ഇന്ദ്രന് എന്ന മഹാശക്തനായ വൃഷാകപി ധനസമ്പന്നനായ കൊല്ലപ്പെട്ടവനെ കണ്ടെത്തി. അവന് പുതുതായി വളര്ന്ന പുല്ലും പാകം ചെയ്ത ഹോമദ്രവ്യവും ഇന്ധനക്കൂട്ടുകളും സ്വീകരിക്കുന്നു. എല്ലായിടത്തിലും ഇന്ദ്രന് തന്നെ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠന് ആണെന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. ഞാന് ഇവിടെ എത്തുന്നു, ദാസനും ആര്യനും അന്വേഷിച്ച് അന്വേഷിച്ച്. ജ്ഞാനിയെയും ധീരനെയും സമീപിച്ച് പാകം ചെയ്ത സോമം ഞാന് പാനമാക്കുന്നു. എല്ലായിടത്തിലും ഇന്ദ്രന് തന്നെ ശ്രേഷ്ഠന്. മരുഭൂമിയിലും മുറിച്ചിടത്തിലും എത്ര ദൂരം, എത്ര യോജനകള് ഉണ്ട്? വൃഷാകപി, അടുത്തുള്ള വീട്ടിലേക്ക് തിരികെ വരൂ. എല്ലായിടത്തിലും ഇന്ദ്രന് തന്നെ ശ്രേഷ്ഠന്. വൃഷാകപി, തിരികെ വരൂ, നമുക്ക് നല്ല ഭാഗ്യം ഒരുക്കാം. സ്വപ്നങ്ങള് പങ്കിടുന്നവനേ, നീ വീട്ടിലേക്കുള്ള വഴിയില് തിരികെ വരിക. എല്ലായിടത്തിലും ഇന്ദ്രന് തന്നെ ശ്രേഷ്ഠന്. വൃഷാകപി, നീ ഇന്ദ്രന്റെ വീട്ടിലെത്തിയപ്പോള്, ആ മൃദുലപാദിയായ മാന് എവിടെയുണ്ട്? അതെന്താണ് തിന്നത്, എന്താണ് ചൂഷണം ചെയ്തത്? എല്ലായിടത്തിലും ഇന്ദ്രന് തന്നെ ശ്രേഷ്ഠന്. പർഷു എന്ന സ്ത്രീ ഒരുമിച്ച് ഇരുപത് കുട്ടികളെ പ്രസവിച്ചു. അവള്ക്ക് നല്ല ഭാഗ്യവും ആരോഗ്യവും ലഭിച്ചു. എല്ലായിടത്തിലും ഇന്ദ്രന് തന്നെ ശ്രേഷ്ഠന്. അപ്പോൾ ഞാന്, ദുഷ്ടനെ സംഹരിക്കുന്നവനെയും വേഗതയുള്ളവനെയും അടിച്ചുതകര്ക്കുന്നു; സംരക്ഷണത്തിനായി സ്ഥിരസ്നേഹിയായ സുഹൃത്ത് അഗ്നിയെ സമീപിക്കുന്നു. ഉദ്ദേശത്തോടെ തെളിഞ്ഞു ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നി, ഞങ്ങളെ പകലും രാത്രിയും ദോഷങ്ങളില് നിന്ന് കാത്തിരിക്കുക. ജാതവേദാ, നീ ജ്വലിക്കുന്നവനാണ്; നിന്റെ ജ്വാലകൊണ്ടു മന്ത്രവാദികളെ അടിച്ചുതകര്ക്കൂ; നിന്റെ നാവുകൊണ്ടു ആധാരമില്ലാത്ത ദുഷ്ടന്മാരെ പിടിക്കൂ; മാംസം ഭക്ഷിക്കുന്നവനേ, അവരെ ഹോമകുണ്ഡത്തില് വെച്ചു നശിപ്പിക്കൂ. നിന്റെ ഇരുവശ ജ്വാലകള് ഉപയോഗിച്ച്, താഴെയും മുകളിലെയും അവരെ പിടിക്കൂ, രാജാവേ; നീ അന്തരീക്ഷത്തിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച്, മന്ത്രവാദികളെ നിന്റെ ജ്വാലകള് കൊണ്ട് ചുറ്റി പിടിക്കൂ. അഗ്നേ, യാഗബലത്തോടെ അമ്പുകള് വെട്ടി, വാക്കുകളാല് വേദനിപ്പിച്ച്, വജ്രംപോലുള്ള ശക്തിയാല് അവരുടെ ഹൃദയത്തില് അടിച്ചുതകര്ക്കൂ. അവരുടെ കൈകള് പിന്നിലേക്ക് കെട്ടിക്കൂ. അഗ്നേ, മന്ത്രവാദിയുടെ ചർമ്മം കീറിക്കളയൂ; നിന്റെ ക്രൂരമായ അഗ്നിജ്വാലകൊണ്ടു അവനെ നശിപ്പിക്കൂ. ജാതവേദാ, അവന്റെ സന്ധികള് മുറിച്ചുകളയൂ; മാംസം ഭക്ഷിക്കുന്നവന് അവന്റെ അവയവങ്ങള് വേര്തിരിച്ചു വിടൂ. ജാതവേദാ, നീ അവനെ എവിടെയെങ്കിലും കണ്ടാല്—നില്ക്കുകയോ നടക്കുകയോ അന്തരീക്ഷത്തിലൂടെ പറക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവനെ—അഗ്നേ, നിന്റെ മൂര്ച്ഛിതമായ പല്ലുകളാല് അവനെ തകര്ക്കൂ. ജാതവേദാ, കണ്ടുപിടിച്ചാലും, മന്ത്രവാദിയുടെ ദോഷങ്ങള് നിന്റെ കാഴ്ചകൊണ്ടു ശുദ്ധീകരിക്കൂ; അഗ്നേ, നിന്റെ അഗ്നിജ്വാലകൊണ്ടു മുന്നിലുള്ളവരെ ദഹിപ്പിക്കൂ; ശേഷിച്ചവരെ മാംസംഭക്ഷിക്കുന്നവന് ഭക്ഷിക്കട്ടെ. ഇവിടെ അറിയിക്കൂ, അഗ്നേ, ആരാണ് മന്ത്രവാദി, ആരാണ് ഇതു ചെയ്യുന്നവന്; നിന്റെ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിജ്വാലകൊണ്ടു അവനെ പിടിക്കൂ; അവന്റെ കാഴ്ച മനുഷ്യരില് നിന്ന് മറയ്ക്കൂ. നിന്റെ മൂര്ച്ഛിതമായ കാഴ്ചകൊണ്ടു യാഗം സംരക്ഷിക്കൂ, അഗ്നേ; ജ്ഞാനികളും നന്മയുള്ളവരും വേണ്ടി അതിനെ മുന്നോട്ട് നയിക്കൂ; തെളിഞ്ഞു ദുഷ്ടന്മാരെ ദഹിപ്പിക്കൂ; മന്ത്രവാദികള് നിന്നെ ബാധിക്കരുത്, ദൂരദര്ശിയായവനേ. ദൂരദര്ശിയായവനേ, ഗോത്രങ്ങളില് ചുറ്റിയുള്ള ദുഷ്ടനെ കാണൂ; അവന്റെ മുന്നിലെ മൂന്നു സംയുക്തങ്ങള് മുറിച്ചുകളയൂ; അഗ്നേ, ശക്തിയോടെ അവന്റെ പിന്നില് മുറിച്ചു, മന്ത്രവാദിയുടെ ആധാരം മൂന്നു ഭാഗമായി വേര്തിരിക്കൂ. മൂന്ന് പ്രാവശ്യം മന്ത്രവാദി തന്റെ അവസാനം കാണട്ടെ—അഗ്നേ, സത്യം കൊല്ലുന്നവന്—ജാതവേദാ, നിന്റെ അഗ്നിജ്വാലകൊണ്ടു അവനെ ദഹിപ്പിച്ച്, നിന്നെ വാഴ്ത്തുന്നവരുടെ മുമ്പില് അവനെ വീഴ്ത്തൂ. അഗ്നേ, നീ കാണുന്ന കാഴ്ച ഉപയോഗിച്ച് മന്ത്രവാദിയെ കണ്ടെത്തി, അവന്റെ കുരുടുകളും കൊമ്പുകളും തകര്ക്കൂ; അഥര്വ്വന്റെ പ്രകാശത്തിലും ദൈവിക സത്യത്തിലും അസ്ഥിരനും അജ്ഞനും ആയവനെ താഴെ വീഴ്ത്തൂ. അഗ്നേ, ഇന്ന് ഏതെങ്കിലും ദമ്പതികള് ഉച്ചരിച്ച ശാപം, മന്ത്രവാദികള് പറഞ്ഞ വാക്കുകള്, കോപത്തിലും മനസ്സിലും ഉത്ഭവിച്ച അമ്പ്—അവയൊക്കെയും ഉപയോഗിച്ച് അവരെ ഹൃദയത്തില് അടിച്ചുതകര്ക്കൂ. നിന്റെ ചൂടുകൊണ്ടു മന്ത്രവാദികളെ അകറ്റൂ; അഗ്നേ, ശക്തിയോടെ ദുഷ്ടനെ അകറ്റൂ; നിന്റെ അഗ്നിജ്വാലകൊണ്ടു ആധാരമില്ലാത്തവരെ അകറ്റൂ; തെളിഞ്ഞു തൃപ്തരാകാത്തവരെ അകറ്റൂ. ഇന്ന് ദേവതകള് ദൂരത്തുനിന്ന് പാപം