ബൃഹന്തേവ ഗമ്ഭരേഷു പ്രതിഷ്ഠാം പാദേവ ഗാധം തരതേ വിദാഥഃ । കര്ണേവ ശാസുരനു ഹി സ്മരാഥോഽംശേവ നോ ഭജതം ചിത്രമപ്നഃ
ആഴത്തിലുള്ളതിൽ മഹത്വം നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെയും, കാലിൽ ഉറപ്പു ലഭിക്കുന്നതുപോലെയും, ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ കടന്നു പോകുന്നതുപോലെയും, ചെവി കേൾക്കുന്നവനിലേക്കു പോകുന്നതുപോലെയും, ഞങ്ങളെ ഓർക്കണം; ഭാഗംപോലെ ഞങ്ങൾക്ക് മനോഹരമായ പങ്ക് നൽകണം.
ആരങ്ഗരേവ മധ്വേരയേഥേ സാരഘേവ ഗവി നീചീനബാരേ । കീനാരേവ സ്വേദമാസിഷ്വിദാനാ ക്ഷാമേവോര്ജാ സൂയവസാത്സചേഥേ
തേൻ നിറച്ച പാത്രംപോലെയും, താഴ്ന്ന മൈതാനത്തിൽ പശു നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെയും, അതിരുകൾ വിയർപ്പിൽ നനയുന്നതുപോലെയും, ഉരുത്തിരിഞ്ഞ നിലത്തിൽ നിന്ന് ശക്തി ലഭിക്കുന്നതുപോലെയും, നിങ്ങൾ പോഷണത്തിൽ ഒന്നാകുന്നു.
ഋധ്യാമ സ്തോമം സനുയാമ വാജമാ നോ മന്ത്രം സരഥേഹോപ യാതമ് । യശോ ന പക്വം മധു ഗോഷ്വന്തരാ ഭൂതാംശോ അശ്വിനോഃ കാമമപ്രാഃ
നാം സ്തുതിയിൽ വിജയിക്കട്ടെ, വിജയവും സമൃദ്ധിയും നേടട്ടെ; ഞങ്ങളുടെ സ്തുതിഗാനത്തോടെ നിങ്ങൾ രഥത്തിൽ കയറി വരിക. ഞങ്ങളുടെ മഹത്വം പശുക്കളുടെ ഇടയിൽ പാകമായ തേൻപോലെയാകട്ടെ; അശ്വിനികളുടെ ഇഷ്ടം നമുക്ക് ലഭിക്കട്ടെ.
ആവിരഭൂന്മഹി മാഘോനമേഷാം വിശ്വം ജീവം തമസോ നിരമോചി । മഹി ജ്യോതിഃ പിതൃഭിര്ദത്തമാഗാദുരുഃ പന്ഥാ ദക്ഷിണായാ അദര്ശി
ഇവരുടെ മഹത്തായ ദാനങ്ങൾ വെളിപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും ഇരുണ്ടതിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചു. പിതാക്കന്മാർ നൽകിയ മഹത്തായ പ്രകാശം വന്നിരിക്കുന്നു; ദാനത്തിന്റെ വിശാലമായ വഴി തെളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഉച്ചാ ദിവി ദക്ഷിണാവന്തോ അസ്ഥുര്യേ അശ്വദാഃ സഹ തേ സൂര്യേണ । ഹിരണ്യദാ അമൃതത്വം ഭജന്തേ വാസോദാഃ സോമ പ്ര തിരന്ത ആയുഃ
ആകാശത്തിൽ ഉയർന്നുനിൽക്കുന്നവർ ദാനികൾ; കുതിരകൾ നൽകുന്നവർ, സൂര്യനോടൊപ്പം ശക്തിയുള്ളവർ; പൊന്നുനൽകുന്നവർ അമൃതത്വം നേടുന്നു, വസ്ത്രം നൽകുന്നവർ, സോമാ, അവരുടെ ആയുസ്സ് ദീർഘമാകുന്നു.
ദൈവീ പൂര്തിര്ദക്ഷിണാ ദേവയജ്യാ ന കവാരിഭ്യോ നഹി തേ പൃണന്തി । അഥാ നരഃ പ്രയതദക്ഷിണാസോഽവദ്യഭിയാ ബഹവഃ പൃണന്തി
ദാനം ദൈവികമായ പ്രവർത്തിയാണ്, ദേവന്മാർക്ക് യോജിച്ചതാണ്, അർഹിക്കുന്നവരിൽ നിന്ന് അത് മറയ്ക്കരുത്; ഭക്തിയോടെ കൈകൊണ്ടു നൽകുന്ന മനുഷ്യർ, നല്ലതുകൊണ്ട് അനേകരെയും നിറയ്ക്കുന്നു.
ശതധാരം വായുമര്കം സ്വര്വിദം നൃചക്ഷസസ്തേ അഭി ചക്ഷതേ ഹവിഃ । യേ പൃണന്തി പ്ര ച യച്ഛന്തി സംഗമേ തേ ദക്ഷിണാം ദുഹതേ സപ്തമാതരമ്
നൂറു പ്രവാഹങ്ങളുള്ള വായുവിനെയും, പ്രകാശം അറിയുന്ന സൂര്യനെയും, ദർശനമുള്ള മനുഷ്യരെയും അവർ ഹോമത്തോടെ പുകഴ്ത്തുന്നു; നൽകുകയും സമാഹാരത്തിൽ പങ്കിടുകയും ചെയ്യുന്നവർ, ഏഴു മാതാവുള്ള ദാനത്തെ പാൽപോലെ പകർന്നു കൊടുക്കുന്നു.
ദക്ഷിണാവാന്പ്രഥമോ ഹൂത ഏതി ദക്ഷിണാവാന്ഗ്രാമണീരഗ്രമേതി । തമേവ മന്യേ നൃപതിം ജനാനാം യഃ പ്രഥമോ ദക്ഷിണാമാവിവായ
ദാനികൻ ആദ്യം വിളിക്കപ്പെടുന്നു, ദാനികൻ സഭയിൽ മുൻപന്തിയിലാണ്; ജനങ്ങളിൽ ആദ്യം ദാനം നൽകുന്നവനെയാണ് ഞാൻ രാജാവായി കരുതുന്നത്.
തമേവ ഋഷിം തമു ബ്രഹ്മാണമാഹുര്യജ്ഞന്യം സാമഗാമുക്ഥശാസമ് । സ ശുക്രസ്യ തന്വോ വേദ തിസ്രോ യഃ പ്രഥമോ ദക്ഷിണയാ രരാധ
അവനെയാണ് അവർ ഋഷി എന്നും, അവനെയാണ് പുരോഹിതൻ എന്നും, യജ്ഞഗാനക്കാരൻ എന്നും, സ്തുതിഗാനങ്ങൾ പാടുന്നവൻ എന്നും വിളിക്കുന്നു; ദാനത്തിൽ ആദ്യം സന്തോഷം കണ്ടെത്തുന്നവൻ, പ്രകാശത്തിന്റെ മൂന്നു രൂപങ്ങൾ അറിയുന്നു.
ദക്ഷിണാശ്വം ദക്ഷിണാ ഗാം ദദാതി ദക്ഷിണാ ചന്ദ്രമുത യദ്ധിരണ്യമ് । ദക്ഷിണാന്നം വനുതേ യോ ന ആത്മാ ദക്ഷിണാം വര്മ കൃണുതേ വിജാനന്
ദാനം കുതിര നൽകുന്നു, ദാനം പശു നൽകുന്നു, ദാനം ചന്ദ്രനും പൊന്നും നൽകുന്നു; ദാനത്തിലൂടെ ഭക്ഷണം തേടുന്നവൻ, വിവേകത്തോടെ ദാനത്തെ തന്റെ കാവലാക്കുന്നു.
ന ഭോജാ മമ്രുര്ന ന്യര്ഥമീയുര്ന രിഷ്യന്തി ന വ്യഥന്തേ ഹ ഭോജാഃ । ഇദം യദ്വിശ്വം ഭുവനം സ്വശ്ചൈതത്സര്വം ദക്ഷിണൈഭ്യോ ദദാതി
ദാനശീലികൾ ഒരിക്കലും നശിക്കുകയില്ല, അവർക്കു നഷ്ടമില്ല, അവർക്കു ദു:ഖമില്ല, ദാനശീലികൾക്ക് ദു:ഖം വരില്ല; ഈ ലോകം മുഴുവൻ, പ്രകാശമുള്ളതൊക്കെയും, ദാനികൾക്കാണ് ലഭിക്കുന്നത്.
ഭോജാ ജിഗ്യുഃ സുരഭിം യോനിമഗ്രേ ഭോജാ ജിഗ്യുര്വധ്വം യാ സുവാസാഃ । ഭോജാ ജിഗ്യുരന്തഃപേയം സുരായാ ഭോജാ ജിഗ്യുര്യേ അഹൂതാഃ പ്രയന്തി
ദാനശീലികൾ ആദിയിൽ സുഗന്ധമുള്ള ഗർഭം നേടി, ദാനശീലികൾ അലങ്കരിച്ച വധൂമാരെ നേടി; ദാനശീലികൾ അകത്തുള്ള പാനീയവും, ക്ഷണിക്കാതെ വരുന്നവരെയും നേടുന്നു.
ഭോജായാശ്വം സം മൃജന്ത്യാശും ഭോജായാസ്തേ കന്യാ ശുമ്ഭമാനാ । ഭോജസ്യേദം പുഷ്കരിണീവ വേശ്മ പരിഷ്കൃതം ദേവമാനേവ ചിത്രമ്
ദാനശീലിക്ക് വേഗത്തിൽ ഓടുന്ന കുതിരയെ അവർ അലങ്കരിക്കുന്നു, ദാനശീലിക്ക് യുവതികൾ സ്വയം അലങ്കരിക്കുന്നു; ദാനശീലിയുടെ ഈ വീട് താമരക്കുളംപോലെ, മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ച, ദൈവാലയത്തെപ്പോലെ ഭംഗിയുള്ളതാണ്.
ഭോജമശ്വാഃ സുഷ്ഠുവാഹോ വഹന്തി സുവൃദ്രഥോ വര്തതേ ദക്ഷിണായാഃ । ഭോജം ദേവാസോഽവതാ ഭരേഷു ഭോജഃ ശത്രൂന്സമനീകേഷു ജേതാ
ഭോജന്റെ കുതിരകള് നല്ല രീതിയില് ചേര്ത്തു കെട്ടിയവയാണ്; അവ ഭോജനെ വഹിക്കുന്നു. അവന്റെ മനോഹരമായ രഥം ദാനത്തോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്നു. യുദ്ധങ്ങളില് ദേവന്മാര് ഭോജനെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു; കൂട്ടായ്മകളില് ഭോജന് ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നു.
കിമിച്ഛന്തീ സരമാ പ്രേദമാനഡ്ദൂരേ ഹ്യധ്വാ ജഗുരിഃ പരാചൈഃ । കാസ്മേഹിതിഃ കാ പരിതക്മ്യാസീത്കഥം രസായാ അതരഃ പയാംസി
സരമേ, നീ എന്താണ് ആഗ്രഹിച്ച് ദൂരെയ്ക്ക് യാത്ര ചെയ്തതും വഴിവിട്ട് അകലെ അലയ്ന്നതും? നിന്റെ ഉദ്ദേശം എന്തായിരുന്നു, നിന്റെ മനസ്സിലെ തീരുമാനമോ? നീ എങ്ങനെയാണ് രസാ നദിയുടെ വെള്ളം കടന്നുപോയത്?
ഇന്ദ്രസ്യ ദൂതീരിഷിതാ ചരാമി മഹ ഇച്ഛന്തീ പണയോ നിധീന്വഃ । അതിഷ്കദോ ഭിയസാ തന്ന ആവത്തഥാ രസായാ അതരം പയാംസി
ഇന്ദ്രന്റെ ദൂതിയായി ഞാന് യാത്ര ചെയ്യുന്നു; വലിയ നിധി ആഗ്രഹിച്ച് പണികള് ഒളിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതാണത്. ഭയത്താല് ഞാന് അതു കടന്നു; അങ്ങനെ രസാ നദിയുടെ വെള്ളം ഞാന് താണ്ടി.
കീദൃങ്ങിന്ദ്രഃ സരമേ കാ ദൃശീകാ യസ്യേദം ദൂതീരസരഃ പരാകാത് । ആ ച ഗച്ഛാന്മിത്രമേനാ ദധാമാഥാ ഗവാം ഗോപതിര്നോ ഭവാതി
സരമേ, ഇന്ദ്രന് എങ്ങനെയാണു്? അവന്റെ രൂപം എങ്ങനെയാണ്? നീ ദൂതിയായി ദൂരത്ത് നിന്ന് വന്നതാരാണ്? നീ പോകുമ്പോള് നമുക്ക് സൗഹൃദം സ്ഥാപിക്കാം; അപ്പോള് അവന് ഞങ്ങള്ക്കു് പശുക്കളുടെ രക്ഷകന് ആകട്ടെ.
നാഹം തം വേദ ദഭ്യം ദഭത്സ യസ്യേദം ദൂതീരസരം പരാകാത് । ന തം ഗൂഹന്തി സ്രവതോ ഗഭീരാ ഹതാ ഇന്ദ്രേണ പണയഃ ശയധ്വേ
ഞാന് ഭയപ്പെടേണ്ടവനെ അറിയുന്നില്ല, ദൂതിയായി ദൂരത്ത് നിന്ന് എന്നെ അയച്ചവനെ. ആഴമുള്ള ഒഴുകുന്ന നദികള് അവനെ മറയ്ക്കുന്നില്ല; ഇന്ദ്രന് jullie പണികള്, നിങ്ങള് അവന്റെ കൈയില് വീണു കിടക്കുന്നു.
