വിഷ്ണു, പരമോന്നതം അറിയുന്നവനായി, ശക്തനായതും ജനിച്ചതും, മൂന്നാമത്തെ ലോകത്തെ കാവലാളായി നിലകൊള്ളുന്നു. ജ്ഞാനികൾ, അവന്റെ പാൽ ഒരുക്കുമ്പോൾ, തങ്ങളുടെ അറിവിൽ നിന്ന് അവനെ ആരാധിക്കുന്നു. പോഷകമാതാക്കൾ ഭക്ഷണവുമായി അടുത്ത് വരുന്നവനാണ്, അവൻ വളരുന്നു, പോഷണത്തിൽ ചലിക്കുന്നു; മറ്റൊരു രൂപം സ്വീകരിച്ച് തിരിച്ചുവരുന്നു, മനുഷ്യവംശങ്ങളിൽ പുരോഹിതനായി നിലകൊള്ളുന്നു. ആഗ്നി, മഹത്വമുള്ള രഥത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന പുരോഹിതൻ, യാഗത്തിന്റെ ചിഹ്നം, ദിവ്യശക്തിയുടെ മഹത്വത്തിൽ എതിരാളി, മഹിമയോടെ, ജനങ്ങളുടെ അതിഥിയായി തിളങ്ങുന്നു. ഭൂമിയുടെ നാഭിയായി ആഗ്നി വസ്ത്രങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളും അണിയുന്നു; ഇലയുടെ പാദത്തിൽ ജനിച്ച പ്രകാശമുള്ളവൻ, മുഖ്യപുരോഹിതനും രാജാവും ആകുന്നു, ഇവിടെ ദേവതകളെ വാഴുന്നു. ആകാശവും ഭൂമിയും, ആഗ്നിയെ, മക്കൾ മാതാക്കളെ പോഷിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, എപ്പോഴും പോഷിപ്പിക്കുന്നു. ഏറ്റവും ചെറുപ്പവും തിളങ്ങുന്നതുമായ ആഗ്നിയേ, വരിക, ശക്തിയോടെ ദേവതകളെ ഇവിടെ എത്തിക്കുക. ആഗ്നിയേ, ദേവതകളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുക; കാലങ്ങളെ അറിയുന്നവൻ, കാലങ്ങളുടെ അധിപൻ, ഇവിടെ പൂജിക്കുക; ദൈവികപുരോഹിതന്മാരിൽ ഏറ്റവും ആരാധനാർഹൻ ആഗ്നിയാണ്. ജനങ്ങളുടെ പുരോഹിതനും ശുദ്ധീകരകനും, സമ്പത്തിന്റെ ദാതാവും, ധർമ്മശീലനും ആഗ്നിയാണ്; "സ്വാഹാ"യോടെ ഞങ്ങൾ അർപ്പണം നടത്തട്ടെ; ദൈവമായ ആഗ്നി, ദേവതകളെ യഥാക്രമം പൂജിക്കുന്നു. ദേവതകളുടെ പാതയിൽ ഞങ്ങൾ എത്തിയിരിക്കുന്നു; ഞങ്ങൾക്കു കഴിയുന്നതെല്ലാം ചെയ്യട്ടെ; ആഗ്നി, അറിയുന്നവൻ, പുരോഹിതനായി യാഗവും കാലങ്ങളും ക്രമീകരിക്കുന്നു. ഞങ്ങൾ ജ്ഞാനികളേക്കാൾ കുറച്ചു ജ്ഞാനമുള്ളവരായി, ദൈവങ്ങളുടെ വ്രതങ്ങൾ ലംഘിച്ചപ്പോൾ, ആഗ്നി, അറിയുന്നവൻ, എല്ലാം നിറയ്ക്കുന്നു; ഈ കാലങ്ങളോടൊപ്പം ദേവതകളെ ക്രമീകരിക്കുന്നു. മനസ്സു ദുർബലമായും കഴിവില്ലാത്തവരുമായ മനുഷ്യർ യാഗത്തിൽ ശ്രദ്ധിക്കാത്തപ്പോൾ, ആഗ്നി, പുരോഹിതനായി, ശക്തിയെ അറിയുന്നവൻ, ദേവതകളെ യഥാകാലം പൂജിക്കുന്നു. യാഗങ്ങളിൽ ദൃശ്യചിഹ്നം, തിളങ്ങുന്ന പതാക, സ്രഷ്ടാവിന്റെ സൃഷ്ടിയാണ് ആഗ്നി; മഹാന്മാരെ അനുസരിച്ച്, ആഗ്രഹിക്കുന്ന സമ്പത്തും സമൃദ്ധിയും സർവദാനങ്ങളും പൂജിക്കുക. ആകാശവും ഭൂമിയും, ജലങ്ങളും, ത്വഷ്ട്രും, നല്ല ജന്മമുള്ളവരും, ആഗ്നിയെ സൃഷ്ടിച്ചു; പിതൃപഥം അനുസരിച്ച്, തിളങ്ങുന്ന ആഗ്നിയേ, സ്രവിക്കുക. രാജാവേ, ആനന്ദം ജ്വലിക്കുന്നു, കഴിവിനായി ഭയങ്കരവും, ദീപ്തിയും, ദൃശ്യവും; ജ്ഞാനി, വലിയ പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങുന്നു, വെള്ള നിറത്തിലുള്ളവൻ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു. അവൾ, ഇരുണ്ട രൂപത്തിൽ, യുവതിയെ ജനിപ്പിക്കുന്നു, മഹാപിതാവിന്റെ മകളായി; അവൾ സൂര്യന്റെ പ്രകാശം ഉയർത്തുന്നു, ആനന്ദം ആകാശസമ്പത്തിൽ തിളങ്ങുന്നു. ഭാഗ്യവാൻ, ഭാഗ്യവാനുമായി ചേർന്ന് വരുന്നു; പ്രേമികൻ, സഹോദരിയോട് പിന്നിൽ നിന്ന് അടുത്ത് വരുന്നു; ആഗ്നി, ദൃശ്യചിഹ്നങ്ങളോടും ദൈവിക വർണങ്ങളോടും, സൗന്ദര്യത്തോടെ സ്ഥാനം എടുക്കുന്നു. വലിയവരുടെ ചലനങ്ങൾ പോലെ, ആഗ്നിയുടെ ചലനങ്ങൾ മറഞ്ഞിട്ടില്ല; ആഗ്നിയുടെ സുഹൃത്തുക്കളായ ശുഭമായവർ ജ്വലിക്കുന്നു; മഹാന്മാരും, ശക്തന്മാരും, പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നവരും, അവന്റെ ശ്വാസങ്ങൾ രാത്രിയിൽ വ്യത്യസ്ത പ്രകാശത്തിൽ ചലിക്കുന്നു. ശ്വാസങ്ങൾ, ഗംഭീരമായവരുടെ പോലെ, പുറത്ത് ഒഴുകുന്നു; തിളങ്ങുന്നവനും, വലിയവനും, ദീപ്തിയുള്ളവനും; ഏറ്റവും മുതിർന്നവനും, ശക്തനും, കളിയുള്ളവനും, സമൃദ്ധമായ കിരണങ്ങളോടും, ആകാശത്തെ ഹാനികരമല്ല. ശക്തികൾ ദൃശ്യമാണ്, മറഞ്ഞിട്ടില്ല; ഗംഭീരമായ സഹായികളോടൊപ്പം ശ്രമിക്കുന്നു; പൗരാണികവും, തിളങ്ങുന്നതുമായ, ദൈവികതയിൽ ഏറ്റവും മഹത്തായ, ആനന്ദം വ്യാപകമായി പരക്കുന്നു. അവൻ നമ്മെ കയറ്റിക്കും, നമ്മോടൊപ്പം ഇരിക്കും; ആകാശവും ഭൂമിയും ആനന്ദം, ചെറുപ്പം; നല്ല ജന്മമുള്ള ആഗ്നി, നല്ല കുതിരകളോടും, വേഗമുള്ളവരോടും, വേഗം ഇവിടെ വരട്ടെ. നിനക്ക് ഞങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്നു, ഞങ്ങളുടെ ചിന്തയെത്തിക്കുന്നു; അർപ്പണങ്ങളിൽ നീ പ്രശംസയ്ക്ക് അർഹനാകട്ടെ; മരുഭൂമിയിലെ വെള്ളംപോലെ, ആഗ്നിയേ, ആരാധകനുവേണ്ടി, പൗരാണികനായ രാജാവായ നീ ഉറവിടമാണ്. ജനങ്ങൾ, പശുക്കൾ ചൂടുള്ള കിടക്കയിലേക്ക് പോകുന്നത് പോലെ, ചെറുപ്പവനായി, നിന്നിലേക്ക് സമീപിക്കുന്നു; ദേവതകളും