കേട്ടറിയട്ടെ; ശാപം അവനിലേക്ക് തന്നെ തിരിച്ചു പോവട്ടെ; ചോരച്ചോറനെ വാക്കുകളാല് അമ്പുപോലെ തുളച്ച്, മന്ത്രവാദി തന്റെ വഴികളുടെ അവസാനം എത്തട്ടെ. ആള്, കുതിര, പശു എന്നിവയുടെ മാംസം കൊണ്ടു സ്വയം അന്യോന്യം പുരട്ടുന്നവന്, അഗ്നേ, കൊല്ലരുതായ പശുവിന്റെ പാല് കൊണ്ടുവരുന്നവന്—അവരുടെ തല അഗ്നി ശക്തിയോടെ മുറിച്ചുകളയട്ടെ. ദൂരദര്ശിയായവനേ, മന്ത്രവാദി പശുവിന്റെ വാര്ഷികപാല് കഴിക്കരുത്; അഗ്നേ, തൃപ്തരാകാത്തവന് മധുരം ആഗ്രഹിച്ചാല്, അവന്റെ പ്രധാന ഭാഗത്ത് അഗ്നിജ്വാലകൊണ്ടു തിരിച്ചടിക്കൂ. മന്ത്രവാദികള് പശുവിന്റെ വിഷം കുടിക്കട്ടെ; ദുഷ്ടര് ആദിതിയുടെ സംരക്ഷണത്തില് നിന്ന് അകറ്റപ്പെടട്ടെ; ദേവന് സവിതാ അവരെ തള്ളിക്കളയട്ടെ; ഔഷധികളുടെ ഭാഗം വിജയിക്കട്ടെ. അഗ്നേ, നീ പ്രാചീനകാലം മുതല് മന്ത്രവാദികളെ നശിപ്പിച്ചു; ദുഷ്ടാത്മാക്കള് യുദ്ധങ്ങളില് നിന്നെ ജയിച്ചിട്ടില്ല; മാംസംഭക്ഷിക്കുന്ന കൂട്ടാളികളെ ദഹിപ്പിക്കൂ; ദൈവായുധം നിന്നെ വിട്ട് തെറ്റരുത്. അഗ്നേ, നീ ഞങ്ങളെ താഴെ നിന്ന് ഉയര്ത്തി രക്ഷിച്ചു; പിന്നിലും മുന്നിലും ഞങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. നിന്റെ അജരമായ മൂര്ച്ഛിതമായ അഗ്നിജ്വാലകള് ഞങ്ങളെ ബാധിക്കാനാഗ്രഹിക്കുന്ന ദുഷ്ടനെ ദഹിപ്പിക്കട്ടെ. പിന്നില്, മുന്നില്, താഴെ, മുകളില്—അഗ്നേ, ജ്ഞാനത്തോടുകൂടി ഞങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കൂ, രാജാവേ. സുഹൃത്ത് സുഹൃത്തിനെ ക്ഷയത്തില് നിന്ന് സംരക്ഷിക്കണം; അഗ്നേ, നീ മരണമുള്ളവനാണെങ്കിലും ഞങ്ങള്ക്ക് അമരനായവനാണ്. അഗ്നേ, ഞങ്ങള് നിന്നെ ചുറ്റി ഒരു കോട്ട പണിയുന്നു, മഹാമുനിവേ. ദിവ്യപ്രഭയോടെ, നിയമം ലംഘിക്കുന്നവരെ നശിപ്പിക്കുന്നവനേ, ഞങ്ങള് നിന്നെ പ്രതിദിനം പ്രാര്ത്ഥിക്കുന്നു. വിഷംകൊണ്ടു നിയമം ലംഘിക്കുന്നവരെ അടിച്ചുതകര്ക്കൂ; അഗ്നേ, ദുഷ്ടന്മാരെ നിന്റെ മൂര്ച്ഛിതമായ അഗ്നിജ്വാലകൊണ്ടു ദഹിപ്പിക്കൂ, ജ്വലിക്കുന്ന കുന്തങ്ങളാല്. അഗ്നേ, കൂട്ടായ മന്ത്രവാദികളെ നിന്റെ ക്രൂരമായ അഗ്നിജ്വാലകൊണ്ടു ദഹിപ്പിക്കൂ. ഞാന് എന്റെ ചിന്തകള് കൊണ്ട് നിന്നെ ഉണര്ത്താന് ആഹ്വാനിക്കുന്നു, അക്ഷതനായ മുനിവേ. അഗ്നേ, നിന്റെ ശക്തിയോടെ എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലും ഞങ്ങളുടെ പ്രാര്ത്ഥന കേട്ടിരിക്കുക. ദുഷ്ടനും പിശാചും ആയവരുടെ ശക്തിയും ധൈര്യവും തകര്ക്കൂ. അമൃതസ്വഭാവമുള്ള പ്രകാശം പകരുന്നവന്, ഹോമങ്ങള് സ്വീകരിക്കുന്നവന്, ആകാശത്തെ സ്പര്ശിക്കുന്നവന്, അഗ്നിയില് പ്രിയങ്കരനും ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുന്നവനുമാണ്. അവനു വേണ്ടി ദേവതകള് സ്വധര്മ്മത്തോടും സ്വഭാവത്തോടും കൂടി ലോകത്ത് വ്യാപിച്ചു നിന്നു. അന്ധകാരത്തില് മറഞ്ഞിരുന്നതായ ലോകം അഗ്നിയില് ജനിച്ച പ്രകാശം കൊണ്ടു വെളിപ്പെട്ടു. അവന് വേണ്ടി ദേവതകള്, ഭൂമി, ആകാശം, ജലം, ഔഷധികള് എന്നിവ അവന്റെ കൂട്ടായ്മയില് സ്നേഹിതരായി. ദേവതകളോടൊപ്പം അര്ഹരായവരോടും ചേര്ന്ന് ഞാന് അഗ്നിയെ വണങ്ങുന്നു—അമരനും മഹാനുമായവനെ. അവന്റെ പ്രകാശം കൊണ്ട് ഭൂമിയും ആകാശവും ഈ രണ്ട് ലോകങ്ങളും അന്തരീക്ഷവും വ്യാപിച്ചു. അവനാണ് ആദ്യപുരോഹിതന്, ദേവതകള് പ്രിയപ്പെട്ടവന്; അവർ അവനെ സുതാരമായ നെയ്യുമായി സമീപിച്ചു, തിരഞ്ഞെടുത്തു. അവന് പക്ഷിയായ് ലോകത്തിന് സ്ഥാനം ഒരുക്കി; അഗ്നി, ജന്മങ്ങളെ അറിയുന്നവന്, ഓര്ഡര് സ്ഥാപിച്ചു. ജന്മങ്ങളെ അറിയുന്നവന്, അഗ്നേ, നീ ലോകത്തിന്റെ തലവനായി നിലകൊണ്ടപ്പോള് നിന്റെ പ്രകാശം കൊണ്ടു ഞങ്ങള് ചിന്തയിലും വാക്കിലും സ്തുതികളിലും നിന്നെ വണങ്ങുന്നു; നീ അര്ഹനായവനും ഇരുവശ ലോകങ്ങളുടെ അധിപനുമാണ്. അഗ്നി രാത്രിയില് ലോകത്തിന്റെ തലവനാകുന്നു; പിന്നെ സൂര്യന് ജനിച്ചു രാവിലെ ഉദിക്കുന്നു. ഇതാണ് അര്ഹരായവരുടെ അത്ഭുതങ്ങള്; ജലങ്ങള് തങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം അറിയുന്നു, അതിവേഗം സഞ്ചരിക്കുന്നു. അവന് ദൃശ്യനും മഹത്വത്തോടെ തെളിയുന്നവനും ദീപ്തിയോടെ ജ്വലിക്കുന്നവനും സ്വര്ഗ്ഗഗര്ഭംപോലെയാണ്. ആ അഗ്നിയില് ദൈവങ്ങള്—സന്തതിയുടെ സംരക്ഷകര്—പവിത്രവാക്യത്തോടെ എല്ലാ ഹോമങ്ങളും അര്പ്പിച്ചു. പവിത്രവാക്യത്തോടുകൂടി ദേവതകള് ആദ്യം അഗ്നിയെ തെളിച്ചു; അവനില് നിന്ന് ഹോമദ്രവ്യങ്ങള് ഉത്ഭവിച്ചു. അവന് അവരുടേത് യാഗവും സന്തതിയുടെ സംരക്ഷകനും ആയി; സ്വര്ഗ്ഗവും ഭൂമിയും ജലങ്ങളും അവനെ അറിയുന്നു. ദേവതകള് അഗ്നിയെ സൃഷ്ടിച്ചു; അവനില് എല്ലാ ലോകങ്ങളും അര്പ്പിച്ചു. അവന്റെ അഗ്നിജ്വാലകൊണ്ടു ഭൂമിയും ആകാശവും ഈ ലോകങ്ങളും പ്രകാശിച്ചു, തന്റെ മഹത്വത്തില് തെളിഞ്ഞു. ഇങ്ങനെ, ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും ദേവതകളും മനുഷ്യരും തമ്മിലുള്ള ഈ ദിവ്യകഥകള് സത്യം, സംരക്ഷണം, പ്രകാശം, ധര്മ്മം എന്നിവയുടെ മഹത്വം പാടുന്നു.