്യ ദൂതീരിഷിതാ ചരാമി മഹ ഇച്ഛന്തീ പണയോ നിധീന്വഃ । അതിഷ്കദോ ഭിയസാ തന്ന ആവത്തഥാ രസായാ അതരം പയാംസി
ഇന്ദ്രന്റെ ദൂതിയായി ഞാന് യാത്ര ചെയ്യുന്നു; വലിയ നിധി ആഗ്രഹിച്ച് പണികള് ഒളിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതാണത്. ഭയത്താല് ഞാന് അതു കടന്നു; അങ്ങനെ രസാ നദിയുടെ വെള്ളം ഞാന് താണ്ടി.
കീദൃങ്ങിന്ദ്രഃ സരമേ കാ ദൃശീകാ യസ്യേദം ദൂതീരസരഃ പരാകാത് । ആ ച ഗച്ഛാന്മിത്രമേനാ ദധാമാഥാ ഗവാം ഗോപതിര്നോ ഭവാതി
സരമേ, ഇന്ദ്രന് എങ്ങനെയാണു്? അവന്റെ രൂപം എങ്ങനെയാണ്? നീ ദൂതിയായി ദൂരത്ത് നിന്ന് വന്നതാരാണ്? നീ പോകുമ്പോള് നമുക്ക് സൗഹൃദം സ്ഥാപിക്കാം; അപ്പോള് അവന് ഞങ്ങള്ക്കു് പശുക്കളുടെ രക്ഷകന് ആകട്ടെ.
നാഹം തം വേദ ദഭ്യം ദഭത്സ യസ്യേദം ദൂതീരസരം പരാകാത് । ന തം ഗൂഹന്തി സ്രവതോ ഗഭീരാ ഹതാ ഇന്ദ്രേണ പണയഃ ശയധ്വേ
ഞാന് ഭയപ്പെടേണ്ടവനെ അറിയുന്നില്ല, ദൂതിയായി ദൂരത്ത് നിന്ന് എന്നെ അയച്ചവനെ. ആഴമുള്ള ഒഴുകുന്ന നദികള് അവനെ മറയ്ക്കുന്നില്ല; ഇന്ദ്രന് jullie പണികള്, നിങ്ങള് അവന്റെ കൈയില് വീണു കിടക്കുന്നു.
ഇമാ ഗാവഃ സരമേ യാ ഐച്ഛഃ പരി ദിവോ അന്താന്സുഭഗേ പതന്തീ । കസ്ത ഏനാ അവ സൃജാദയുധ്വ്യുതാസ്മാകമായുധാ സന്തി തിഗ്മാ
സരമേ, നീ അന്വേഷിച്ച ഈ പശുക്കള് ആകാശത്തിന്റെ അറ്റത്തും പറക്കുന്നു, ഭാഗ്യവതിയായവളേ. അവയെ ഞങ്ങള്ക്കായി ആരാണ് വിടുവിക്കുക? അവര് ആയുധധാരികളാണ്; ഞങ്ങളുടെ ആയുധങ്ങളും മൂര്ച്ചയുള്ളവയാണ്.
അസേന്യാ വഃ പണയോ വചാംസ്യനിഷവ്യാസ്തന്വഃ സന്തു പാപീഃ । അധൃഷ്ടോ വ ഏതവാ അസ്തു പന്ഥാ ബൃഹസ്പതിര്വ ഉഭയാ ന മൃളാത്
പണികളേ, നിങ്ങളുടെ വാക്കുകള് വിശ്വസനീയമല്ല; നിങ്ങളുടെ ശരീരങ്ങള് ദുർബലവും അസ്ഥിരവുമാകട്ടെ. നിങ്ങളുടെ വഴി കടക്കാനാവാത്തതായിരിക്കും; ബൃഹസ്പതി ഞങ്ങളൊക്കെയും രക്ഷിക്കട്ടെ.
അയം നിധിഃ സരമേ അദ്രിബുധ്നോ ഗോഭിരശ്വേഭിര്വസുഭിര്ന്യൃഷ്ടഃ । രക്ഷന്തി തം പണയോ യേ സുഗോപാ രേകു പദമലകമാ ജഗന്ഥ
സരമേ, ഈ നിധി പാറയുടെ അടിയിലാണ്, പശുക്കളും കുതിരകളും ധനവും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. സൂക്ഷ്മമായി കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന പണികള് അതിനെ കാവല് ചെയ്യുന്നു; നീ അവരുടെ പാദചിഹ്നം കാണുന്ന സ്ഥലത്താണ് എത്തിയത്.
