അഗ്നേയനായ അഗ്നിയെ ഭക്തിപൂര്വ്വം അഭിസംബോധന ചെയ്ത്, ഞങ്ങളുടെ അന്തരത്തിലുള്ള പ്രകാശമുള്ള നിന്റെ ശുദ്ധീകരണശക്തിയാല് ഞങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കണമേ എന്ന് പ്രാര്ത്ഥിച്ചു. അതേ പ്രകാശമുള്ള ശുദ്ധീകരണശക്തിയാലും, ദിവ്യമായ മന്ത്രങ്ങളാലും അഗ്നി ഞങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കണമേ എന്ന് വീണ്ടും അപേക്ഷിച്ചു. ദൈവമായ സവിതാ, നിന്റെ ശുദ്ധീകരണശക്തിയാലും, യജ്ഞാനുഷ്ഠാനങ്ങളാലും എല്ലാ ദിക്കില് നിന്നും എന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കണമേ എന്ന് അപേക്ഷയുയര്ന്നു. സവിതാവിന്റെ മൂന്നു ഉന്നതമായ ആലയങ്ങളാലും, അഗ്നിയുടെ സോമശക്തികളാലും, അവന്റെ ദക്ഷതയാല് ഞങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കണമേ എന്ന് പ്രാര്ത്ഥിച്ചു. ദേവതകള് എന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കണമേ, വസുക്കള് ജ്ഞാനത്താല് എന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കണമേ, എല്ലാ ദേവതകളും എന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കണമേ, ജാതവേദസ് എന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കണമേ എന്ന് ആഹ്വാനിച്ചു. സോമാ, നിന്റെ എല്ലാ പ്രവാഹങ്ങളോടും കൂടി ഒഴുകിപ്പോകണമേ, ദേവന്മാര്ക്കു ഏറ്റവും ഉന്നതമായ ഹോമം അര്പ്പിക്കണമേ എന്ന് പ്രാര്ത്ഥിച്ചു. ഞങ്ങള് ഭക്തിപൂര്വം, പ്രിയപ്പെട്ട, യൗവനസമ്പന്നനായ, ഹോമങ്ങള് വര്ധിപ്പിക്കുന്നവനോടു സമീപിച്ചു. ദൈവമായ സോമാ, അജ്ഞാനികളുടെ കുരുവളയും, എലിയും നശിപ്പിച്ച് ഒഴുകിപ്പോകണമേ എന്ന് പ്രാര്ത്ഥിച്ചു. പവമാനി മന്ത്രങ്ങള് പാരായണം ചെയ്യുന്നവന്, ഋഷികള് സമാഹരിച്ച അമൃതം അനുഭവിക്കുന്നു; അവന് ശുദ്ധമായതും മധുരവുമായതും മാതരിശ്വനുമായി അനുഭവിക്കുന്നു. പവമാനി മന്ത്രങ്ങള് പാരായണം ചെയ്യുന്നവന് സരസ്വതീ ദേവി പാലും, നെയ്യും, മധുരജലവും നല്കുന്നു. മധുരമുള്ള സോമാരസം, പശുക്കള് കിടാവിനോടു പോകുന്നതുപോലെ ദേവതയിലേക്കു ഒഴുകി, അവ ശുദ്ധമായ ദര്ഭാസനത്തില് വച്ചു, വാചയും പാത്രങ്ങളുമായി, പ്രകാശമുള്ളവര് കുഴപ്പമില്ലാത്ത ഹോമം അര്പ്പിച്ചു. അവന് മുഴങ്ങി, മുന്പുള്ളവരെ മറികടന്ന്, കപിലനായി, സന്തോഷത്തോടെ ഉയര്ന്നു, മധുരം ഒഴിക്കുന്നു; ശുദ്ധീകരണവസ്തുവിലൂടെ ചുറ്റി, ദൈവം തന്റെ അസ്ത്രങ്ങള് വച്ച്, ഉത്തമമായതിനെ തേടി. അവന് ഇരട്ട യമങ്ങളെ അളന്ന്, ക്ഷീരയുക്തമായ പാനീയവുമായി, ധീരനായവന് മഹത്തായ അതിര്വരമ്പുകള് തിരിച്ചറിഞ്ഞു, മുന്നോട്ട് പോയ്ക്കൊണ്ട്, അക്ഷയമായ ശക്തി നല്കുന്നു. അമ്മമാരോടൊപ്പം സഞ്ചരിച്ച്, ധനം നേടുന്നവന്, തന്റെ ശക്തിയാല് വഴിയെ വികസിപ്പിക്കുന്നു; യജ്ഞത്തില് ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്ന അവരോടൊപ്പം, അവന് തല സംരക്ഷിക്കുന്നു. പ്രജ്ഞയിലും മനസ്സിലും ജനിക്കുന്ന സപ്ത, സത്യത്തിന്റെ ഗര്ഭം, നിയന്ത്രിക്കുന്നവര് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു; അവര് ചെറുപ്പത്തില് തന്നെ ജനിച്ചെങ്കിലും, രഹസ്യമായിരുന്നു, ജനനം പുറത്തുവരാത്തത്. ധീരന്മാര് ആനന്ദകരനായവന്റെ രൂപം തിരിച്ചറിഞ്ഞു, ശ്യേനന് ദൂരത്ത് നിന്ന് തുള്ളി കൊണ്ടുവന്നപ്പോള്; അവനെ നദികളില് ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു, വളരുന്നവന്, സ്തുതിക്ക് യോഗ്യനായി ചുറ്റുന്നു. സോമയെ പത്ത് കന്യകമാര് ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു, ഋഷികള് ധ്യാനത്തിലും പ്രാര്ത്ഥനയിലും സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു; ജലങ്ങളിലും, ആവരണങ്ങളിലും, ദൈവമന്ത്രങ്ങളിലും, പുരുഷന്മാര് സമ്പത്തിനെ കാണുമ്പോള് അതിന് വേണ്ടി ശ്രമിക്കുന്നു. ധീരന്മാര് സോമയെ, നല്ല കൂട്ടുകാരനെയും, പ്രശംസനീയനെയും, അവന് ചുറ്റുമാറുമ്പോള് സ്തുതിക്കുന്നു; അവന് മധുരമുള്ള തരംഗങ്ങളാല്, ഒഴുക്കിലൂടെ, സ്വരം ഉയര്ത്തുന്നു, അമൃതസ്വഭാവിയായ ധനവാനാണ്. ഈ സോമം സ്വരം ഉയര്ത്തുന്നു, ആകാശത്തേക്കു മുഴുവനും, ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട് പാത്രങ്ങളില് വസിക്കുന്നു; ജലങ്ങളാല്, പശുക്കളാല്, പാറകളാല് ചുരണ്ടി, ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട തുള്ളി സോമം പ്രിയപ്പെട്ട വഴിയെ കണ്ടെത്തുന്നു. സോമാ, നീ ഒഴുക്കുന്നപോള് ഞങ്ങള്ക്ക് ഉത്തമമായ വീര്യവും സമ്പത്തും നല്കണമേ; ആകാശവും ഭൂമിയും വിഭജിക്കാതെയുള്ളവരായി ഞങ്ങള് വിളിക്കട്ടെ, ദേവന്മാരേ, ഞങ്ങള്ക്ക് സമ്പത്തും വീരപുത്രന്മാരും നല്കണമേ. അമ്പ് വില്ലില് ഘടിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, ധ്യാനം ഹോമത്തിലേക്കു ലക്ഷ്യമിടുന്നു; കിടാവ് തായിനോടു പോകുന്നതുപോലെ, സോമം കര്മ്മങ്ങളില് അന്വേഷിക്കപ്പെടുന്നു, ധാരാളം പാലുള്ള പശു ആദ്യധാര നല്കുന്നതുപോലെ. ധ്യാനം സമീപിച്ചു, ഒഴുകി, മധുരവും സംഗീതസമ്പന്നവുമാണ്, പാത്രത്തിനകത്ത് ഉണര്ത്തുന്നു. ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട് ഒഴുകുന്ന സോമം, ഒരു വീരന് അടിക്കുന്നപോലെ, മധുരവും ധന്യമായ തുള്ളികള് ചാനത്തിലൂടെ കടക്കുന്നു. വരന് ത്വക് ചുറ്റി ഒഴുകുന്നു, അതിനെ ശീതളമാക്കുന്നു, അദിതിയുടെ പുത്രനായ സത്യാന്വേഷണത്തില് ശ്രമിക്കുന്നു; കപിലന്, യജ്ഞത്തില് ജനിച്ചവന്, നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടവന്, ശക്തിയോടെ, മഹാബലിയായി പ്രകാശിക്കുന്നു. കാള മുണ്ടുന്നു, പശുക്കള് സമീപിക്കുന്നു, ദൈവങ്ങള് ദൈവത്തിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; സോമം പ്രകാശമുള്ള ചാനം കയറി, അപ്രതിഭാതമായ തടസ്സം കടന്ന്, കഴുകിയ വസ്ത്രംപോലെ പടര്ന്നു. അമൃതസ്വഭാവമുള്ള പ്രകാശമുള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ച്, കപിലനും അനശ്വരനും ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട് പടര്ന്നു. അവന് ആകാശത്തിന്റെ ഉയരങ്ങള് തൊട്ടു, സന്നിധി ഒരുക്കി, മേഘത്തിന്റെ ആവരണം ആകാശത്തില് നിന്നു നെയ്തു. സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളെപ്പോലെ, വേഗത്തിലും ആഗ്രഹത്തിലും, അവര് ഒരുമിച്ച് സഞ്ചരിക്കുന്നു; നൂലുകള് വലിച്ചു, പ്രവാഹങ്ങള് ചുറ്റുന്നു, ഇന്ദ്രന്റെ ആലയം ഇല്ലാതെ ഒന്നും ശുദ്ധമാകുന്നില്ല. നദിയുടെ ഒഴുക്കുപോലെ, പ്രവാഹങ്ങള് ശക്തിയാല് ലക്ഷ്യത്തിലേക്കു ഓടുന്നു; സോമം ഞങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലത്ത് അനുഗ്രഹം നല്കട്ടെ, രണ്ടുകാലിയും നാലുകാലിയുമുള്ളവര്ക്കു വേണ്ടി; സമ്പത്തും ജനങ്ങളും ഞങ്ങളോടൊപ്പം നിലനില്ക്കട്ടെ. സോമാ, ഞങ്ങള്ക്കായി പൊന്നും കുതിരകളും പശുക്കളും യവവും മഹത്തായ ബലവും ശുദ്ധമാക്കണം; നീയാണ് എന്റെ പിതാക്കന്മാര്, ആകാശത്തിന്റെ ഉച്ചിയില് നിലകൊള്ളുന്നവര്, ജീവന് സൃഷ്ടിക്കുന്നവര്. ശുദ്ധീകരിച്ച സോമങ്ങള് ഇന്ദ്രനിലേക്കു പോയി, രഥങ്ങള് വിജയം തേടുന്നതുപോലെ; ചുരണ്ടി, അവ ചാനത്തിലൂടെ തടസ്സമില്ലാതെ സഞ്ചരിക്കുന്നു, ആകാരം വിട്ട്, കപിലന്മാര് മഴയിലേക്ക് പോകുന്നു. സോമാ, ഇന്ദ്രന് വേണ്ടി, മഹാ വീര്യവാനായി, സുഖവും പാപരഹിതവുമായ സമ്പത്തും കൊണ്ടുവരണം; ഗായകന് വേണ്ടി പ്രകാശമുള്ള ധനങ്ങള് നല്കണം; ആകാശവും ഭൂമിയും ദേവതകളും ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കട്ടെ. മൂന്നു തവണ ഏഴു പശുക്കള് അവനു പാലുനല്കി, പ്രാചീന ആകാശത്തില് യഥാര്ത്ഥ പോഷണം; നാലു ലോകങ്ങള് കൂടി അവന് ശുദ്ധമാക്കി, അവയെ മനോഹരമാക്കി, സത്യത്തിന്റെ നിയമത്തില് വളര്ത്തി. ആ മനോഹരമായ അമൃതം അന്വേഷിച്ച് അവന് ജ്ഞാനത്തോടെ ആകാശവും ഭൂമിയും വ്യാപിച്ചു; ഏറ്റവും ശക്തമായ ജലങ്ങള് മഹത്വത്തോടുകൂടി പടര്ന്നു, ദൈവത്തിന്റെ മഹത്വം അറിയുമ്പോള് അവര് സന്നിധി കണ്ടെത്തി. ഇവയാണ് അവന്റെ ലക്ഷണങ്ങള്, അമൃതസ്വഭാവവും, അജയിയും, ഇരട്ട ജനനങ്ങള് പിന്തുടരുന്നു; ഇതുകൊണ്ട് ശക്തിയും ദൈവശക്തിയും ശുദ്ധമാക്കുന്നു; പിന്നെ ധീരന്മാര് രാജാവിനെ ധ്യാനത്താല് പിടിക്കുന്നു. പത്ത് പ്രാവീണ്യവാന്മാര് ശുദ്ധമാക്കുമ്പോള് അവന് അമ്മമാരുടെ ഇടയില് ചേരുന്നു; മനോഹരമായ അമൃതം ആചരിച്ചുകൊണ്ട്, മനുഷ്യനുള്ള കണ്ണോടെ രണ്ട് വംശങ്ങളെയും കാണുന്നു. ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട് ശക്തിക്കും ദര്ശനത്തിനും വേണ്ടി, ആകാശത്തിന്റെ ഇരുപുറത്തും സന്തോഷിക്കുന്നു; കാള തന്റെ ശക്തിയാല് ദുഷ്ടചിന്തകള് അകറ്റുന്നു, മുന്നോട്ട് പോവുന്നു, അമ്പുപോലെ തീവ്രതയോടെ, ജാഗ്രതയോടെ. കിടാവ് അമ്മമാരാല് കാണപ്പെടാതെ മുഴങ്ങുന്നു, ശബ്ദം മരുതുകളെപ്പോലെ; ആദ്യം സത്യം അറിയുന്ന പൊന്നനായി, സ്തുതിക്കായി, ധീരന് തന്റെ ആഗ്രഹം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. മഹാബലിയായ കാള ശക്തിയോടെ മുഴങ്ങുന്നു, കൊമ്പുകള് മൂര്ദ്ധനായി, കപിലനും സൂക്ഷ്മബുദ്ധിയുമാണ്; സോമം നല്ല ഗര്ഭത്തില് ഇരിക്കുന്നു, അവന്റെ ത്വക് പശുവായി മാറുന്നു, പശുക്കള്ക്കായി ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. ശുദ്ധവും, നിര്മലമായ ശരീരത്തോടും, കപിലന് ഉച്ചിയില് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; മിത്ര, വരുണ, വായു എന്നിവര്ക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടത്, ത്രിവൃത് അമൃതം പ്രാവീണ്യത്തോടെ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ദൈവാനുഗ്രഹത്തിനായി, മഹാബലികനായ ഇന്ദ്രന്റെ ഹൃദയത്തിനായി, സോമാ, ഞങ്ങളെ ശുദ്ധമാക്കണം; മുന് കഷ്ടതകള് കടത്തിക്കൊണ്ടുപോകണം, തടസ്സങ്ങള് നീക്കണം, കൃഷിയിടം കാണിക്കണം, അന്വേഷകന് മറുപടി നല്കണം. കുതിരപ്പടംപോലെ, വിജയത്തിലേക്കു ഓടണം, ഇന്ദ്രന്റെ വയറിലേക്കു പ്രവേശിക്കണം, ശുദ്ധമാകണം; നാവയുള്ള വള്ളംപോലെ, സാഗരം അറിവോടെ കടക്കണം; യുദ്ധത്തില് വീരനുപോലെ, ഞങ്ങളെ ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കരുത്. ഇങ്ങനെ, ദേവന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തില്, അഗ്നി, സവിതാ, ജാതവേദസ്, സോമ, സരസ്വതീ, വസുക്കള് എന്നിവരുടെ അനുഗ്രഹത്തിനായി, ശുദ്ധീകരണവും സമ്പത്തും, അക്ഷയമായ ശക്തിയും, ഉത്തമമായ സന്താനവും, ദൈവാനുഗ്രഹവും തേടി, മനുഷ്യര് യജ്ഞത്തില് പ്രാര്ത്ഥിച്ചു.