ഇമാ ഗാവഃ സരമേ യാ ഐച്ഛഃ പരി ദിവോ അന്താന്സുഭഗേ പതന്തീ । കസ്ത ഏനാ അവ സൃജാദയുധ്വ്യുതാസ്മാകമായുധാ സന്തി തിഗ്മാ
സരമേ, നീ അന്വേഷിച്ച ഈ പശുക്കള് ആകാശത്തിന്റെ അറ്റത്തും പറക്കുന്നു, ഭാഗ്യവതിയായവളേ. അവയെ ഞങ്ങള്ക്കായി ആരാണ് വിടുവിക്കുക? അവര് ആയുധധാരികളാണ്; ഞങ്ങളുടെ ആയുധങ്ങളും മൂര്ച്ചയുള്ളവയാണ്.
അസേന്യാ വഃ പണയോ വചാംസ്യനിഷവ്യാസ്തന്വഃ സന്തു പാപീഃ । അധൃഷ്ടോ വ ഏതവാ അസ്തു പന്ഥാ ബൃഹസ്പതിര്വ ഉഭയാ ന മൃളാത്
പണികളേ, നിങ്ങളുടെ വാക്കുകള് വിശ്വസനീയമല്ല; നിങ്ങളുടെ ശരീരങ്ങള് ദുർബലവും അസ്ഥിരവുമാകട്ടെ. നിങ്ങളുടെ വഴി കടക്കാനാവാത്തതായിരിക്കും; ബൃഹസ്പതി ഞങ്ങളൊക്കെയും രക്ഷിക്കട്ടെ.
അയം നിധിഃ സരമേ അദ്രിബുധ്നോ ഗോഭിരശ്വേഭിര്വസുഭിര്ന്യൃഷ്ടഃ । രക്ഷന്തി തം പണയോ യേ സുഗോപാ രേകു പദമലകമാ ജഗന്ഥ
സരമേ, ഈ നിധി പാറയുടെ അടിയിലാണ്, പശുക്കളും കുതിരകളും ധനവും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. സൂക്ഷ്മമായി കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന പണികള് അതിനെ കാവല് ചെയ്യുന്നു; നീ അവരുടെ പാദചിഹ്നം കാണുന്ന സ്ഥലത്താണ് എത്തിയത്.
ഏഹ ഗമന്നൃഷയഃ സോമശിതാ അയാസ്യോ അങ്ഗിരസോ നവഗ്വാഃ । ത ഏതമൂര്വം വി ഭജന്ത ഗോനാമഥൈതദ്വചഃ പണയോ വമന്നിത്
ഇവിടെ സോമം കഴിച്ച ഋഷിമാര്— ആയസ്യന്മാര്, അങ്കിരസന്മാര്, നവഗ്വന്മാര്— വന്നു. അവര് ഈ വിശാലമായ പശുസമ്പത്ത് പങ്കിട്ടു; പണികളേ, അവര് പറഞ്ഞത് ഇതാണ്.
ഏവാ ച ത്വം സരമ ആജഗന്ഥ പ്രബാധിതാ സഹസാ ദൈവ്യേന । സ്വസാരം ത്വാ കൃണവൈ മാ പുനര്ഗാ അപ തേ ഗവാം സുഭഗേ ഭജാമ
ഇങ്ങനെ ദൈവിക ശക്തിയാല് നീ, സരമേ, ഇവിടെ എത്തി. നിന്നെ ഞാന് സഹോദരിയായി കരുതുമായിരുന്നു; തിരികെ പോകരുത്. ഭാഗ്യവതിയായവളേ, നമുക്ക് പശുക്കള് വിഭജിക്കേണ്ട.
നാഹം വേദ ഭ്രാതൃത്വം നോ സ്വസൃത്വമിന്ദ്രോ വിദുരങ്ഗിരസശ്ച ഘോരാഃ । ഗോകാമാ മേ അച്ഛദയന്യദായമപാത ഇത പണയോ വരീയഃ
ഞാന് സഹോദരത്വം അല്ലെങ്കില് സഹോദരിത്വം തിരിച്ചറിയുന്നില്ല; ഇന്ദ്രനും ഭയങ്കരനായ അങ്കിരസന്മാരും അറിയുന്നു. പണികള് പശുക്കള് മറച്ചുവെച്ചപ്പോള്, അവര് അവയെ ആഗ്രഹിച്ചു മറച്ചു; പക്ഷേ, ഇന്ദ്രന് ഉത്തമമായ വഴി കണ്ടെത്തി.