ഏഹ ഗമന്നൃഷയഃ സോമശിതാ അയാസ്യോ അങ്ഗിരസോ നവഗ്വാഃ । ത ഏതമൂര്വം വി ഭജന്ത ഗോനാമഥൈതദ്വചഃ പണയോ വമന്നിത്
ഇവിടെ സോമം കഴിച്ച ഋഷിമാര്— ആയസ്യന്മാര്, അങ്കിരസന്മാര്, നവഗ്വന്മാര്— വന്നു. അവര് ഈ വിശാലമായ പശുസമ്പത്ത് പങ്കിട്ടു; പണികളേ, അവര് പറഞ്ഞത് ഇതാണ്.
ഏവാ ച ത്വം സരമ ആജഗന്ഥ പ്രബാധിതാ സഹസാ ദൈവ്യേന । സ്വസാരം ത്വാ കൃണവൈ മാ പുനര്ഗാ അപ തേ ഗവാം സുഭഗേ ഭജാമ
ഇങ്ങനെ ദൈവിക ശക്തിയാല് നീ, സരമേ, ഇവിടെ എത്തി. നിന്നെ ഞാന് സഹോദരിയായി കരുതുമായിരുന്നു; തിരികെ പോകരുത്. ഭാഗ്യവതിയായവളേ, നമുക്ക് പശുക്കള് വിഭജിക്കേണ്ട.
നാഹം വേദ ഭ്രാതൃത്വം നോ സ്വസൃത്വമിന്ദ്രോ വിദുരങ്ഗിരസശ്ച ഘോരാഃ । ഗോകാമാ മേ അച്ഛദയന്യദായമപാത ഇത പണയോ വരീയഃ
ഞാന് സഹോദരത്വം അല്ലെങ്കില് സഹോദരിത്വം തിരിച്ചറിയുന്നില്ല; ഇന്ദ്രനും ഭയങ്കരനായ അങ്കിരസന്മാരും അറിയുന്നു. പണികള് പശുക്കള് മറച്ചുവെച്ചപ്പോള്, അവര് അവയെ ആഗ്രഹിച്ചു മറച്ചു; പക്ഷേ, ഇന്ദ്രന് ഉത്തമമായ വഴി കണ്ടെത്തി.
ദൂരമിത പണയോ വരീയ ഉദ്ഗാവോ യന്തു മിനതീരൃതേന । ബൃഹസ്പതിര്യാ അവിന്ദന്നിഗൂള്ഹാഃ സോമോ ഗ്രാവാണ ഋഷയശ്ച വിപ്രാഃ
പണികള് ദൂരത്ത് അവരെ വലിയവരാണെന്ന് കരുതി ഒളിച്ചു; പശുക്കള് സത്യം അനുസരിച്ച് വഴിതിരിഞ്ഞ് പോവട്ടെ. ബൃഹസ്പതി, സോമം, കല്ല്, പ്രഭുദ്ധരായ ഋഷിമാര് ഒളിച്ചിരുന്നവരെ കണ്ടെത്തി.
തേഽവദന്പ്രഥമാ ബ്രഹ്മകില്ബിഷേഽകൂപാരഃ സലിലോ മാതരിശ്വാ । വീളുഹരാസ്തപ ഉഗ്രോ മയോഭൂരാപോ ദേവീഃ പ്രഥമജാ ഋതേന
ആദ്യം സംസാരിച്ചത് പാപം ചെയ്തവരായിരുന്നു—സലിലനും മാതരിശ്വാനും കിണര് തുരന്നവനും. വെള്ളം കൊണ്ടുവരുന്നവരും ദഹനശക്തിയുള്ളവരും ശക്തരുമായ ദേവീജലങ്ങള് സത്യത്തില് ആദ്യമായി ജനിച്ചവരാണ്.
സോമോ രാജാ പ്രഥമോ ബ്രഹ്മജായാം പുനഃ പ്രായച്ഛദഹൃണീയമാനഃ । അന്വര്തിതാ വരുണോ മിത്ര ആസീദഗ്നിര്ഹോതാ ഹസ്തഗൃഹ്യാ നിനായ
സോമന് രാജാവ് ആദ്യം ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാര്യയെ തിരികെ നല്കി, അവളെ അകറ്റിയിരുന്നെങ്കിലും. പിന്നീട് വരുണനും മിത്രനും പിന്തുടര്ന്നു; അഗ്നി ഹോതാവ് അവളെ കൈപിടിച്ച് നയിച്ചു.
