വസിഷ്ഠൻ, മഹർഷി, ഇന്ദ്രനും വരുണനും വേണ്ടി സമൃദ്ധിയും സന്തതിയും ആഗ്രഹിച്ച് ഒരു എട്ടു ഭാഗങ്ങളായ സ്തോത്രം ഉച്ചരിച്ചു. മഹാനായ ദേവന്മാരുടെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ച്, ദിവ്യമായ ആരാധനയിലേക്ക് മുന്നേറാൻ, നന്മയുള്ള വരങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവരായി, ദൈവീക അനുഗ്രഹം പ്രാപിക്കണമെന്നായിരുന്നു അവന്റെ പ്രാർത്ഥന. വരുണൻ തന്റെ മഹത്വം കൊണ്ട് സൃഷ്ടികളുടെ തലമുറകൾ വ്യാപിപ്പിച്ചു. ആകാശവും ഭൂമിയും അളക്കാത്തതും ഉയർന്നതും അവൻ താങ്ങി, നക്ഷത്രങ്ങളെ വിശാലമായ ആകാശത്ത് വ്യാപിപ്പിച്ചു. തന്റെ സ്വരൂപംകൊണ്ടു സംസാരിക്കുന്നവൻ, വരുണനിൽ അന്തർമുക്കമായി വസിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം വസിഷ്ഠനിൽ ഉണർത്തി. തന്റെ യാഗം ദയാവാനായ വരുണൻ എപ്പോഴാണ് സ്വീകരിക്കുമെന്ന്, തന്റെ ദയാലു കണികരമുള്ള ദർശനം എപ്പോഴാണ് ലഭിക്കുമെന്ന് വസിഷ്ഠൻ ചോദിച്ചു. വരുണനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചു, സത്യം അന്വേഷിച്ച്, വസിഷ്ഠൻ സമീപിച്ചു. ജ്ഞാനികൾ പോലും പറയുന്നത് ഇതാണ്: വരുണൻ പാപം ഏറ്റെടുക്കുന്നവനാണ്. "ഏതാണവൻറെ ആരാധകനായ എന്റെ പുരാതന പാപം? അതിനാൽ നീ എനിക്ക് ദോഷം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ? എളുപ്പത്തിൽ വിളിക്കാവുന്ന ദേവാ, അത് എന്നോട് പറയൂ. ഭയഭക്തിയോടെ ഞാൻ വേഗത്തിൽ നിന്നെ സമീപിക്കുന്നു," എന്ന് വസിഷ്ഠൻ ചോദിച്ചു. "പിതാക്കന്മാരിൽ നിന്നുള്ള പാപങ്ങളിൽ നിന്നും, ഞങ്ങൾ സ്വയം ശരീരത്തിൽ ചെയ്ത പാപങ്ങളിൽ നിന്നും ഞങ്ങളെ മോചിപ്പിക്കണമേ ദേവാ. രാജാവേ, പശുവിനെ കയറിൽ നിന്ന് വിടുവിക്കുന്നതുപോലെയും, മൃഗത്തെ വലയത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്നതുപോലെയും, വസിഷ്ഠനെ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കണമേ," എന്ന് വസിഷ്ഠൻ പ്രാർത്ഥിച്ചു. വരുണന്റെ മുന്നിൽ മനുഷ്യന്റെ കഴിവ്, ധൈര്യം, വീര്യം, ചതുരത്വം എന്നിവ മതി പോരെന്ന് വസിഷ്ഠൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. വലിയതും ചെറുതും അടുത്ത് നിലകൊള്ളുന്നു; തൂങ്ങൽ, മിഥ്യാഭാവം എന്നിവയും ഉയരുന്നു. വസിഷ്ഠൻ ദൈവത്തോടുള്ള ശുദ്ധമായ സേവനത്തിൽ, ധന്യനാകാൻ ആഗ്രഹിച്ചു, ദാനവാനായ ദൈവത്തിന് കുറ്റമില്ലാത്ത പ്രവർത്തികൾ അർപ്പിച്ചു. അജ്ഞാതനായിരുന്നാലും, ജ്ഞാനിയായ ദൈവം ധ്യാനശീലികൾക്ക് പ്രചോദനവും, ഗായകനായവർക്കു