ദൂരമിത പണയോ വരീയ ഉദ്ഗാവോ യന്തു മിനതീരൃതേന । ബൃഹസ്പതിര്യാ അവിന്ദന്നിഗൂള്ഹാഃ സോമോ ഗ്രാവാണ ഋഷയശ്ച വിപ്രാഃ
പണികള് ദൂരത്ത് അവരെ വലിയവരാണെന്ന് കരുതി ഒളിച്ചു; പശുക്കള് സത്യം അനുസരിച്ച് വഴിതിരിഞ്ഞ് പോവട്ടെ. ബൃഹസ്പതി, സോമം, കല്ല്, പ്രഭുദ്ധരായ ഋഷിമാര് ഒളിച്ചിരുന്നവരെ കണ്ടെത്തി.
തേഽവദന്പ്രഥമാ ബ്രഹ്മകില്ബിഷേഽകൂപാരഃ സലിലോ മാതരിശ്വാ । വീളുഹരാസ്തപ ഉഗ്രോ മയോഭൂരാപോ ദേവീഃ പ്രഥമജാ ഋതേന
ആദ്യം സംസാരിച്ചത് പാപം ചെയ്തവരായിരുന്നു—സലിലനും മാതരിശ്വാനും കിണര് തുരന്നവനും. വെള്ളം കൊണ്ടുവരുന്നവരും ദഹനശക്തിയുള്ളവരും ശക്തരുമായ ദേവീജലങ്ങള് സത്യത്തില് ആദ്യമായി ജനിച്ചവരാണ്.
സോമോ രാജാ പ്രഥമോ ബ്രഹ്മജായാം പുനഃ പ്രായച്ഛദഹൃണീയമാനഃ । അന്വര്തിതാ വരുണോ മിത്ര ആസീദഗ്നിര്ഹോതാ ഹസ്തഗൃഹ്യാ നിനായ
സോമന് രാജാവ് ആദ്യം ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാര്യയെ തിരികെ നല്കി, അവളെ അകറ്റിയിരുന്നെങ്കിലും. പിന്നീട് വരുണനും മിത്രനും പിന്തുടര്ന്നു; അഗ്നി ഹോതാവ് അവളെ കൈപിടിച്ച് നയിച്ചു.
ഹസ്തേനൈവ ഗ്രാഹ്യ ആധിരസ്യാ ബ്രഹ്മജായേയമിതി ചേദവോചന് । ന ദൂതായ പ്രഹ്യേ തസ്ഥ ഏഷാ തഥാ രാഷ്ട്രം ഗുപിതം ക്ഷത്രിയസ്യ
ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാര്യയെ കൈകൊണ്ട് മാത്രം ഏറ്റെടുക്കണം എന്നു അവര് പ്രഖ്യാപിച്ചു. അവളെ ദൂതന് നല്കരുത്; അങ്ങനെ രാജാവിന്റെ രാജ്യം സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.
ദേവാ ഏതസ്യാമവദന്ത പൂര്വേ സപ്തഋഷയസ്തപസേ യേ നിഷേദുഃ । ഭീമാ ജായാ ബ്രാഹ്മണസ്യോപനീതാ ദുര്ധാം ദധാതി പരമേ വ്യോമന്
പ്രാചീന ദേവന്മാരും തപസ്സില് ഇരുന്ന ഏഴ് ഋഷിമാരും അവളെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചു. ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാര്യ അടുത്തെത്തുമ്പോള് ഭയപ്പെടുത്തുന്നവളാണ്; അവള് പരമാകാശത്തില് ദുർലഭമായ സ്ഥാനം പിടിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മചാരീ ചരതി വേവിഷദ്വിഷഃ സ ദേവാനാം ഭവത്യേകമങ്ഗമ് । തേന ജായാമന്വവിന്ദദ്ബൃഹസ്പതിഃ സോമേന നീതാം ജുഹ്വം ന ദേവാഃ
ബ്രഹ്മചാരിയും വൈരങ്ങളെ ഒഴിവാക്കി നടക്കുന്നു; അങ്ങനെ അവന് ദേവന്മാരുടെ ഭാഗമാകുന്നു. അങ്ങനെ ബൃഹസ്പതി സോമന് കൊണ്ടുപോയ ഭാര്യയെ കണ്ടെത്തി, ദേവന്മാര് ഹോമദണ്ഡം കണ്ടെത്തുന്നതുപോലെ.