പൗരാണികരേ, ഈ മഹത്തായ രിഗ്വേദ വാചകങ്ങളുടെ അർത്ഥം അനുസരിച്ച് ഒരു വിശുദ്ധമായ കഥയായി ഞാൻ നിങ്ങളെ നയിക്കാം. ബൃഹസ്പതി മഹാബലശാലിയായ ദേവൻ, പുരാതനരായ ദേവന്മാരുടെ പാത പിന്തുടർന്ന്, തന്റെ ശക്തിയാൽ, പശുക്കളും കുതിരകളും വീരന്മാരും മനുഷ്യരും ഉൾപ്പെടെ, ദീർഘായുസ്സും ഐശ്വര്യവും നൽകണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചു. അഗ്നിദേവന്റെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം, വധ്ര്യശ്വൻ്റെ അനുഗ്രഹം, വളരെ ശുഭകരവും സൗഭാഗ്യപ്രദവുമാണ്. സ്നേഹപൂർവ്വം കൂട്ടായ്മയുള്ളവർ അഗ്നിയെ ആദരപൂർവ്വം, നവനീതം അർപ്പിച്ച്, അവനെ ഉണർത്തുമ്പോൾ, അഗ്നി പ്രഭയോടെ ദീപിക്കുന്നു; അവൻ ഒരിക്കലും ക്ഷയിക്കില്ല. അഗ്നിയുടെ വളർച്ചയും ശക്തിയും ആഹാരവും ആനന്ദവും എല്ലാം നവനീതത്തിൽ നിന്നാണ്. അഗ്നി നവനീതത്തിൽ ഉണർത്തപ്പെട്ടാൽ, അവൻ വിശാലമായി വ്യാപിക്കുന്നു; അവന്റെ നവനീതധാര സൂര്യനെപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു. മനു, അനീക, സുമിത്ര എന്നിവർ അഗ്നിക്ക് അർപ്പിച്ച യാഗങ്ങൾ വീണ്ടും പുതുക്കപ്പെടട്ടെ; അഗ്നി സമ്പത്തോടെ പ്രകാശിക്കട്ടെ, ഞങ്ങളുടെ ഗാനം സ്വീകരിക്കട്ടെ, ശക്തിയും കീർത്തിയും നൽകട്ടെ. വധ്ര്യശ്വൻ പുരാതനകാലത്ത് അഗ്നിയെ വിളിച്ചപോലെ, ഇപ്പോഴും ഞങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്ന ഹോമം അഗ്നി സ്വീകരിക്കട്ടെ; ഞങ്ങളുടെ രക്ഷകനായി, ഞങ്ങളുടെ സമ്പത്തിനെ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുക. വധ്ര്യശ്വൻ മഹത്വത്തോടെ, സംരക്ഷകനായി, എതിരാളികളുടെ വൈരാഗ്യം ജയിക്കാതിരിക്കുക. ധൈര്യശാലിയായ സുമിത്രപോലെ ഞാൻ വധ്ര്യശ്വന്റെ നാമം പ്രസ്താവിക്കുന്നു. പർവ്വതങ്ങളുമായി ചേർന്ന് അഗ്നി ധനങ്ങൾ നേടിയെടുത്തു; ദാസനും ആര്യനും എന്നിങ്ങനെ എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും ജയിച്ചു. അഗ്നി യുദ്ധത്തിൽ മുൻപന്തിയിൽ നിൽക്കുന്ന ധീരനായ നായകനാണ്. അഗ്നി അനേകം ശാഖകളോടെ, സഹസ്രഗുണം, നൂറുകണക്കിന് മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങളോടെ, കൌശലപൂർവ്വം, ഭക്തരായ സുമിത്രരിലും ദേവാരാധകരിലും പ്രകാശിക്കുന്നു. ജാതവേദസായ അഗ്നിയിൽ പശു മധുരമായ പാൽ നൽകുന്നു, ഉണർന്ന കിടാവിനൊപ്പം. ദാനശീലരായ മനുഷ്യരും സുമിത്രരും അഗ്നിയെ ഉണർത്തുന്നു. അമരന്മാരായ ദേവന്മാർ അഗ്നിയുടെ മഹത്വം പ്രസ്താവിച്ചു; അഗ്നിയോട് ചേർന്ന് ശക്തരായ മനുഷ്യരോടൊപ്പം അഗ്നി ജയിച്ചു. വധ്ര്യശ്വൻ അഗ്നിയെ പിതാവുപോലെ മകനെ വക്ഷസിൽ ചുമക്കുന്ന പോലെ ആരാധിച്ചു; അഗ്നി സന്തോഷപൂർവ്വം അർപ്പണം സ്വീകരിച്ചു, വധ്ര്യശ്വനെ ശക്തരിൽനിന്നും സംരക്ഷിച്ചു. അഗ്നി സദാ വിജയശാലിയായി, വധ്ര്യശ്വന്റെ പക്ഷത്ത് നിന്നു, സോമം ചൊരിഞ്ഞ വീരന്മാരോടൊപ്പം ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചു; എതിരാളികൾക്ക് എതിരെ അഗ്നി പ്രകാശംകൊണ്ട് അവരെ ദഹിപ്പിച്ചു. വധ്ര്യശ്വൻ്റെ അഗ്നി, വൃത്രഹൻ, പുരാതനകാലം മുതൽ ആരാധനയോടെ ഉണർത്തപ്പെടുന്നു; നമ്മുടെ സന്തതികളെയോ മറ്റുള്ളവരുടെ സന്തതികളെയോ സംരക്ഷിക്കണമെന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. അഗ്നിയെ ഹോമത്തിൽ സ്വീകരിക്കണമെന്ന്, clarified butter-ൽ ആസ്വദിക്കണമെന്നുമാണ് പ്രാർത്ഥന. ഭൂമിയുടെ വിശാലതയിലും, നല്ല ദിവസങ്ങളിലും, അഗ്നി ദേവതാരാധനക്ക് യോജ്യനായി നിലകൊള്ളട്ടെ. ദേവതകളുടെ ദൂതനായ അഗ്നി, നരാശംസയോടും വിവിധരൂപങ്ങളുള്ള കുതിരകളോടും കൂടെ ആദ്യം വരട്ടെ; സത്യപഥത്തിൽ, ഭക്തിയോടെ ദേവതകളിലേറെയും അർപ്പണം സ്വീകരിക്കട്ടെ. മനുഷ്യർ അഗ്നിയെ മികച്ച ദൂതനായി കണക്കാക്കി ഹോമം അർപ്പിക്കുന്നു; മികച്ച കുതിരകളും, നല്ല രഥവുമൊക്കെയും ദേവതകളെ ഇവിടെ എത്തിക്കാൻ അഗ്നിയെ ഹോതാവായി ആഹ്വാനിക്കുന്നു. ദേവതകൾക്ക് പ്രിയമായ ഹോമം വ്യാപിച്ചു വളരട്ടെ, സുഗന്ധം പരത്തട്ടെ; മനസ്സിൽ കുഴപ്പമില്ലാതെ, ദേവതകളെ ആഹ്വാനിക്കാനാണ് ആഗ്രഹം. അഗ്നി ആകാശത്തിന്റെ ഉന്നതിയിൽ സ്പർശിക്കട്ടെ, അല്ലെങ്കിൽ ഭൂമിയിൽ വ്യാപിക്കട്ടെ; പ്രകാശമുള്ള വാതിലുകൾ ദൈവികരഥത്തെ താങ്ങട്ടെ. ദൈവകന്യകമാരായ ഉഷസ്, രാത്രി എന്നിവർ തങ്ങളുടെ സ്ഥാനത്ത് വിരുന്നിരിക്കട്ടെ; ദേവതകൾ പ്രകാശത്തോടെ ഒത്തുചേരട്ടെ. ഉയർത്തിയ കല്ലും, അഗ്നിയും ആദിത്യയുടെ മടിയിൽ പ്രിയതാമസമാണ്; യാഗത്തിൽ, ദേവതകൾ സമ്പത്ത് നൽകട്ടെ. മൂന്ന് ദേവീകൾ ഈ വിശുദ്ധ ദർഭാസനത്തിൽ ഇരിക്കട്ടെ; clarified butter-ൽ പൂജകൾ സ്വീകരിക്കട്ടെ. ത്വഷ്ടാവ് ദൈവം, സൗന്ദര്യം കൈവരിച്ചപ്പോൾ, അങ്കിരസുമാരോടൊപ്പം ചേർന്നു; ദൈവമാർഗ്ഗങ്ങൾ അറിയുന്നവൻ, സമ്പത്ത് നൽകട്ടെ. വനദേവൻ തന്റെ കെട്ടിയുടുപ്പോടെ ദേവതകളെ വഴികാട്ടി നയിക്കട്ടെ; സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും എന്റെ ആഹ്വാനം സ്വീകരിക്കട്ടെ. അഗ്നി, വരുണനെ, ഇന്ദ്രനെ, മരുത്ഗണങ്ങളെ, ദേവതകളെ ഹോമത്തിൽ ആഹ്വാനിക്കട്ടെ; അവർക്കെല്ലാം വിശുദ്ധ ദർഭാസനത്തിൽ ഇരിക്കാനും സ്വാഹാ വിളിയോടെ ആനന്ദിക്കാനും അവസരമൊരുക്കട്ടെ. ബ്രഹസ്പതി, ആദിയിൽ വാക്ക് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, പേരുകൾ നൽകിയപ്പോൾ, അവയിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതവും ദീപ്തിയുള്ളതും സ്നേഹത്താൽ അവയിൽ ഒളിച്ചു. ജ്ഞാനികൾ മനസ്സിൽ വാക്ക് ശുദ്ധമാക്കുന്നു; അവിടെ സുഹൃത്തുക്കൾ സൗഹൃദത്തിന്റെ ബന്ധം തിരിച്ചറിയുന്നു. യാഗം വഴി അവർ വാക്കിന്റെ പഥം പിന്തുടർന്നു; അവർ വാക്ക് ഋഷിമാരിൽ പ്രവേശിച്ചതായി കണ്ടു; അവർ വാക്ക് പല സ്ഥലങ്ങളിലായി വിതരണം ചെയ്തു; ഏഴ് ഗായകർ അതിൽ ഒന്നിച്ചു ചേർന്നു. ഒരാൾ നോക്കിയാലും വാക്ക് കാണാനാവില്ല; ഒരാൾ കേട്ടാലും വാക്ക് കേൾക്കാനാവില്ല; എന്നാൽ അതു ഭർത്താവിന് ദീപ്തിയോടെ അണിഞ്ഞഭാര്യയെപോലെ വെളിപ്പെടുന്നു. സൗഹൃദത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവനാണെന്ന് അവർ പറയുന്നു; എതിരാളികളിലേക്കും ദോഷം വരുത്തുന്നില്ല. ഈ പശു മായയാൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു; അവൻ ഫലമില്ലാത്ത വാക്ക് മാത്രം കേൾക്കുന്നു. കൂട്ടുകാരനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവനു വാക്കിൽ പങ്കില്ല; കേൾക്കുന്നാലും തെറ്റായ പഥം മാത്രം അറിയുന്നു. സുഹൃത്തുക്കൾ കണ്ണും ചെവിയും കൊണ്ടും മനസ്സിന്റെ വേഗത്തിൽ വ്യത്യസ്തരായി; ചിലർ അടുത്തവരായി, ചിലർ ദൂരത്തുള്ളവരായി തോന്നുന്നു. ഹൃദയത്തിൽ ചേർന്ന സുഹൃത്തുക്കൾ ബ്രാഹ്മണന്മാരായി ജ്ഞാനത്താൽ വേർപെടുന്നു; ബ്രാഹ്മണർ നിങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു. വാക്കിനോട് ദോഷം ചെയ്തവർ തെറ്റുകളുടെ വലയോതി, സന്തതിയെ അറിയാതെ അജ്ഞാനത്തിൽ അകപ്പെടുന്നു. ലഭിച്ച മഹത്വത്തിൽ എല്ലാവരും ആനന്ദിക്കുന്നു; പാപം നീക്കി പോഷിപ്പിക്കുന്നവർക്കു അമരലാഭം ലഭിക്കുന്നു. നീ സ്തുതികൾ വളർത്തി; ഗായത്രി ചൊല്ലി; ബ്രാഹ്മണൻ ജനനജ്ഞാനം പ്രസ്താവിക്കുന്നു; യാഗത്തിന്റെ ഛന്ദസ്സുകൾ നീ അളക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ ജ്ഞാനത്തോടെ ദേവതകളുടെ ഉത്ഭവം പ്രഖ്യാപിക്കാം. ബ്രഹസ്പതി, ഒരു ലോഹകാരൻപോലെ, ദേവതകളുടെ ആദ്യകാലത്ത്, അസതിൽ നിന്ന് സതിനെ സൃഷ്ടിച്ചു. ദേവതകളുടെ ആദ്യയുഗത്തിൽ അസതിൽ നിന്ന് സത്യം ജനിച്ചു; അതിനുശേഷം ദിക്കുകളും, ഉയർന്ന ആകാശവും, ഭൂമിയും ജനിച്ചു. ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമി ജനിച്ചു, ദിക്കുകളും ജനിച്ചു; അതിനുശേഷം ആദിതിയിൽ നിന്ന് ദക്ഷൻ ജനിച്ചു; ദക്ഷനിൽ നിന്ന് ആദിതി വ്യാപിച്ചു. ആദിതി ജനിച്ചു; ദക്ഷൻ, അവളുടെ പുത്രി, അവളിൽ നിന്നാണ് ദേവതകൾ ജനിച്ചത്; അവർ അനുഗ്രഹിതരായി, അമരത്വത്തിന്റെ ബന്ധുക്കളായി.