മനുഷ്യരും തമ്മിൽ സന്ദേശവാഹകനാണ് നീ, വലിയ പ്രകാശങ്ങളിൽ നീ ചലിക്കുന്നു. കുട്ടിപോലെ, അമ്മ നിന്നെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു, കൂട്ടായ്മ തേടി; നീ നദിയുടെ ഒഴുക്കിൽ, ഉത്സാഹത്തോടും, ശ്രമത്തോടും, മൃഗംപോലെ വിട്ടയക്കപ്പെടുന്നു. ഞങ്ങൾ ഭുദ്ധിമുട്ടുള്ളവരല്ല, ജ്ഞാനികളാണ്; ആഗ്നിയേ, നിന്റെ മഹത്വം അറിയുന്നു; നീ enclosure-ൽ കിടക്കുന്നു, നിന്റെ നാവോടെ ചലിക്കുന്നു; ഗൃഹാധിപൻ യുവതിയെ സമീപിക്കുന്നു. അവൻ വാസങ്ങളിൽ ജനിക്കുന്നു, പുതുതായി, കാടുകളിൽ നിലകൊള്ളുന്നു, ചാര നിറത്തിലുള്ള പുകപതാകയായി; തൃപ്തിയില്ലാതെ, കാളപോലെ, നീ മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നു; ജ്ഞാനികൾ, മനുഷ്യർ, നിന്നെ നയിക്കുന്നു. ശരീരചോരൻപോലെ, കാടിൽ മറഞ്ഞു, പത്ത് കെട്ടുകളാൽ ബന്ധിതം; ആഗ്നിയേ, ഇതാണ് നിന്റെ പുതിയ ചിന്ത, തിളങ്ങുന്ന ഭാഗങ്ങളുള്ള രഥം കെട്ടുക. നിനക്ക് പ്രാർത്ഥനയും ആദരവും, ജന്മങ്ങളെ അറിയുന്നവനേ, ഈ ഗാനം, എപ്പോഴും പോഷിപ്പിക്കട്ടെ; ഞങ്ങളുടെ മക്കളെയും സന്തതിയെയും, ആഗ്നിയേ, സംരക്ഷിക്കൂ; ഞങ്ങളെ, ഞങ്ങളുടെ ശരീരങ്ങളെ, നിരന്തരം സംരക്ഷിക്കൂ. ഒരു മഹാസമുദ്രം, സമ്പത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം, ഞങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിൽ, അനേക ജന്മങ്ങളിൽ, അവൻ കാണുന്നു; ഇരട്ടമാതാക്കളുടെ ഉദരത്തെ ഉണർത്തുന്നു, ഉറവിടത്തിന്റെ മടിയിൽ, പക്ഷിയുടെ പാത ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. കാളകൾ, ഒരേ വസ്ത്രം അണിഞ്ഞു, കുതിരകളുമായി ചേർന്നിരിക്കുന്നു; കവികൾ സത്യംപോലുള്ള പാതയെ കാവല്ക്കുന്നു, രഹസ്യമായി പേരുകൾ സൂക്ഷിക്കുന്നു, ദൂരെ ഉള്ളവരെ. സത്യംയും മായയും ഒന്നിച്ചു, കുട്ടിയെ ജനിപ്പിച്ചു, പോഷിപ്പിച്ചു; എല്ലായിടത്തിലും, നാഭിയിൽ ചലിക്കുന്ന, സ്ഥിരതയുള്ളവൻ, കവികൾ മനസ്സോടെ തന്തി നെയ്യുന്നു. സത്യത്തിന്റെ പാതയ്ക്ക്, നല്ല ജന്മമുള്ളവൻ, അർപ്പണങ്ങൾ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ശക്തിക്ക് ഒന്നിക്കുന്നു; രണ്ടു ലോകങ്ങൾ, അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു, ഗീതവും മധുരഭക്ഷണവും കൊണ്ട് പോഷിപ്പിക്കുന്നു. ജ്ഞാനി, ദൃശ്യമായവനാകാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ഏഴ് സഹോദരികളെ വിട്ടയച്ചു, തേൻപോലുള്ള ഒഴുക്കുള്ള നദികൾ; അവൻ, തേടി, മധ്യത്തിൽ, പുഷന്റെ മറഞ്ഞ സ്ഥലം കണ്ടെത്തി. കവികൾ ഏഴ് അതിരുകൾ സൃഷ്ടിച്ചു; അതിൽ ഒന്ന് വേറിട്ട്, കടക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളത്; ഇരുനിലയിലുള്ള ഇരുമ്പ് തൂണാണ്, പാതകളുടെ വിപുലതയിൽ, ആധാരങ്ങളിൽ. സതും അസതും, പരമാകാശത്തിൽ, ആദിതിയുടെ ഗർഭത്തിൽ, ദക്ഷയുടെ ജനനത്തിൽ; ആഗ്നി, ഞങ്ങൾക്ക്, സൃഷ്ടിയുടെ ആദ്യജന്മം, പൗരാണിക കാളയും പശുവും. ഇവൻ, ആഗ്നിയുടെ അനുഗ്രഹത്തിൽ, പുതിയ പ്രാർത്ഥനയോടും, ഗായകൻ ശക്തമാവുന്നു; സ്രഷ്ടാക്കളുടെ വലിയ പ്രകാശങ്ങളിൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, തിളങ്ങി ചലിക്കുന്നു. അവൻ, കിരണങ്ങളോടെ തിളങ്ങുന്നു, ദേവതകളോട് സത്യംപോലുള്ളവൻ, ക്ഷീണിക്കാതെ, സുഹൃത്തുക്കൾക്കിടയിൽ സൗഹൃദം വ്യാപിപ്പിക്കുന്നു, കുതിരകളിൽ ഓടുന്നവനുപോലെ. ദൈവിക സഹായം മുഴുവൻ ആധിപത്യം വഹിക്കുന്നവൻ, പ്രഭാതത്തിൽ ജീവൻ മുഴുവൻ ആധിപത്യം വഹിക്കുന്നവൻ; ആഗ്നിയേ, അർപ്പണങ്ങൾ മനസ്സോടെ നിക്ഷിപ്തം; ഏറ്റവും നല്ല രഥക്കാരൻ, ശക്തിയോടെ uphold ചെയ്യുന്നു. ശക്തിയിൽ ശക്തമാവുന്നവൻ, സ്തുതികളിൽ ആനന്ദിക്കുന്നവൻ, ദേവതകളെ വേഗത്തിൽ സമീപിക്കുന്നു, അർപ്പണത്തിന് ഉത്സുകൻ; ഹോതൃ, യാഗത്തിന് ഏറ്റവും അർഹൻ, ആഗ്നി, ദേവതകളോട് ചേർന്ന്, അർപ്പണം രുചിക്കുന്നു. ആഗ്നിയെ വാക്കുകളും ആദരവും കൊണ്ട് ആദരിക്കുക, ഇന്ദ്രനെപോലെ, എപ്പോഴും വിജയി; ജ്ഞാനികൾ ചിന്ത കൊണ്ട് പ്രശംസിക്കുന്നവനാണ്, ജന്മങ്ങളെ അറിയുന്നവൻ, അർപ്പണത്തിൽ ശക്തനായവൻ. എല്ലാ സമ്പത്തുകളും, ഏഴ് വാളുകളുള്ള കുതിരകൾ പോലെ, അവനിൽ ഒന്നിക്കുന്നു; ആഗ്നിയേ, ഏറ്റവും ഇന്ദ്രപോലും വാതപോലും സഹായങ്ങൾ നൽകുക, അവയെ ഞങ്ങളിലേക്ക് അടുക്കുക. ആഗ്നിയേ, നിന്റെ മഹത്വത്തിൽ, ഇരുന്ന്, ജനിച്ച ഉടൻ അർപ്പണമായിത്തീർന്നു; ദേവതകൾ നിന്റെ ചിഹ്നത്തെ പിന്തുടർന്നു, ആദ്യമാതാക്കൾ നിന്നെ വളർത്തി. ഇങ്ങനെ, ആഗ്നിയുടെ ജനനം, വളർച്ച, ദൈവികത, യാഗത്തിൽ അവന്റെ പങ്ക്, ദേവതകളോടുള്ള ബന്ധം, ലോകങ്ങളുടെ പോഷണം, ജ്ഞാനികളുടെ പ്രാർത്ഥന, ആഗ്നിയുടെ മഹത്വം, എല്ലാം ഈ കഥയിലൂടെ പാരമ്പര്യമായി ഒഴുകുന്നു.