സമ്പത്തും നൽകുന്നു. "ഈ ഭക്തിപൂർവ്വമായ സ്തുതികൾ വരുണനേ, നിന്നിലേക്കാണ് സമർപ്പിക്കുന്നത്; എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ അവ നിത്യമായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വീട്ടിലും പരിശ്രമത്തിലും നമുക്ക് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ; ദൈവീക അനുഗ്രഹത്തോടെ നീ ഞങ്ങളെ എപ്പോഴും രക്ഷിക്കണമേ," എന്ന് വസിഷ്ഠൻ പ്രാർത്ഥിച്ചു. വരുണൻ സൂര്യന്റെ പാതകൾ ശുദ്ധമാക്കി. നദികൾ സമുദ്രത്തേക്കുള്ള ഒഴുക്കിൽ മുന്നേറുന്നു. അത്രമേൽ ശക്തിയുള്ളവനെപ്പോലെ, വരുണൻ വേഗതയുള്ളവരെ അഴുക്കിൽ വിട്ടു, മഹാനദികൾ സത്യത്തിനായി ഒഴുകുന്നു. വാതം വരുണന്റെ ശ്വാസമാണ്; അന്തരീക്ഷം അവന്റെ വസ്ത്രം. അവന്റെ ശക്തി കുതിരയെപ്പോലെ വേഗവും ശക്തവുമാണ്. ഭൂമിയിലും ആകാശത്തിലും വരുണന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട വാസസ്ഥലങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഭൂമിയും ആകാശവും വരുണൻ നിശ്ചയിച്ച അതിരുകൾ കാണുന്നു. സത്യം അന്വേഷിക്കുന്ന ജ്ഞാനികൾ, യാഗശീലികൾ വരുണന്റെ ഇച്ഛ തിരിച്ചറിയാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. "പശു മൂന്നു പ്രാവശ്യം ഏഴു പേരുകൾ ധരിക്കുന്നു," എന്ന് വരുണൻ ധ്യാനശീലിക്ക് പറഞ്ഞു. പഥത്തിന്റെ രഹസ്യം അറിഞ്ഞവൻ അതു വെളിപ്പെടുത്തുന്നില്ല; പ്രചോദിതനായവൻ ഭാവിയിൽ അതു പഠിക്കുന്നു. മൂന്നു ആകാശങ്ങൾ അകത്തും, മൂന്നു ഭൂമികൾ മുകളിലും, ആറ് ക്രമത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ജ്ഞാനിയായ രാജാവായ വരുണൻ ആകാശത്തിൽ പൊന്നിൻ തൂക്കുമരം സൃഷ്ടിച്ചു. വരുണൻ നദിക്കു മുകളിൽ ആകാശം പോലെ നിലകൊള്ളുന്നു. പ്രകാശമുള്ള, വേഗതയുള്ള, വെള്ളയുള്ള, ശക്തിയുള്ള മൃഗം അവന്റെതാണ്. ധ്യാനത്തിലാഴ്ന്ന് അവൻ വിശാലതയെ നിരീക്ഷിക്കുന്നു; അവന്റെ ഭരണം ഉത്തമം, അവൻ സകലത്തിന്റെയും രാജാവാണ്. പാപം ചെയ്തവർക്കും കനികരം നൽകുന്നവൻ വരുണൻ. "നാം പാപരഹിതരായി വരുണന്റെ മുമ്പിൽ നിലകൊള്ളട്ടെ. ആദിതിയുടെ നിയമങ്ങൾ പിന്തുടർന്ന്, ശക്തി വർദ്ധിപ്പിച്ച്, ദൈവീക അനുഗ്രഹത്തോടെ ഞങ്ങളെ എപ്പോഴും സംരക്ഷിക്കണമേ," എന്ന് വസിഷ്ഠൻ പ്രാർത്ഥിച്ചു. വസിഷ്ഠൻ തന്റെ ഉത്തമമായ സ്തുതികൾ സമർപ്പിച്ചു, സഹസ്രദാനനായ, മഹത്തായ, ആരാധനാർഹനായ വരുണനു വേണ്ടി. ദർശനം ലഭിച്ച ശേഷം, അഗ്നിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിലും വരുണന്റെ ചിന്തയിലേക്കും വസിഷ്ഠൻ അടുക്കുന്നു. സ്വർഗ്ഗീയഭക്ഷ്യങ്ങളുള്ള ദേവന്മാരുടെ രൂപം കാണുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. വരുണനും വസിഷ്ഠനും കപ്പലിൽ കയറി, സമുദ്രത്തിന്റെ നടുവിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്തു. ജലങ്ങളിൽ കയറ്റുപിടിച്ച് കപ്പൽ നീക്കുമ്പോൾ, അവർ ദിവ്യമായ തൂക്കുമരത്തിൽ ആടുന്നു. വരുണൻ വസിഷ്ഠനെ കപ്പലിൽ നിന്ന് തന്നെ ഋഷിയാക്കി, മഹാശക്തിയാൽ അനുഗ്രഹിച്ചു. ഗായകനായ പ്രചോദിതനും, ദിവ്യദിനങ്ങളാൽ അനുഗ്രഹിതനുമായവനെ, ദ്യാവാപൃഥിവികൾ വിശാലമാക്കി. "പണ്ടത്തെ സൗഹൃദങ്ങൾ എവിടെയാണ്? പുരാതനകാലത്ത് ഞങ്ങൾ ഒരുമിച്ചിരുന്നവരുമായി ഇനി എവിടെയാണ് ബന്ധം?" എന്ന് വസിഷ്ഠൻ ചോദിച്ചു. "ശക്തൻ, സ്വയം നിലനില്ക്കുന്നവൻ, സഹസ്രവാതിലുകൾ ഉള്ള നിന്റെ ഭവനത്തിലെത്തിയിരിക്കുന്നു." "നിന്റെ പ്രിയസുഹൃത്ത്, കുറ്റം ചെയ്താലും, നിന്നോടൊപ്പം ഇരിക്കട്ടെ. പാപികൾ ആയിട്ടും നിന്റെ ക്രോധം അനുഭവിക്കേണ്ടി വരരുതേ; നിന്നെ സ്തുതിക്കുന്ന ഗായകനെ സംരക്ഷിക്കണമേ," എന്ന് വസിഷ്ഠൻ അപേക്ഷിച്ചു. "നാം ഈ ദീർഘകാല വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ കഴിയുമ്പോൾ, വരുണൻ തന്റെ വലയത്തിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളെ വിടുവിക്കട്ടെ. അനുഗ്രഹം തേടുന്നവർ ആദിതിയുടെ മടിയിൽ പ്രവേശിക്കട്ടെ. ദൈവീകക്ഷേമം നൽകിക്കൊണ്ടു നീ ഞങ്ങളെ എപ്പോഴും സംരക്ഷിക്കണമേ," എന്നാണ് വസിഷ്ഠന്റെ പ്രാർത്ഥന. "രാജാവായ വരുണനേ, ഞാൻ മണ്ണിൻ വീടിലേക്കു പോകേണ്ടി വരരുതേ; കരുണയുള്ളവനേ, ദയചെയ്യണമേ." വസിഷ്ഠൻ വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രാർത്ഥിച്ചു: "ഞാൻ വിറയുന്ന അശുദ്ധമായ പാത്രംപോലെ നടന്നു പോകുമ്പോൾ, ദയചെയ്യണമേ. എന്റെ മനസ്സു തളർന്നും വഴിതെറ്റിയാലും, ദയചെയ്യണമേ. ജലത്തിൽ നില്ക്കുമ്പോൾ, വയസ്സായും ദാഹിച്ചും, ദയചെയ്യണമേ. ദൈവനിയമത്തിന് എതിരായി മനുഷ്യർ ചെയ്യുന്ന പാപം, അവിടാവോ അറിയാതെ ചെയ്താലും, അത് ദൈവമേ, ഞങ്ങളെ ദോഷം ചെയ്യരുതേ." ശുദ്ധമായ, മധുരമുള്ള സോമം പുരോഹിതർ ശക്തിയോടെ ചൊരിഞ്ഞു. വായുവേ, നിന്റെ സംഘങ്ങളുമായി വരിക, ഉത്സാഹം നൽകുന്ന സോമം പാനം ചെയ്യുക. യാഗം ചെയ്യുന്നവൻ ശുദ്ധമായ സോമം അർപ്പിക്കുന്നു; വായു അവനെ പ്രശസ്തനാക്കുന്നു, ഓരോ ജനനത്തിലും അവനു വിജയഫലം ലഭിക്കുന്നു. രണ്ടു ലോകങ്ങളും സമ്പത്തിന്റെ വേണ്ടി ജനിച്ചു; ദിവ്യമായ ധിഷണാ സമ്പത്ത് നൽകുന്നു. സംഘങ്ങൾ വായുവിനൊപ്പം പോകുന്നു; പ്രകാശമുള്ള, സമ്പത്ത് നൽകുന്നവൻ കുതിരയിലിരിക്കുന്നു. ഉഷസ്സുകൾ ഉദിച്ച്, ദിനങ്ങൾ സൗഭാഗ്യത്തോടെ കൊണ്ടുവന്നു, വിശാലമായ പ്രകാശം പരക്കുന്നു. പശുക്കൾ വിശാലതയിലായി, ജലങ്ങൾ തങ്ങളുടെ പാതയിലൂടെ ഒഴുകുന്നു. സത്യം ഉദ്ദേശിച്ച്, സ്വയം ചുമക്കപ്പെട്ടവ, വീരന്മാരാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഇന്ദ്രനും വായുവും കയറിയിരിക്കുന്ന രഥം എളുപ്പത്തിൽ വേഗം പോകുന്നു. സൂര്യൻ, പശുക്കൾ, കുതിരകൾ, സമ്പത്ത്, പൊന്നു എന്നിവയുള്ള ദൈവങ്ങൾ—ഇന്ദ്രനും വായുവും—വീരരുമായി യുദ്ധത്തിൽ വിജയിക്കുന്നു. "നാമും വേഗതയുള്ള കുതിരകളെപ്പോലെ, പ്രശസ്തി തേടി, വസിഷ്ഠർ നല്ല സ്തുതികളോടെ ഇന്ദ്രനും വായുവിനെയും വണങ്ങുന്നു. ശക്തി നൽകികൊണ്ട്, നന്മക്കായി ഞങ്ങൾ വിളിക്കുന്നു; ദൈവീകക്ഷേമം നൽകിക്കൊണ്ടു ഞങ്ങളെ എപ്പോഴും സംരക്ഷിക്കണമേ," എന്നാണ് വസിഷ്ഠന്റെ സ്തുതികൾ. ആ പുരാതന, നിർമല, ശക്തിയുള്ള ദേവന്മാർ ആരാണെന്നു ആരറിയുന്നു? ആദരവോടെ അവർ ആരാധിക്കപ്പെട്ടു. അവർ ഉഷസ്സിനെ വായുവിനും, മനുവിനും, സൂര്യനോടൊപ്പം ഉദിപ്പിച്ചു. പ്രകാശമുള്ള ദൂതന്മാർ, വഞ്ചിക്കാനാകാത്ത രക്ഷാകർതാക്കൾ, മാസങ്ങളെയും കാലാവസ്ഥകളെയും കാത്തു. ഇന്ദ്രനും വായുവിനും സ്തുതി എപ്പോഴും പുതുതാണ്; അവരുടെ കൃപയും സമ്പത്തും വസിഷ്ഠൻ തേടുന്നു. സമ്പത്തിലും ധന്യരായ, ജ്ഞാനികളായ, പ്രകാശമുള്ളവരുടെ സംഘങ്ങൾ സമൃദ്ധിയിൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. വായുവിന്റെ പേരിൽ ഒരുമിച്ചുള്ളവർ, അവരുടെ രാജസൂയമായ പ്രവർത്തികൾ ചെയ്തു. നിങ്ങളുടെ ദേഹങ്ങൾ എത്ര ദൂരം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, ശക്തി എത്ര വലിയതാണു, കാഴ്ച എത്ര ദൂരെയാണു, ഇന്ദ്രയും വായുവും, ആഹ്ലാദത്തോടെ ശുദ്ധമായ സോമം പാനം ചെയ്യുക; ഈ പവിത്രമായ ദർഭാസനത്തിൽ ഇരിക്കുക. തിളങ്ങുന്ന സംഘങ്ങൾ കെട്ടി, ഇന്ദ്രനും വായുവും ഒരുമിച്ച് ഒരു രഥത്തിൽ വരിക. ഈ സോമയാഗത്തിലെ പ്രധാന പങ്ക് നിങ്ങൾക്കാണ്; നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹം ഞങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കട്ടെ. ഇങ്ങനെ വസിഷ്ഠൻ ദൈവങ്ങളെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട്, അവരുടെ കൃപയും സംരക്ഷണവും തേടി, മനസ്സിൽ ഭക്തിയും ഭയഭക്തിയും നിറച്ച്, ദൈവീക അനുഗ്രഹത്തിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചു.