പഴയ ഗാനങ്ങളാൽ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട സോമനെ മഹർഷികൾ സ്തുതിക്കുകയും, ദേവന്മാരുടെ നാമങ്ങൾ അണിഞ്ഞ പ്രചോദിത ചിന്തകൾ അതിൽ ആനന്ദം കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു. അതു പാരമ്പര്യഗാനങ്ങളാൽ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടതും, ശാശ്വതമായ പ്രവാഹത്തിൽ ഒഴുകുന്നതുമായ മഹത്തായ സോമനെയാണ് ജ്ഞാനികൾ ദൂതനായി, മുന്നിൽ കാണേണ്ടതെന്താണെന്ന് ഓർത്ത്, നയിക്കുന്നത്. ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട സോമൻ, അത്യന്തം മദകരമായവൻ, പാനപാത്രങ്ങളിൽ ആശ്രയിക്കുന്നു; കാളയുടെ വിത്ത് വിതറിയതുപോലെ, ഈ നാഥൻ വാക്കിനെയും ജ്ഞാനത്തെയും പ്രചോദിപ്പിക്കുന്നു. കൗശലപൂർവം നിർവ്വഹിച്ച പ്രവൃത്തികളാൽ സോമൻ ദേവന്മാർക്കായി അമർത്ഥപ്പെടുന്നു; അവൻ ചൊരിയുമ്പോൾ മഹാസമുദ്രങ്ങളിലേക്കു കടന്നു പോകുന്നു. പുരുഷന്മാർ സോമയെ ചുരണ്ടി, അതിനെ ചാളയിലൂടെ നയിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രനു ഏറ്റവും പ്രിയവും ഉല്ലാസവും നൽകുന്നവനായി, അവൻ പാനപാത്രങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. നിഷ്കളങ്കരായവർ ഇന്ദ്രനു പ്രിയമായ ആനന്ദത്തിനായി സോമനെ വിളിക്കുന്നു; അമ്മകൾ പുതുതായി ജനിച്ച കാളക്കുട്ടിയെ നക്കുന്നതുപോലെ, അവർ പുതുതായി ജനിച്ച സോമനെ സ്നേഹിക്കുന്നു. ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന സോമനേ, ഇരട്ട ശക്തിയുള്ള സമ്പത്തായ സോമയെ ഉല്പാദിപ്പിക്കൂ; ഉപാസകന്റെ വീട്ടിൽ എല്ലാ സമ്പത്തും നീ പോഷിപ്പിക്കുന്നു. മനസ്സുമായി യോജിപ്പിച്ച ജ്ഞാനത്തെ നീ മഴപെയ്യുന്നതുപോലെ പുറത്തുവിടുന്നു; ഭൂമിയിലും ആകാശത്തിലും സമ്പത്തിനെ നീ വളർത്തുന്നു. ചുരണ്ടപ്പെട്ട സോമയുടെ പ്രവാഹം ഒഴുകുന്നതുപോലെ, നിന്റെ പ്രവാഹം വേഗത്തിൽ ഒഴുകുന്നു; ഓടുന്ന കുതിരപോലെ നീ ചാളയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. ദൃഢനിശ്ചയത്തിനും, കൗശലത്തിനും, ഞങ്ങൾക്കുമായി, ജ്ഞാനിയായ സോമനേ, നിന്റെ പ്രവാഹംകൊണ്ട് ശുദ്ധീകരിക്കൂ; ഇന്ദ്രനും, മിത്രനും, വരുണനും പാനത്തിനായി ചുരണ്ടപ്പെട്ടവൻ. ശക്തി നൽകുന്നവനേ, ചാളയിലൂടെ ശുദ്ധീകരിക്കൂ; ഇന്ദ്രനും, വിഷ്ണുവും, ദേവന്മാർക്കും ഏറ്റവും മധുരമായവൻ. മാതാക്കൾ, ശുദ്ധമായ, കവിള നിറമുള്ള സോമനെ ചാളയിൽ സ്നേഹിക്കുന്നു; പശുക്കൾ പുത്രനെ സ്നേഹിക്കുന്നതുപോലെ, ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവൻ തന്റെ യാത്രയിൽ സ്നേഹിക്കപ്പെടുന്നു. ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവനേ, നീ മഹത്തായ കീർത്തിയോടെ, പ്രഭാമയമായ കിരണങ്ങളോടെ മുന്നേറുന്നു; ഉപാസകന്റെ വീടുകളിൽ എല്ലാ ശത്രുവിനെയും നീ പരാജയപ്പെടുത്തുന്നു. മഹാനായ വ്രതത്തോടെ, ആകാശത്തെയും ഭൂമിയെയും നീ അളക്കുന്നു; നിന്റെ മഹത്വത്തിൽ, മറച്ചിരിക്കുന്നതെല്ലാം നീ പുറത്തുവിടുന്നു. നേതാക്കളെ സോമയെ ചുരണ്ടാനും ആനന്ദത്തിനായി ഒരുക്കാനും പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു; സുഹൃത്തുക്കളേ, നീണ്ട നാവുള്ള നായയെ അകറ്റുവിൻ. പ്രവാഹത്തിലും അഗ്നിയിലും ചുരണ്ടപ്പെട്ട സോമൻ, ഇന്ദ്രനു യുക്തമായവൻ, കുതിരപോലെ പ്രവർത്തനക്ഷമനാണ്. മനസ്സിൽ ദ്വേഷമില്ലാത്ത പുരുഷന്മാർ സർവ്വജ്ഞാനത്തോടെ ആ സോമനെ സമീപിക്കുന്നു; അവർ യജ്ഞം ശിലകളാൽ ഉത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. ചുരണ്ടപ്പെട്ട സോമങ്ങൾ, ഏറ്റവും മധുരമുള്ളവ, ഇന്ദ്രനെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നു; ശുദ്ധീകരിച്ചവ ഒഴുകുന്നു, ആനന്ദങ്ങൾ ദേവന്മാരിലേക്കെത്തട്ടെ. ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി സോമൻ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു, ദേവന്മാർ അങ്ങനെ പറയുന്നു; വാക്കിന്റെയും യജ്ഞത്തിന്റെയും അധിപൻ, സർവ്വശക്തിയുടെ ആധിപതിയും. ആയിരം പ്രവാഹങ്ങളോടെ, സമുദ്രംപോലെയുള്ള സോമൻ വാക്കിനെ തേടുന്നു; സമ്പത്തിന്റെയും ഇന്ദ്രന്റെ സ്നേഹിതനായി ദിവസേന സോമൻ നിലകൊള്ളുന്നു. സമ്പത്തും ഭാഗ്യവും നൽകുന്ന പൂഷൻ, സോമൻ, ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു; സമൃദ്ധിയുടെ അധിപൻ ആകാശത്തെയും ഭൂമിയെയും വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. പ്രിയപ്പെട്ട, ഉത്സുകമായ പശുക്കൾ ഉല്ലാസത്തിനായി ഓടുന്നു; ഒഴുകുന്ന, ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട സോമം തങ്ങളുടെ വഴികൾ സൃഷ്ടിച്ച് മുന്നേറുന്നു. ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവനേ, ഏറ്റവും ശക്തമായ മഹത്വം ഞങ്ങൾക്ക് നൽകുക; അതിനാൽ നീ അഞ്ചു ജനങ്ങളെ മുകളിലാക്കുന്നു, അതിനാൽ ഞങ്ങൾ സമ്പത്ത് നേടട്ടെ. ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട സോമ തുള്ളികൾ ഞങ്ങൾക്ക് ഒഴുകുന്നു, ഉപാസനയുടെ മാർഗ്ഗങ്ങൾ നൽകുന്നു; സൗഹൃദപൂർവം, നന്നായി ചുരണ്ടപ്പെട്ട, നിഷ്കളങ്കവും സ്വയം നിലകൊള്ളുന്നതുമായ, പ്രകാശം അറിയുന്നവ. ശിലകളാൽ നന്നായി ചുരണ്ടപ്പെട്ടവ, പശുവിന്റെ ചർമ്മത്തിൽ പടർന്നിരിക്കുന്നു; എല്ലാ ദിശകളിൽ നിന്നുമുള്ള പോഷണം അവർ നൽകട്ടെ, സമ്പത്തിനെ നൽകുന്നവ. ഈ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട, ജ്ഞാനമുള്ള സോമങ്ങൾ ഉയർന്ന തലയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ പ്രകാശമാനവും, ഘൃതത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവയും. മനുഷ്യൻ സോമം ചുരണ്ടുന്നവന്റെ വാക്ക് നിരസിക്കരുത്; നിയമം പാലിക്കാത്ത നായയെ അകറ്റണം, ഭൃഗുക്കൾ അസുരനെ നശിപ്പിച്ചതുപോലെ. പുത്രൻ പുലർച്ചെയിൽ മാതാപിതാക്കളുടെ മടിയിൽ അകന്നു വളരുന്നതുപോലെ, സോമൻ ഉത്സാഹത്തോടെ മുന്നേറുന്നു; യുവാവിന്റെ വധുവിന്റെ വീട്ടിലേക്കുള്ള യാത്രപോലെ. ആ വീരൻ, കൗശലത്തിന്റെ നിർവാഹകൻ, ആകാശത്തെയും ഭൂമിയെയും ഉയർത്തുന്നവൻ, കവിള നിറമുള്ളവൻ ശുദ്ധീകരണത്തിൽ പടരുന്നു, കുല്പതിയുടെ സങ്കേതത്തിലേക്കുള്ള ശിൽപിയെപ്പോലെ. സോമൻ പ്രവാഹങ്ങളാൽ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു, പശുവിന്റെ ചർമ്മത്തിൽ; ഗർജ്ജിക്കുന്ന, ശക്തിയുള്ള, കവിള നിറമുള്ളവൻ ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി പുറത്ത് വരുന്നു, ചുരണ്ടൽശാലയിൽ നിന്നു മോചിതനായി. മഹാന്മാരുടെ പുത്രൻ, സത്യത്തിന്റെ പ്രകാശം ഉത്സാഹിപ്പിച്ചവൻ, എല്ലാവർക്കും പ്രിയപ്പെട്ടവനായി മാറുന്നു; അവൻ പ്രിയപ്പെട്ടവരെ ഒറ്റയ്ക്കായി ചുറ്റിപ്പിടിക്കുന്നു. അവൻ ട്രിതയുടെ ശിലയുടെ രഹസ്യസ്ഥലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ, യജ്ഞത്തിന്റെ ഏഴു വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ അവൻ പ്രിയപ്പെട്ടവനിലേക്ക് എത്തുന്നു. മൂന്നു ആധാരങ്ങളിൽ, ട്രിതയുടെ ശക്തിയാൽ, സമ്പത്ത് അളക്കുന്നു; ജ്ഞാനി തന്റെ വഴികൾ നന്നായി നിശ്ചയിക്കുന്നു. ഏഴ് മാതാക്കൾ, സൃഷ്ടികർത്രികൾ, പുതുതായി ജനിച്ചവനെ മഹത്വത്തിനായി അലങ്കരിക്കുന്നു; സമ്പത്തുകൾക്കിടയിൽ സ്ഥിരതയോടെ അവൻ അറിയേണ്ടതെല്ലാം ഗ്രഹിക്കുന്നു. അവന്റെ നിയമത്തിൽ എല്ലാ ദേവതകളും ഐക്യത്തോടെ, വഞ്ചനയില്ലാതെ, പ്രിയമായ ആനന്ദങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ അതു മനോഹരമാകുന്നു. സത്യത്തിൽ വളർന്ന ഇരട്ട സഹോദരിമാർ കാഴ്ചയ്ക്കായി മനോഹരമായ പുത്രനെ ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്നു; യജ്ഞത്തിൽ അത്യന്തം ശക്തിയുള്ള കവി, അത്യന്തം പ്രിയപ്പെട്ടവൻ. സ്വഭാവത്തിൽ ഐക്യത്തോടെയുള്ള സത്യത്തിന്റെ വേഗമുള്ള മാതാക്കൾ, യജ്ഞം ആകൃതീകരിച്ച് മനുഷ്യജനിച്ച സോമനെ അലങ്കരിക്കുന്നു. ദർശനത്തോടെയും ദീപ്തിയുള്ള കണ്ണുകളോടെയും അവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ അകത്തളങ്ങൾ തുറക്കുന്നു; സത്യത്തിന്റെ പ്രകാശം ഉത്സാഹിപ്പിച്ച്, യജ്ഞത്തിൽ അവൻ മുന്നേറുന്നു. ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട ജ്ഞാനിയായ സോമനുവേണ്ടി ഉണർന്നുള്ള വാക്ക് ഉയർത്തുവിൻ; ചിന്തയുടെ അർപ്പണത്തിൽ ആനന്ദം കണ്ടെത്തുന്ന പോഷകനായി അവനെ സ്തുതിക്കുവിൻ. പശുക്കളോടൊപ്പം പ്രകാശം വിതറിയവൻ, അക്ഷയമായ മറക്കെട്ടുകൾക്കിടയിലൂടെ ഒഴുകുന്നു; കവിള നിറമുള്ളവൻ, ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നവൻ, മൂന്ന് വാസസ്ഥലങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.