ഹസ്തേനൈവ ഗ്രാഹ്യ ആധിരസ്യാ ബ്രഹ്മജായേയമിതി ചേദവോചന് । ന ദൂതായ പ്രഹ്യേ തസ്ഥ ഏഷാ തഥാ രാഷ്ട്രം ഗുപിതം ക്ഷത്രിയസ്യ
ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാര്യയെ കൈകൊണ്ട് മാത്രം ഏറ്റെടുക്കണം എന്നു അവര് പ്രഖ്യാപിച്ചു. അവളെ ദൂതന് നല്കരുത്; അങ്ങനെ രാജാവിന്റെ രാജ്യം സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.
ദേവാ ഏതസ്യാമവദന്ത പൂര്വേ സപ്തഋഷയസ്തപസേ യേ നിഷേദുഃ । ഭീമാ ജായാ ബ്രാഹ്മണസ്യോപനീതാ ദുര്ധാം ദധാതി പരമേ വ്യോമന്
പ്രാചീന ദേവന്മാരും തപസ്സില് ഇരുന്ന ഏഴ് ഋഷിമാരും അവളെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചു. ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാര്യ അടുത്തെത്തുമ്പോള് ഭയപ്പെടുത്തുന്നവളാണ്; അവള് പരമാകാശത്തില് ദുർലഭമായ സ്ഥാനം പിടിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മചാരീ ചരതി വേവിഷദ്വിഷഃ സ ദേവാനാം ഭവത്യേകമങ്ഗമ് । തേന ജായാമന്വവിന്ദദ്ബൃഹസ്പതിഃ സോമേന നീതാം ജുഹ്വം ന ദേവാഃ
ബ്രഹ്മചാരിയും വൈരങ്ങളെ ഒഴിവാക്കി നടക്കുന്നു; അങ്ങനെ അവന് ദേവന്മാരുടെ ഭാഗമാകുന്നു. അങ്ങനെ ബൃഹസ്പതി സോമന് കൊണ്ടുപോയ ഭാര്യയെ കണ്ടെത്തി, ദേവന്മാര് ഹോമദണ്ഡം കണ്ടെത്തുന്നതുപോലെ.
പുനര്വൈ ദേവാ അദദുഃ പുനര്മനുഷ്യാ ഉത । രാജാനഃ സത്യം കൃണ്വാനാ ബ്രഹ്മജായാം പുനര്ദദുഃ
ദേവന്മാര് അവളെ തിരികെ നല്കി, മനുഷ്യരും അങ്ങനെ ചെയ്തു. സത്യത്തെ പാലിച്ച രാജാക്കന്മാര് ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാര്യയെ തിരികെ നല്കി.
പുനര്ദായ ബ്രഹ്മജായാം കൃത്വീ ദേവൈര്നികില്ബിഷമ് । ഊര്ജം പൃഥിവ്യാ ഭക്ത്വായോരുഗായമുപാസതേ
ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാര്യയെ ദേവന്മാരോടൊപ്പം പാപരഹിതയാക്കി തിരികെ നൽകി, അവർ ഭൂമിയിലെ പോഷണം പങ്കിട്ടു, മഹത്തായ ഗാനം പാടി ആരാധിച്ചു.
സമിദ്ധോ അദ്യ മനുഷോ ദുരോണേ ദേവോ ദേവാന്യജസി ജാതവേദഃ । ആ ച വഹ മിത്രമഹശ്ചികിത്വാന്ത്വം ദൂതഃ കവിരസി പ്രചേതാഃ
ഇന്ന് മനുഷ്യന്റെ വീട്ടിൽ തെളിഞ്ഞ ജാതവേദാ ദേവനേ, നീ ദേവന്മാരെക്കായി യജ്ഞം നടത്തുന്നു; നീ അറിയുന്നവനായി ദൂതനും ജ്ഞാനിയും ആയതിനാൽ, മിത്രനും വരുണനും ഇവിടെ എത്തിക്ക.
തനൂനപാത്പഥ ഋതസ്യ യാനാന്മധ്വാ സമഞ്ജന്സ്വദയാ സുജിഹ്വ । മന്മാനി ധീഭിരുത യജ്ഞമൃന്ധന്ദേവത്രാ ച കൃണുഹ്യധ്വരം നഃ
തനൂനപാതേ, നീ സത്യത്തിന്റെ വഴിയിലൂടെയാണ് യാത്ര ചെയ്യുന്നത്, തേൻ പുരട്ടിയതും മധുരഭാഷിയും ആകുന്നു; ഞങ്ങളുടെ ചിന്തകൾ മനസ്സിലാക്കി സ്വീകരിക്കണം, ഞങ്ങളുടെ യജ്ഞം ദൈവങ്ങളിൽ വിജയകരമാക്കണം.
ആജുഹ്വാന ഈഡ്യോ വന്ദ്യശ്ചാ യാഹ്യഗ്നേ വസുഭിഃ സജോഷാഃ । ത്വം ദേവാനാമസി യഹ്വ ഹോതാ സ ഏനാന്യക്ഷീഷിതോ യജീയാന്
സ്തുതിക്കും വന്ദനത്തിനും യോഗ്യനായ അഗ്നേ, വസുക്കളോടൊപ്പം ഇവിടെ വരിക; നീ ദേവന്മാരുടെ ശക്തിയുള്ള ഹോതാവാണ്—ഇങ്ങനെ വിളിക്കപ്പെടുമ്പോൾ നീ യജ്ഞത്തിന് ഏറ്റവും യോഗ്യനാകുന്നു.
പ്രാചീനം ബര്ഹിഃ പ്രദിശാ പൃഥിവ്യാ വസ്തോരസ്യാ വൃജ്യതേ അഗ്രേ അഹ്നാമ് । വ്യു പ്രഥതേ വിതരം വരീയോ ദേവേഭ്യോ അദിതയേ സ്യോനമ്
ഭൂമിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർഭ പടർത്തപ്പെടട്ടെ, വാസസ്ഥലത്തിന്റെ മുൻവശത്തും ദിവസങ്ങളുടെ തുടക്കത്തും; ദേവന്മാർക്കും അദിതിക്കും വിശാലവും ഉത്തമവുമായ ഇരിപ്പിടം സുഖകരമായി വ്യാപിക്കട്ടെ.
വ്യചസ്വതീരുര്വിയാ വി ശ്രയന്താം പതിഭ്യോ ന ജനയഃ ശുമ്ഭമാനാഃ । ദേവീര്ദ്വാരോ ബൃഹതീര്വിശ്വമിന്വാ ദേവേഭ്യോ ഭവത സുപ്രായണാഃ
പ്രകാശമുള്ള വിശാലമായ ഇരിപ്പിടങ്ങൾ ഭർത്താക്കന്മാർക്കായി അലങ്കരിച്ച ഭാര്യമാരുപോലെ പടർത്തപ്പെടട്ടെ; ദൈവീകവും മഹത്തുമായ വാതിലുകൾ ദേവന്മാർക്കായി എളുപ്പത്തിൽ പ്രവേശിക്കാവുന്നതാകട്ടെ.
ആ സുഷ്വയന്തീ യജതേ ഉപാകേ ഉഷാസാനക്താ സദതാം നി യോനൌ । ദിവ്യേ യോഷണേ ബൃഹതീ സുരുക്മേ അധി ശ്രിയം ശുക്രപിശം ദധാനേ
യജ്ഞം ഉണർത്തുന്നവൻ സമീപിക്കട്ടെ; ഉഷസ്സും രാത്രി ഇരുവരും തങ്ങളുടെ സ്ഥാനത്ത് ഇരിക്കട്ടെ; ദൈവീകയുവതികൾ മഹത്തും ഭംഗിയുമുള്ളവർ, പ്രകാശമുള്ള അലങ്കാരങ്ങൾ ധരിച്ച് തങ്ങളുടെ ഭംഗി പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു.
ദൈവ്യാ ഹോതാരാ പ്രഥമാ സുവാചാ മിമാനാ യജ്ഞം മനുഷോ യജധ്യൈ । പ്രചോദയന്താ വിദഥേഷു കാരൂ പ്രാചീനം ജ്യോതിഃ പ്രദിശാ ദിശന്താ
ദൈവീക ഹോതാക്കൾ ആദ്യരും മധുരഭാഷികളും ആകുന്നു; അവർ മനുഷ്യർക്ക് യജ്ഞം അളന്ന് നിർദ്ദേശിക്കുന്നു, കവി സമൂഹങ്ങളിൽ പ്രചോദനം നൽകുന്നു, കിഴക്കോട്ട് പ്രാചീന പ്രകാശം കാണിച്ചു തരുന്നു.
ആ നോ യജ്ഞം ഭാരതീ തൂയമേത്വിളാ മനുഷ്വദിഹ ചേതയന്തീ । തിസ്രോ ദേവീര്ബര്ഹിരേദം സ്യോനം സരസ്വതീ സ്വപസഃ സദന്തു
ഭാരതിയും ഇളയും സരസ്വതിയും—ഈ മൂന്ന് ദേവികൾ—മനുഷ്യരിൽ ശ്രദ്ധയോടെ ഞങ്ങളുടെ യജ്ഞത്തിൽ എത്തട്ടെ; അവർ ഈ ദർഭയിൽ ഇരിക്കട്ടെ, സന്തോഷവും സത്യദർശനവും നൽകുന്നവരായി.